In het oude India met zijn Kaste-systeem en Brahmanisme werden huwelijken, zeker voor de hogere klassen, doorgaans bemiddeld door de Brahman, die uitkeek naar kandidaten in dezelfde Kaste en verder rekening hield met enige verenigbaarheid van karakters aan de hand van astrologische analyses. In het Europa van de Middeleeuwen was het huwelijk vaak meer een kwestie van politiek dan de Idee van de Romantische Liefde, die maar voor het hogere belang diende opgeofferd te worden (...of wel later zou komen). Diplomaten bedongen huwelijken tussen partijen met het oog op machts- en gebiedsuitbreiding. In de florerende steden doken huwelijksmakelaars op die aanboden te zorgen voor een waardige en gegadigde huwelijkspartner voor de steeds rijker wordende handelaars. Ook op het platteland had ieder dorp wel zijn vertrouwenspersoon, dokter of pastoor, die voor ongehuwden "een goede partij" moest uitkiezen of de interesse voor iemand onder de aandacht moest brengen. Huwelijksbemiddeling is dus zo oud als de straat en was zelfs te beschouwen als een erezaak voor diegene die ze beoefende.
Het commercieel succes van de relatiebemiddelaars zoals we die thans kennen is het gevolg van het tijdsklimaat. In deze tijden komen evoluties tot een hoogtepunt die zijn ingezet sedert de Franse Revolutie. Er zijn de ontkerking van de samenleving, de doorbraak van de echtscheidingsideën, de vrouwenemancipatie en de ontmanteling van het traditionele rolpatroon Man-Vrouw. Er zijn de hoogstandjes van de medische wetenschap, de materiele zekerheid van de verzorgingsstaat, de verhoogde levensverwachtingen voor eenieder. Er zijn het industriele productieproces, de massaconsumptie, de vervreemding aan het leven. Kortom de toenemende individualizering, de verminderde invloed van de familie, die vroeger heel wat huwelijken in de hand werkte en de verzakelijking van de samenleving zorgen ervoor dat mensen steeds minder ontmoetingskansen hebben. Kortom door de talrijker wordende echtscheidingen, alsook de verhoogde levensduur is het aantal personen gestegen die na een huwelijk aan een volgende kans toe zijn. Waar het vroeger het voorrecht was van de jeugd om op vrijersvoeten te zijn, loopt dit thans als een rode draad door alle leeftijden.
Die verzakelijking en individualisering van de maatschappij heeft ook geleid tot het ontstaan van het fenomeen van de blind dating. Klassiek is het verhaal van de zgn. persoonlijke advertenties in kranten of weekbladen, waarbij personen via een bericht in de krant op zoek gaan naar een ander persoon, waarmee geen voorafgaandelijk contact bestond, soms met bedekte bedoelingen; "dame, 36 j. wenst een engelse les van een heer", soms openhartig "eenzame heer, 40 j., wed. het alleen-zijn beu, zoekt onbehaarde jongeman".
Op de nieuwsgroepen van het internet is eveneens reeds een hele alt.personal hierarchie aanwezig, waarin ieder zijn voorkeuren kwijt kan. Er zijn verhalen bekend van relaties die tot stand kwamen na een ontmoeting "in real life" tussen twee correspondenten in een publieke conferentie op het internet of na het plaatsen van een zoekertje in de krant. Tevens beroemd geworden is het verhaal van de Amerikaanse tiener die het hele continent doorkruiste om zijn Internet-liefje te zien, die hij met IRC gesprekken had ontmoet.
2
Een ander fenomeen dat nauw samenhangt met de zgn. informaticarevolutie is dit van de zgn. kiosklijnen van de telefoonmaatschappij, waarop zgn. sexlijnen en chatboxen worden uitgebaat. Hierin onderscheiden zich twee soorten. Een eerste soort van relatiebemiddeling via kiosklijn is de zgn. postbox. Men kan een eigen box openen op een dergelijke lijn en een korte tekst inspreken waarin men zichzelf voorstelt. Tevens kan men de boodschappen van andere gebruikers afluisteren en eventueel reageren. Een andere soort kiosklijn is de chatbox, hierbij wordt men direct verbonden met een andere beller met wie men een gesprek kan aanknopen of men kan doorschakelen naar een volgende box voor een gesprek met een andere beller. Soms pleegt men hier ook bedrog, bvb. men wordt doorverbonden met operatrices, in dienst van de uitbater van de chatbox, die het spelletje wel meespelen, maar eigenlijk niet beschikbaar zijn. In andere gevallen wordt men gewoon aangeschakeld op een bandje waar een vrouw een geil verhaal vertelt.
De chatbox kwam in '93 serieus in opspraak na klachten van verontruste ouders die ontdekten dat hun tieners in hun onbewaakte uren er veelvuldig gebruik van maakten en op sexueel avontuur uittrokken, aangelokt door volwassen gebruikers ervan. De regering heeft toen een verbod laten uitvaardigen op reclame voor zgn. sexlijnen.
Volgens klassiek recht waren contracten van huwelijksmakelarij in strijd met de openbare orde omdat ze afbreuk deden aan het principe van de vrijheid in de keuze van de huwelijkspartner. Het idee van de romantische liefde, de toevallige ontmoeting, die tot de liefdesrelatie leidt, waarbij begrippen als het toeval, het noodlot en de vrije wilskeuze benadrukt worden, ligt aan de grondslag van deze zienswijze, die thans nog bij velen leeft t.a.v. huwelijksbureau's.
3
In de huidige terminologie spreekt men niet meer van huwelijksbureau of huwelijksmakelaar, maar van relatiebemiddelaar of relatieconsulente.
Hoewel het als een eerbare taak mag beschouwd worden om iets verhevens als de liefde tussen twee individuen mee tot stand te mogen helpen brengen, dreigen de misbruiken van enkelingen de branche voor allen te verzieken.
Naar Belgisch Strafrecht is de uitbating van een escorte-bureau of de zgn. koppelarij verboden. Criminelen omzeilen de strafwet door hun activiteiten uit te oefenen onder het mom van relatiebureau of contactbureau.
4
Tevens bestaan er huwelijksbureaus die bij gebrek aan werkzaam verloop dames inhuren
om afspraakjes met mannen te maken, hetgeen als bedrog kan worden aangemerkt.
5
Een ander algemeen geldend vooroordeel is dat huwelijksbureaus duur zijn.
Hierbij weze opgemerkt dat sommige individuen zich niet beperken tot het zoeken van een partner voor het delen van tederheid, genegenheid en lichamelijke affectie, maar hun huwelijkskeuze tevens beschouwen als een van hun hoogste investeringsgoederen.
Men kan hier verwijzen naar de zeer ambitieuze huwelijkspolitiek van de vroege Belgische Dynastie of de in de inleiding gegeven historiek van huwelijksmakelarij. Anderen vrezen dan weer beneden hun stand te zullen trouwen.
6
Sommige handelsondernemers spelen hierop in en bieden zich aan als huwelijksbemiddelaar van de adel, de VIPs en de Jet Set en vragen dan bedragen die in dezelfde grootorde liggen als deze mensen tevens gewend zijn te betalen als lidgeld aan hun tennis- , golf- of yachtclub.
7
Ook hier zijn talrijke malversaties mogelijk;
1. het huwelijksbureau in kwestie is pure facade, van alle geneesheren-specialisten, industrielen en topmanagers waarmee men adverteert, is niet één een effectief aangeslotene
10
, en zelf welgesteld, statusvol edm. zijnde wordt men voortdurend voorgesteld aan paupers of figuranten.
2. het huwelijksbureau hanteert een strikte techniek van relatievormingen binnen de eigen klasse, individuen die in een huwelijksbureau een springplank zoeken naar de betere klassen komen niet aan hun trekken.
Terloops weze hier aangemerkt dat de beruchte zgn. "Honey Moon Killers" hun slachtoffers via dergelijke huwelijksbureaus vonden.
Waar er een zeer groot marktsegment bestaat voor de markt van de huwers en de jonggehuwden, bestaat in de huidige samenleving tevens een zeer groot marktsegment voor de ongehuwden en alleenstaanden, al dan niet met kinderen ten laste en die wensen een gezin te stichten of een gezin wensen te hersamenstellen.
Hierbij wordt gebruik gemaakt van een zekere zwakte en verleiding bij de consumenten die bestaat uit de vrees alleen te zullen blijven, het verlangen en de nood aan tederheid en sexualiteit, de begeerte naar een goede huwelijkspartij.
Uit de praktijken van de huwelijksbureaus ontstonden een aantal klachten vanwege de consumenten ervan die uiteindelijk geleid hebben tot de Wet op de huwelijksbureau's van 9 maart 1993.
De klachten en misbruiken die tot de wet geleid hebben waren legio,
de belangrijkste waren de volgende: