Testelt

Informatief


Overzicht :

Uw reacties :

Uw informatie is welkom


Ga naar hoofdmenu



HISTORIEK : TIJD VOOR EEN BEETJE GESCHIEDENIS

 

Testelt : Oude Molen op de Demer

1. De rivier De Demer heeft als belangrijke verbindingsweg een vitale rol gespeeld bij het ontstaan van de dorpsnederzetting. De eerste dorpskern is ontstaan op het kruispunt van deze rivier met de oude landweg tussen de Kempen en het Hageland en kwam tot stand op de zuidelijke flank van de Voortberg, die in tijden van overstroming meer veiligheid gaf aan de bewoners. Naast deze eerste nederzetting kwamen er geleidelijk nieuwe woonkernen tot stand, meer noordwaarts op de helling. Zo ontstond langsheen de verbindingsweg tussen het dorp en de abdij van Averbode een nieuwe kern, de Voort. Dit gebied was zo laag gelegen dat het voordurend bedreigd werd door overstromingen zodat de Wildendriesdijk gebouw werd. Een derde belangrijke woonkern ontwikkelde zich op Ter Hoeve, toen de monikken van de abdij van Averbode de plaatselijke woeste grond begonnen te ontginnen en er 3 grote abdijhoeven oprichtten. Een laatste woonkern, Hanenberg, groeide rond de plaats aen de bergh waar scheepstrekkers - grote boten werden toen nog met mankracht voortgetrokken op de Demer - van Testelt deze van Aarschot aflosten.

Al deze woonkernen zijn tegenwoordig door lintbebouwing met elkaar verbonden. In 1815 telde Testelt 817 inwoners, in 1910 was dit aantal al opgelopen tot 1380. Hieronder enkele foto's uit de oude doos.

Panorama van het dorp vanop de Voortberg (1900)

De Dorpsstraat bij het binnenkormen vanuit Messelbroek (1905)

.

2. De aanwezigheid van de abdij van Averbode heeft doorheen de eeuwen een doorslaggevende rol gespeeld. Voor de stichting van de abdij was Testelt het bezit van het Prinsbisschop van Luik. Met de stichting van de abij in 1134 door Arnold III van Loon, treedt Testelt de geschiedenis is. Via verscheidene schenkingen van de Luikse Prinsbisschoppen en Brabantse grondheren worden veel bezettingen van Testelt overgemaakt aan de abdij van Averbode. Het abt had verscheidene privileges en rechten : zoals graantienden, het visrecht op de Demer, sluisrecht en doorgansrecht op de Demer, huur van de molens. Het hoeft niet te verwonderen dat het bezit van de abdij zeer aanzienlijk was : in de 18e eeuw was meer dan de helft van het Testeltse grondgebied eigendom van de abij. Met de Franse Revolutie werden al deze goederen verbeurd verklaard en verkocht. Maar de geestelijke en culturele uitstraling op ons dorp is tot vandaag gebleven.

Zicht op de watermolen en de Demer (1920)

3. Cp economisch vlak onderging Testelt eertijds vooral de invloed van Aarschot en Diest. De inwoners deden er hun aankopen en vonden er een afzetgebied voor hun produkten.. Naast de landbouw en de veeteelt rond de 3 hoeven in Ter Hoeve, werd voor de Franse Revolutie ook intensief aan wijnbouw gedaan op de zuidelijke flanken van de Voortberg, vroeger de Wijnberg genoemd ( huidige naam is de Wijngaardstraat). Er waren ook wijngaarden op de helling van de Nieuwstraat tot aan het einde van de Kattestraat. Op het einde van de 15 eeuw - de bloeitijd van de wijnteelt - waren er in Testelt 40 ha beplant. In de 17e eeuw geraakt de wijnteelt in verval wegens oorlogen en de hiermee gepaard gaande hongersnood en epidemieŽn. Met de Franse overheersing verdween ze volledig. In de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw bleven landbouw en veelteelt de belangrijkste bron van inkomsten. Met de teloogang van de landbouw, werd Testelt vooral een gemeente van mijnwerkers en seizoenarbeiders, maar ook hier kwam een einde met de crisis in de steenkoolindustrie en de automatisering van de bietenoogst. Tegenwoordig is het grootste deel van de bevolking tewerk gesteld in de dienstensector. Talrijk zijn de werkpendelaars die dagelijks naar Brussel, Antwerpen of Hasselt rijden, waarbij de spoorlijn Leuven-Hasselt een belangrijke rol speelt.

Het gemeentehuis van Testelt (1900)

Naar boven

 
4. In onze gemeente zijn ook een aantal bekende figuren geboren of hebben er gewoond of gewerkt. Een kort overzichtje willen we je niet onthouden.
  • Jan Van Rijswijck
(įAntwerpen 14.21853 - + Testelt 23.9.1906).
 
Jan Cornelis Van Rijswijck was tussen 1892 en 1906 burgemeester van de stad Antwerpen en werd in 1900 verkozen als liberaal volksvertegenwoordiger. Onder Van Rijswijck organiseerde de stad de succesvolle Wereldtentoonstelling van 1894, werd het Centraal Station gebouwd en de haven gevoelig uitgebreid.
Hij kwam naar het landelijke Testelt om tot rust te komen en overleed er na een lange slepende ziekte in de villa van de Lierse bankier De Poorter (nu het kasteel 'Hoevebeemden', tegenwoordig een hotel restaurant ).
 
Naar zijn naam is niet alleen de bekende laan in Antwerpen genoemd maar ook de Jan Van Rijswijckstraat die ontstond na de verkavelingen in de jaren '70 van het park van de villa.
  • Theo Braem

(į Koewacht in 1915 - + Brecht 1984)

Theophiel Braem was in de streek bekend als de pendelaar van Testelt. Hij was kruidendoktor en beoefende in Testelt in de bekende Villa 'Ter Wolf' en later - toen dit in BelgiŽ verboden werd - in Maastricht de pendelarij. Hij schreef er ook verschillende boeken over (w.o. Geneeskundige RadiŽstesie) en gaf ook voorstellingen voor een groot publiek. Bekend zijn de shows die hij gaf in Studio Diest begin jaren '80.

Hij werd vermoord aangetroffen in zijn woning in Brecht in 1984. Zijn zonen Regul en Kamiel starten in de jaren '70 de Testeltse diŽetzaak Gausers op.

  • William Van Dijck

(į Testelt 24/1/1961 - )

En wie kent deze talentrijke Belgische atleet niet ? In 1986 werd hij sportman van het jaar en een jaar later haalde hij brons op het wereldkampioenschap op de 3000 m steeple. Dat was de 1e keer dat een Belg een medaille op een WK behaalde. In 1994 deed hij dat nogmaals over op een EK. Op zijn 37e stopte hij met de actieve topsport. Zijn laatste officiŽle wedstrijd liep hij op de Cross Cup in Roeselare. Maar we zien hem nog geregeld in de bossen van Averbode of bij de jaarlijke abdijenloop Averbode-Tongerlo.

  • Johnny Larbi Khetouta

(į in Tanger 4/6/1947 - )

J. Larbi Kheouta, van Marokkaanse afkomst, is een veelzijdig man die sinds 1964 in Testelt woont. Hij is natuurtherapeut, pendelaar, toneelregisseur en schrijver van boeken, toneelstukken en filmscenario's. Hij schreef ook talloze liedjesteksten voor de Vlaamse zangers Bobby Prins en Salim Seghers.

Sinds 1985 is hij lid van het Testeltse toneelgezelschap St. Pieter : in het begin enkel als acteur en later ook als regisseur. (meer info : autobiografie )

Bekende boeken van zijn hand zijn : "Houden van ... is geen schande", "Slank worden, slank blijven" (op een gezonde manier vermageren), "Geneeskruiden & Homeopathische middelen", "Het kan ook anders" (de meest voorkomende ziektes op een natuurlijke manier behandelen), "De zoon van Boeh'lala", ....

Met zijn werk viel hij regelmatig in de prijzen, zo behaalde "Beiroet" een ereprijs in de poŽziewedstrijd van Paul Stravidis.

Adres : Bergstraat 76, 3272 Testelt

 

  • Willy Denis Boeckx

(į in Testelt 1944 - )

Dr. Willy Denis Boeckx is geboren in Testelt. Hij studeerde geneeskunde aan de KU Leuven waar hij in 1970 met grote onderscheiding afstudeerde. In 1975 was hij geneesheer-specialist in de Algemene Heelkunde aan de KU Leuven, in 1977 stichter en hoofd van het brandwondencentrum en mede-oprichter van het Micro-chirurgisch Centrum aan de KU Leuven. In 1984 werd hij geneesheer-specialist in de plastische heelkunde en in 1988 hoofd van de Dienst Plastische, Reconstructieve en Esthetische Heelkunde aan de KU Leuven.

Tegenwoordig is hij hoogleraar Plastische en Reconstructieve Chirurgie aan de Universiteit van Maastricht.

 

  Naar boven


Bronvermelding

Hoofdstuk 1,2,3
Andrť Peeters, Jan Peeters ; Testelt een kijk op toen...
Antiqua Tessenderlo D/1986/2245/3
Hoofdstuk 4
Gazet Van Antwerpen, Eigen archief

Voor opmerkingen : stuur een E-mail naar testelt@advalvas.be

Testelt, Begium, copyright 2000