Het Christendom van de machtigen...


    Vooral in zijn brieven aarzelde Merton soms niet om aan bepaalde correspondenten tamelijk krasse uitspraken ten beste te geven. Zo de volgende uitspraak, die hij deed in zijn brief van 31 januari 1962 (Cold War Letter 27) aan Evora Arca de Sardinia en die men moet lezen in het licht van de vredesproblematiek waar Merton mee begaan was in die tijd. Zijn oversten hadden de grootste moeite met de schrijvende monnik die - zoals het vaak het geval was - geen blad voor de mond wenste te nemen.


"Zonder het goed te beseffen belijden wij een christendom dat nog nauwelijks christelijk genoemd kan worden. Het is aangevreten door wereldse waarden en het is corrupt door zijn verlangen naar rijkdom en macht. Dat christendom, dat wij heel behendig in de plaats gesteld hebben van Gods wil en van de ware christelijke traditie, is inderdaad het christendom geworden van de rijken en de machtigen. Het is een christendom van individualisme, van hebzucht, van wreedheid en onrechtvaardigheid, dat zich verbergt achter stelregels van de schone schijn en dat een geestelijk quiëtisme aanmoedigt. Het is een christendom van formules die blindelings aanvaard moeten worden, die herhaald moeten worden zonder dat men ze begrijpt, een christendom van passief instemmen, waarbij men onder het mom van gehoorzaamheid vaak verplicht wordt tot het aanvaarden van de meest wereldse invloeden en macht...

"Veel katholieken vergissen zich als ze menen dat de problemen van onze tijd duidelijk omschreven zijn, dat het niet moeilijk is om achter de waarheid te komen, dat het omwille van de goede zaak evident is dat we geweld aanwenden om de gerechtigheid te doen zegevieren. Juist deze illusie maakt ons allen blind. Het is een ernstige bekoring, een subtiele vorm van hoogmoed en wereldse honger naar macht en wraak. Slechts als we nederig en rouwmoedig van hart zijn en aanvaarden dat er veel verkeerd is in onze goedbedoelde ijver, zal God ons licht verschaffen en inzicht in onze ware problemen...

"De grote misvatting van de aggressieve katholieken die erop staan hun macht en sociale status ten koste van alles veilig te stellen, is dat zij geloven dat dit kan geschieden door macht. Aldus bereiden ze de weg om alles te verliezen wat ze willen redden. Maar de kracht die de kerk nodig heeft om te blijven bestaan is liefde en geduld en lijden en de moed om wreedheid en geweld te overwinnen. Heel veel katholieken houden dit voor moedeloosheid. Ze maken er zich vanaf zonder er veel over na te denken. Het is begrijpelijk: deze dingen werden hen ook nooit aangeleerd, dat zag men volkomen over het hoofd. Deze vergissing zorgt nu echter voor verschrikkelijke gevolgen..."


NAAR INDEX