Ik denk dat de hele wereld wacht op God
en Hem looft van bij de dageraad
vertrouwend in geloof doorheen de nacht.
Misschien stelt elke sterveling
steeds weer dezelfde vraag : “Waarom” ?
Wellicht ontdekken we op een dag
dat alles zijn tijd heeft.
Laat ons echter ondertussen niet vergeten
hoe liefde alles steeds weer samenhoudt
ook als alles duister lijkt.
De hemel blijft ons steeds in liefde koesteren
als een eeuwigdurende uitdaging.
We hoeven enkel te luisteren en geduldig te zijn.

Robert Lax, “de man die geboren werd met het diepste besef van wie God was”, zo schreef Thomas Merton in de Seven Storey Mountain.

Deze heel bijzondere man ontmoette Thomas Merton toen hij studeerde aan de Columbia University in New York. Zij werden al vlug heel goede vrienden. Zij bleven trouwens heel hun leven verbonden in trouwe vriendschap, vooral door een bijzonder drukke correspondentie die ondertussen praktisch integraal gepubliceerd werd.

Nadat Bob Lax in 1938 afgestudeerd was, oefende hij verschillende beroepen uit. Zo was hij in zijn jonge jaren een tijdje journalist, hij schreef enkele filmscripts, was redacteur voor verschillende tijdschriften, hij trok een tijdje op met een rondreizend circus, vervulde kortstondig een universitaire onderwijsopdracht en werkte ook een tijdje in het Friendship House van Catherine De Hueck Doherty in New York.

Toen ik in 1992 het geluk had Bob Lax te ontmoeten in Parijs, had ik even het gevoelen dat ik iemand ontmoette die ik al lang kende… een bijzonder hartelijke en attente man. Het was alsof ik me bevond in de aanwezigheid van een late, maar zeer bewonderenswaardige en wijze profeet van het Nieuwe Testament…

Hij stamde uit een joodse familie, maar werd in 1943 katholiek. Vanaf het begin van de jaren vijftig leefde hij vooral in Frankrijk, en ook een tijdje in Italië. In 1964 trok hij naar de Griekse Dodecanesus waar hij eerst enkele jaren op het eiland Kamlymnos verbleef. Daarna vestigde hij zich op het kleine maar ‘heilige’ Patmos waar hij meer dan 30 jaar op een onvoorstelbaar sobere wijze leefde.

Heel zijn leven lang schreef hij poëzie, maar wel op een heel speelse wijze en in een heel bijzondere experimentele stijl. Hij was een volkomen onconventionele dichter. Daarbij doet hij steeds zijn eigen ding en experimenteert voortdurend met de woorden op een uitermate eigenzinnige en zelfs excentrieke wijze. Heel zijn ‘minimalistisch’ literair oeuvre munt vooral uit door grote eenvoud en diepe aandacht voor alle kleine dingen des levens.

Het verhaal dat hier volgt is eigenlijk niets anders dan een brief die hij schreef naar zijn vriend Mogador en die hij bundelde in Mogadors Book (Pendo Verlag, Zürich, 1992). Het is de neerslag van een lange tournee die hij meemaakte met het bekende Circus Cristiani doorheen Canada. Bob Lax had een zeer grote bewondering voor Mogador, die binnen de circusfamilie wel een uitzonderlijk virtuoze trapezeartiest moet geweest zijn.

Stan Broos

MOGADOR…

ik ben er nog steeds niet toe gekomen
jou te zeggen wat ik eigenlijk wilde zeggen
over jou en de hele familie.

Met name dat jij, meer dan bijna iedereen die ik ken,
bent wie je bent.
Je bent een acrobaat in een familie van acrobaten.
En je bent aangekomen bij die generatie in de familie
waar iedereen het meest naar verlangt:
de tijd van rijpheid,
het moment van het volste bewustzijn van de taak
en de verantwoordelijkheid van het scheppen van schoonheid,
het zingen van lofliederen...

Denk, Mogador, aan de vrijheid in een wereld van slavernij,
een uit Eden verbannen wereld,
de vrijheid van de priester, de kunstenaar, de acrobaat.
In een wereld van mensen die ertoe veroordeeld zijn
hun brood te verdienen in het zweet van hun aanschijn,
de vrijheid van hen
die zoals de leliën van het veld,
leven van het spel.

Want spelen is als de Wijsheid voor Gods aanschijn.
Hun spel is lofprijzing.
Hun lofprijzing is gebed.
Dit spel, zoals de rituele gebaren van de priester,
wordt gekenmerkt door genade;
hemelse genade die zich ontvouwt,
die openbloeit en weerspiegeld wordt
in de fysieke gratie van de speler.

Ik had een vriend, een hindoemonnik,
Brahmachari genaamd,
wiens klooster nabij Calcutta “Sri Agnan” werd genoemd,
wat hij vertaalde als "De Speelplaats van de Heer".

Dat is de sleutel tot de hele zaak:
de monniken die vreugdevol en plechtstatig spelen voor de Heer,
die de Heer prijzen.
De speelplaats, hoewel door onkruid overwoekerd,
is een weerspiegeling van Eden.
Ik denk dat een “Circus van de Heer ”mogelijk is.

We zijn immers allen zwervers en pelgrims op aarde.
We hebben geen permanente verblijfplaats hier.
De volksverhuizingen die vaak verworden
tot plundering en uitbuiting,
kan door de genade (in de Laatste Dagen)
een reizend circus worden.
Onze tent moet van nature een tijdelijke tent zijn.

Wij zijn zwervers op aarde,
maar in elke generatie zijn er slechts enkelen
die het liefdevolle leven ontdekken.
Het leven waarin wij door de genade
dag na dag dankbaar onze gaven ontvangen
en die, vermenigvuldigd door de genade,
terugschenken aan de Gever.

Dat is de betekenis van jouw expansieve,
naar buiten buigende armbeweging
die je bij het landen maakt:
een dankbaar terugschenken,
de dankbaarheid en het geven.