Introductie

Beknopte uitleg over de wijnen.

Gedenk dat, voor hen die (veel) meer willen te weten komen over wijn; DANTE reeds in zijn diVINa Comedia (de Wijnen Comedie) volgende raad gaf:

LAAT ALLE HOOP VAREN

GIJ DIE HIER (wijnkelders) BINNENTREEDT.

De hiernavolgende tekst is geen bespreking van de duizenden bestaande wijnen, noch een opsomming van Châteaux of wijngaarden, noch een toeristische of folkloristische handleiding, het is gewoon een samenvatting van voornamelijk technische gegevens uit wijnhandboeken, cursussen, en enceclopedieën, tijdschriften, publicitaire folders, prijslijsten, flesetiketten en opzoekingen allerlei. Evenmin is het noodzakelijk alle nationale en internationale wetten te bespreken die van kracht waren of zijn.

Deze tekst dient gewoon om een beetje klaarheid te scheppen in de zeer gecompliceerde wereld van de wijn. Men weze gewaarschuwd dat een deel van de inlichtingen vervormd of vals kan zijn, gewoon door het feit dat acteurs van handboeken over wijn bij elkaar gaan "lenen", dat bepaalde zaken oncontroleerbaar of subjectief zijn, dat het onmogelijk is alles ter plaatse zelf te gaan bestuderen of aan wetenschappelijk onderzoek te gaan doen, voornamelijk voor wat betreft de beoordeling van de wijnen mag soms een korreltje zout gebruikt worden.

Indien bepaalde begrippen, reeds van in het begin van de tekst duister mochten zijn, laat dan toch niet alle hoop varen want ze worden in de loop van deze samenvatting uitgelegd. Hier en daar kan men verder op de tekst ingaan door middel van op de link te klikken.

De verschillende "appellations"

Dit is de herkomstbenaming van een wijn.

Er kan een dik boek geschreven worden over: bescherming van de kwaliteit, afbakening der gebieden, productiemethodes, opbrengst, druivensoorten, wijnbereiding, naamgeving, export, enz. In de loop der eeuwen werden maatregelen genomen door allerlei instanties, hertogen, koningen, wijnbouwers, Europese en nationale regeringen, lokale autoriteiten., enz.

Een nog dikker boek zou kunnen handelen over: fraude, overtredingen, anecdotes, burenruzies, halve streekoorlogen, tussenkomsten van de gendarmerie, vergissingen, politieke invloeden, stommiteiten, enz.

Van zeer groot belang is te weten dat in Frankrijk de "appellations" gebaseerd zijn op de samenstelling van de bodem, met uitzondering van de Elzas waar de "appellation" betrekking heeft op de druivensoort, doch ook hier is er een tendens om rekening te gaan houden met de streek.

Wijnsoorten

  1. TAFELWIJN

  2. Lichte wijnsoort, het was sinds lang de enige Franse wijn die het alcoholgehalte op het ticket moest vermelden; vanaf midden 1988 werd dit verplicht voor alle Europese wijnen. Franse tafelwijn kan gemaakt worden met wijn die uit gelijk welk EG land mag ingevoerd worden, maar die gemaakt werd met voorgeschreven druivensoorten en die een welbepaald gehalte aan zuren bezit! De Hybriden welke niet mogen gebruikt worden: Noah, Isabelle, Othello, Jacquez, Herbemont, Clinton.

    Controle wordt uitgevoerd door het "Institut des Vins de Consommation Courante" (I.V.C.C.). Vroeger werd deze soort wijn "Vin de Consommation Courante" (VCC), "Vin Ordinaire" of "Appellation d'Origine simple" genoemd. Men kan nogal wat etiketten aantreffen waarop in grote letters staat " VIN DE PAYS DE..." en daaronder in kleinere letters natuurlijk "Vin de table Français" zodat men met opzet verwarring kan zaaien. Deze etiketten dragen niet het verplichte label van een Vin de Pays.(zie verder)

    Voorgeschreven alcoholgehalte:

     

    productie:

    4000 miljoen liter per jaar worden gewoonlijk verkocht onder een MERKNAAM.

  3. LAND(STREEK)WIJN (Vin de Pays)

    Deze categorie werd per decreet vastgelegd in 1973. Deze wijn wordt geproduceerd in, bij reglement, afgebakende wijnbouwgebieden (43), wiens naam ze dragen. Ze moeten minimum 10% NATUURLIJKE alcohol bevatten voor wijn uit de Middellandse Zee-gebieden en 9% à 9.5% elders . Vereist is ook een bepaalde chemische samenstelling en een organoleptische (smaakkundige) eigenschap. Deze wordt beoordeeld door een proeverscommisie, welke op haar beurt moet aanvaard zijn door het "INSTITUT DES VINS DE CONSOMMATION COURANTE ". Mengen van verschillende streekwijnen is NIET toegelaten. Deze wijnen worden gemaakt met nobele of aanbevolen druivensoorten. Streekwijnen die dezelfde naam dragen kunnen dus geproduceerd worden met totaal verschillende druiven waarvan dan nog de mengingsverhouding vrij is, dit resulteert hierin dat een welbepaalde streekwijn evenveel verschillend kan zijn in smaak, als er producenten zijn!

    Het etiket moet de benaming Vin de Pays ... (naam van het betreffende gebied) en het Vin de Pays label laten zien. In hun productiezone mogen ze aanduidingen als CÔTE, COTEAUX, MONT, en VAL dragen, individueel is MAS en DOMAINE toegelaten, doch CLOS en CHÂTEAU zijn verboden. De gemengde cépages mogen vermeld worden op een contra-etiket. Zij mogen ook het jaartal vermelden.

  4. V.Q.P.R.D. Vins de Qualité Produits Dans des Régions Déterminées

    Hierin vinden wij twee soorten:

    Deze worden gereglementeerd volgens EG voorschriften.

    1. V.D.Q.S: (Vin Dé1imité de Qualité Supérieure.)

    Dit is GEEN handelsmerk. Deze WIJNCATEGORIE werd gedefinieerd in Frankrijk bij wet van 18 december 1949 en gecontroleerd door de "FEDERATION NATIONALE DES V.D.Q.S.", 3 Rue Rigny, Paris.

    Zelfde voorschriften als voor de streekwijnen, doch veel strenger. De soorten druiven die mogen gebruikt worden zijn voorgeschreven per herkomstbenaming, MAAR NIET DE VERHOUDING IN DEWELKE ZE MOGEN GEMENGD WORDEN, zodat hier ook VDQS wijnen met dezelfde naam, zeer uiteenlopende "smaken" kunnen vertonen naargelang het mengingspercentage der gebruikte cépages! Het alcoholgehalte moet 0,5° hoger liggen dan deze der streekwijnen. De wijngaarden zijn nauwkeurig afgebakend, de bodem moet geschikt bevonden worden en er is bepaald hoeveel wijnstokken per herkomstbenaming mogen geplant worden. Ook zijn er voorgeschreven productiemethodes per gebied, rekening houdend met de tradities.

    De bewaarmethodes en keldering zijn vastgelegd. De productie per ha. is niet bepaald, wel de verkoop van een bepaald quantum per ha, vastgelegd volgens het inlands absorptievermogen, overproductie mag uitgevoerd worden.

    VDQS vermelding op het etiket is verplicht, samen met het garantielabel uitgereikt door het "GROUPEMENT SYNDICAL DES PRODUCTEURS" (zegel met de voorstelling van een hand die een glas vasthoudt). Er zijn meer dan 60 regionale appellations.

    De VDQS-streken:

    1. A.0.C. (Appellation d'Origine Contrôlée).

    De Europese voorschriften worden in Frankrijk toegepast onder de naam A.O.C. (Appellation d'Origine Contrôlée). ORIGINE staat voor de naam van een streek, gemeente of dorp, maar er is meer nodig dan dit, AOC wordt toegekend door en onder controle van het "INSTITUT NATIONAL DES APPELLATIONS D'ORIGINE Avenue des Champs Elysées 138, Paris, (gesticht in 1935) indien ze volledig voldoen aan de productievoorschriften van dit instituut; voorschriften welke op hun beurt gehomologeerd moeten worden door een reglementaire tekst van het Ministerie voor Landbouw. De wettelijke voorschriften voor het bekomen van een A.C. zijn, mits controle en goedkeuring door het INAO en dan eerst wordt het "Certificat d'agrément" afgeleverd. Dit is een document bestemd voor de wijnbouwer en de fiscale diensten waarin vermeld wordt dat bedoelde wijn voldoet aan de opgelegde normen. Dit document maakt de verhandeling van deze wijn dan mogelijk. [de wijnen moeten geproduceerd zijn in één geografisch gebied, de bodemsamenstelling, grondbewerking en verbetering, snoei en opbindingswijze, het minimum alkoholgehalte, de teeltmethodes en het maximum rendement (gaande van 30 hl. tot 50 hl./ha 20 7, met die 2OX wordt weleens gespeeld!).] De productiehoeveelheid per ha. kan elk jaar aangepast worden door de bevoegde instanties, naargelang de kwaliteit en kwantiteit van de oogst, suikergehalte van de most, toegelaten druivesoorten en hun MENGINGSVERHOUDING, aantal stokken per ha, oogstmethodes, vervoer, traditionele wijnbereiding (eventueel distillatiemethode), bewaringsmethodes (keldering minimum 9°C), natuurlijk alcoholgehalte voor verrijking en aard van de gistingsprocedeën.

    Een VERPLICHTE SMAAKPROEF door een jury vóór het toekennen van een A.O.C. is een niet te onderschatten waarborg voor de kwaliteit. Verplichte aangifte van de oogsthoeveelheid. Bijhouden van de keldervoorraden en administratie van de vervoersdocumenten, botteling, etikettering en verplichte vermelding van A.C. op het etiket. Al deze factoren bepalen de naam van hun ORIGINE. Hoe begrensder het gebied, hoe waardevoller de appellation !

    Bijvoorbeeld :

    1. Appellation BORDEAUX Contrôlé
      1. 1 Appellation HAUT-MEDOC Contrôlé
        1. 1. 1. Appellation MARGAUX Contrôlé (meest beperkt)

    of

    1. BOURGOGNE AC
      1. 1. COTE DE NUITS AC
        1. 1. 1. NUITS ST. GEORGES AC
          1. 1. 1. 1. CHAMBERTIN AC (meest beperkt)

    OPMERKING : Totnogtoe bestaat geen aanvaarde hiërarchie der wijnstokken.