D

DAB: Digital Audio Broadcasting. Zendsysteem voor radio waarbij het geluid digitaal, met cd-kwaliteit wordt uitgezonden. DAE: Digital Audio Extraction. Het overpompen oftewel 'rippen' van muziek-cd's naar de harde schijf. Data: niet alleen het meervoud van een datum, maar ook de uit het Engels overgenomen term voor gegevens. Database: Databank in het Nederlands. Dit is een verzameling gegevens die zo georganiseerd zijn dat ze gemakkelijk teruggevonden kunnen worden. Dit gebeurt aan de hand van een databaseprogramma, waarvan Microsoft Access zo ongeveer het bekendste voorbeeld is. DCC: Direct Client to Client. Dit is een methode om een rechtstreekse verbinding te maken tussen twee IRC-chatters en wordt vooral gebruikt om bestanden uit te wisselen. DDC/CI: Display Data Channel Command Interface. Een standaard voor communicatie tussen monitor en computer in twee richtingen. Op die manier kan bijvoorbeeld automatisch de optimale instelling van het computerscherm worden geregeld. DDR-RAM: Double Data Rate SDRAM. Een type geheuegen dat tweemaal zo snel werkt als SDRAM. Wordt gebruikt als intern geheugen op het moederbord, maar ook voor bijvoorbeeld grafische kaarten. Default: standaardinstelling. Het betreft hier de instelling waarmee een programma of apparaat automaisch gaat werken als de gebruiker niet zelf expliciet iets anders instelt. Defragmentatie: na verloop van tijd kan een bestand op een harde schijf in verschillende delen op die schijf staan. Door weer alle stukjes bij elkaar te zetten kan de computer iets sneller alle data weer lezen. Geregeld een defragmentatie uitvoeren is geen overbodige luxe. Delay: staat voor 'echo'. Bij een digitale delay kun je meestal het aantal echo's, de pauze tussen de echo's en het volume ervan instellen. Desktop Searcher: een offline tool van zoekmachines als Google, MSN en Yahoo! waarmee je naar bestanden zoakt die op je computer staan. Een desktop searcher is veel krachtiger en sneller dan de standaardzoek- functie van Windows, omdat hij je zoekterm ook zoekt in PDF-bestanden, e-mailberichten en websites die je onlangs bezocht hebt. Device: een 'device' is de uit het Engels overgenomen term voor een stukje hardware. Dat kan gaan van een eenvoudige muis tot een potige printer. DHCP: Dynamic Host Configuration Protocol. Een protocol dat netwerkbeheerders toelaat om automatisch IP-adressen toe te wijzen aan de verschillende computers in een netwerk. D-HTML: Dynamische HTML. Niet alle informatie die je via het internet binnenhaalt, is vooraf klaargezet. De resultaten van een zoekrobot zijn duidelijk 'vers' gemaakt. Toch zijn ook deze in HTML-vorm gegoten, vlak voordat ze naar je worden door- gestuurd. Zulke pagina's worden D-HTML-pagina's genoemd. Dialer: een programma dat je pc forceert om via een dure betaallijn in te bellen. Digitaal: informatie die is opgeslagen in een computer, wordt 'digitaal' genoemd omdat de basiselementen van de gegevens, de zogenaamde bits, slechts bestaan uit twee mogelijke waarden: nul (uit) en één (aan). Het tegenovergestelde van digitaal is analoog: de basiselementen kunnen om het even welke waarde hebben. Door heel veel bits op een complexe manier te combineren zijn computers in staat om analoge gegevens te simuleren. Dipswitches: piepkleine schakelaartjes die net als jumpers bedoeld zijn om instellingen van hardware te veranderen. Directory: een soort map op een informatiedrager (harde schijf, CD, ..) met daarin een of meer bestanden. Een directory kan op zijn beurt ook nieuwe directories bevatten. Dit zijn subdirectories. DirectX: deze software maakt van Microsoft Windows een aan- trekkelijker multimediaplatform, zowel voor gebruikers als ontwikkelaars. Gebruikers hebben het dankzij DirectX veel makkelijker om beeld en geluid in een game op punt te stellen (configureren) en spelprogrammeurs hoeven niet bij elk nieuw spel wakker te liggen over het correct werken van hun game bij de gebruikers. Dithering: techniek voorl gebruikt in beeldbewerking, waarbij kleuren die onbekend zijn in een pakket benaderd worden door bekende kleuren te mengen. Zo worden bruuske kleurovergangen vermeden. Professionele tekenpaketten springen hier automatisch en vlot mee overweg. DivX;-): zoek niet naar een betekenis van dit vreemde acroniem. Het is een afleiding van DIVX (Digital Video Express). Een Franse nerd, Jérôme Rota, ontwikkelde deze compressietechniek om filmbeelden in voldoende klein formaat te krijgen om ze vlot over het Internet te kunnen transporteren. DLL: afkorting van Dynamic Link Library. Een bestand bestaande uit data of een reeks uit te voeren taken, die door één of meer Windowstoepassingen gebruikt kunnen worden. DMA: Direct Memory Access ofwel direct geheugentoegang. Een geluidskaart, bijvoorbeeld, krijgt via DMA's rechtstreeks toegang tot het geheugen van de computer. Dat levert een snellere gegevensoverdracht op. DNS: Domain Name Server of Domain Name Service. DNS-servers zetten woordelijke adressen (domeinnamen), zoals 'www.hombeek.be', om in IP-adressen, die eigenlijk uit een heleboel nummers bestaan. Zo hoeft de internetter geen reeksen getallen te onthouden. De service of dienst (autoriteit) houdt zich bezig met het beheren van de domeinnamen in een bepaald gebied. Dode pixel: een pixel die zwart is en geen andere kleur meer zal aannemen. Dot: punt. Wordt vooral gebruikt wanneer het gaat om een punt tussen twee woorden, bijvoorbeeld in internetadressen. Domotica: systemen die ervoor zorgen dat je bepaalde apparaten in je huis op een gemakkelijke manier kunt bedienen met één afstandsbediening, een touchscreen of zelfs via een gsm of browser. Dot pitch: een van de belangrijkste hardwarespecificaties die de beeld- kwaliteit aangeeft. Hoe lager dit getal, hoe scherper het beeld. Double layer: een dvd die beschreven is in twee lagen boven elkaar. Op die manier past er dubbel zoveel informatie op de schijf. Downloaden: werkwijze waarbij gegevens van een andere computer worden gekopieerd. Downloaden is het omgekeerde van uploaden. DPI: dots per inch. Het is de maateenheid om het aantal beeldpunten per inch, en dus de kwaliteit, van een illustratie te bepalen. Hoe hoger het getal, hoe hoger de kwaliteit. Drag and Drop: een handige sleeptechniek met de muis om een bepaalde actie te bereiken. Om bijvoorbeeld een tekst- document te openen, volstaat het om het betreffende bestand naar het icoontje van Word te slepen (drag) en het daar op te laten vallen (drop). Het programma zal vervolgens gestart worden. Driver: of stuurprogramma. Een klein programmaatje dat gebruikt wordt om specifieke onderdelen van de computer te doen werken, zoals bijvoorbeeld de cd-romspeler, een printer, ... DRM: Digital Rights Managment. Copyrightbepalingen voor legaal gedownloade muziek. Er is in vastgelegd of en hoe vaak je een liedje naar een cd op mp3-speler mag kopiëren. Het is dus een manier om multimediabestanden te beveiligen. DTP: Desktop Publishing. Hiermee bedoelt men het gebruik van computerprogramma's waarmee drukwerk kan worden vormgegeven. DUAL-CORE: twee processoren worden op het moederbord van een pc via één socket aan elkaar gelinkt met reusltaten die anderhalve keer hoger liggen dan bij een standaard- processor. Verscheidene intensieve toepassingen kunnen daardoor probleemloos naast elkaar draaien en ook het stroomverbruik ligt lager dan wanneer je met twee standalone processoren zou werken. Duplexdruk: de mogelijkheid van een printer om een vel papier automatisch aan beide zijden te bedrukken. DVD: Digital Versatile Disc. Een schijfje dat het uitzicht heeft van een cd, doch een veel grotere opslagcapaciteit heeft. De DVD wordt stilaan de vervanger van de klassieke viedeobanden. Je hebt wel een aparte DVD-speler nodig om de informatie te kunnen lezen vanaf de schijfjes. DVD-authoring: met deze technische term wordt het creëren en vormgeven van een dvd bedoeld. Niet van de eigenlijke film(s), maar wel van de menu's, de knoppen, de achtergronden, ... DVD-snelheid: de basissnelheid (1x-speed) waarmee een DVD-brander gegevens uitwisselt, bedraagt 1350 KB/sec (ter vergelijking: bij een CD is dat maar 150 KB/sec). Maar net als bij een CD werken moderne DVD-branders wel wat sneller dan dat. De snelheid wordt dan aangegeven als een veelvoud van de basis; 4x-speed betekent dus 5400 KB/sec. DVI & D-SUB: de meest gangbare aansluiting voor een LCD-scherm is D-sub. Een DVI-uitrgang (Digital Video Interface) is volledig digitaal en geniet de voorkeur. DVI-uitgang: Digital Video Interface. Uitgang op recentere videokaarten waar flatscreen-monitoren en projectoren op aangesloten worden. DVI zorgt voor een snelle digitale verbinding tussen computer en scherm, zonder kwaliteitsverlies. DYE Sublimation: een printtechnologie in opmars. De inkt wordt niet op het papier gespoten (zoals bij een inktjet), maar er als het ware op 'gestoomd', door de warmte die de printkop ontwikkelt. De inktcassette is eerder een rol folie, met achtereenvolgens inktoppervlakten in de kleuren geel, rood, blauw en grijs. De afbeelding wordt automatisch 4x door de printer gerold zodat elke kleur op de folie aan de beurt komt.