Deze tekst werd opgesteld als samenvatting van de lezing die Prof. P. Krishna op 21 mei 2003 voor de vereniging Open Paradigma V.Z.W. in Antwerpen gaf.

De lezing had tot doel zijn visie op de relatie tussen Wetenschap en Spirituatiteit met ons te delen.

Definities

Spirituatiteit: Dit is de werkelijke bewustzijnsvorm waarmee we functioneren

Wetenschap: In de externe wereld merken we een grote mate van orde op. Wetenschap is in grote lijnen de studie van deze orde.

Hoewel we deel zijn van de natuur, merken we op dat er wanorde is in ons bewustzijn.
Wanorde: conflicten, frusaties, negatieve gedachten, haat, ...
Orde: Liefde, Harmonie, Vreugde
Vanuit deze benadering kan spiritualiteit ook aanzien worden als de zoektocht naar de orde in ons bewustzijn.
Onderwerpen als helder-ziendheid, telepathie helder-horendheid , ... vallen fundamenteel niet onder deze definitie van spiritualiteit en worden door Prof. P. Krishna ook niet als spiritualiteit aanzien.

In de huidige samenleving wordt ervan uit gegaan dat de wetenschappelijke zoektocht en de spirituele zoektocht aan elkaar tegengesteld zijn. Dit wordt door de meeste mensen niet in vraag gesteld.

Evoluties

Beide zoektochten hebben fundamenteel dezelfde oorsprong, nl. de menselijke geest is uit op onderzoek. De mens wil steeds dingen onderzoeken. Dit onderzoek hoeft niet steeds gericht te zijn op resultaat.

In de wetenschappelijke zoektocht komen vragen aan bod als:

In de spirituele zoektocht worden vragen behandeld als:

De laatste eeuw hebben we op wetenschappelijk gebied enorme vooruitgang geboekt. De wetenschap heeft meer verandering teweeg gebracht dan in het hele millenium dat eraan voorafging.
Maar op spiritueel gebied er er niet al te veel vooruitgang geboekt. Laten we eens onderzoeken wat hier de oorzaak van is.

Wetenschappelijke zoektocht

De wetenschap gaat ervan uit dat de natuur gebaseerd is op orde. Dit leidt tot duidelijke oorzaak-gevolg situaties, die beschreven kunnen worden in specifieke, universele wetten, die onafhankelijk zijn van tijd en ruimte.
Waarom de natuur deze orde volgt kan een wetenschapper niet beantwoorden. Men kan enkel constateren dat de orde, die zij beschrijven, toepasbaar is. Zo kan men nagaan dat de gravitatie niet gebonden is aan ruimte en tijd.
Door deze orde kunnen we op wetenschapplijk gebied enorm evolueren. In de wetenschap heeft men daarbij nog het geluk dat de mens in staat is geweest om een symbolische logica (wiskunde) uit te vinden, die perfect toepasbaar blijkt op de natuur en waarmee de onderzoeker perfect de observatie in de natuur kan beschrijven.
Langs de andere kant waren er wetenschappers die in staat waren om puur vanuit de wiskunde bepaalde gedragingen van de natuur te beschijven voordat ze in de natuur getoetst werden. Zo kon Einstein door de wiskunde voorspellen dat dat licht mest afbuigen als het langs een zwaar object passeert. Nadien pas werd deze stelling succesvol experimenteel getoetst. Hieruit volgt als het ware dat de natuur eigenlijk wiskundige wetten volgt. Op deze manier kan de wiskunde dan ook aanzien worden als "de taal van de natuur"

.De laatste 300jaar is men in staat geweest om zeer nauwkeurig de relevante data over een te onderzoeken fenomeen vast te leggen. Vanuit deze data wordt er gepoogd een medellering van de observatie op te stellen. Hieruit worden nieuwe verwachtingen gedestileerd. En deze worden getoetst via nieuwe experimenten. Als de gemeten gedragingen overeenkomen met de voorspelde gedragingen dan wordt de opgestelde formule als juist aangenomen. Indien er zich afwijkingen voordoen, zal men vanuit deze nieuwe gegevens correcties aanbrengen op het beschreven model en daarna het model opnieuw toetsen.

Vanuit deze benadering is de zwaartekrachstheorie van Newton niet verkeerd. Einstein bracht via de relativiteitstheorie enkel een verfijning aan,waardoor de theorie een grotere toepasbaarheid en  nauwkeurigheid verkreeg.

De hele wetenschappelijke vooruitgang is gebaseerd op het feit dat de mens is staat is geweest om via de wiskunde de natuur te modelleren. Om de wetten toe te  passen moet de gebruiker niet in staat zijn de achterliggende redenen van het model te begrijpen. Indien hij instaat is om de vereiste meetbare gegevens te verzamelen, is hij perfect in staat om deze gegevens in de wiskundige formules te plaatsen en puur via de wiskunde het eindresultaat te voorspellen. De formules van de relativiteitstheorie worden door zeer veelmensen toepast, maar er zijn slechts zeer weinig mensen die in staat zijn om er duiding bij te geven. In de wetenschap is het dus mogelijk dat 1 persoon, zoals Einstein, een ontdekking doet en dat iedereen onmiddelijk kan meeprofiteren van deze ontdekking, zonder de opgestelde wetten in vraag te stellen of zelf expliciet eerst te toesten.

De spirituele zoektocht

Wat betreft de spirituele zoektocht, hier is het zoeken naar order in ons bewustzijn fundamenteel niet aanwezig. Daarbij komt nog dat puur kennis de wanorde in ons bewustzijn niet kan elimineren. Men kan intellectueel iets begrijpen, maar dit gaat ons bewustzijn en onze manier van handelen niet veranderen. Zo brengt studie van geschriften geen orde in de geest.

Toch is het mogelijk om de orde te ondekken door de oorzaak van de wanorde te onderzoeken.
Aan de basis van de wanorde blijkt de onwetendheid te liggen. Hier is het geen gebrek aan kennis, maar wel het leven in illusies. De geest neemt deze illusies als waar en belangrijk aan, ook al is dit fundamenteel niet zo.

Door geschriften te lezen kan men het inzicht krijgen om bepaalde illusies te elimineren.
Vele illusies zijn ook gerelateerd aan omgevings- en cultuurgebonden factoren.Ze zijn niet gebaseerd op waarheid, maar op veronderstellingen die eigenlijk niet waar zijn. Zo geven oudere mensen hun vooroordelen door aan de jongeren die ze opvoeden. Ook worden we geconditioneerd door psychologische illusies van vorige, gelijkaardige ervaringen en herinneringen in onze eigen leefwereld.
Ook het idee dat we allemaal apparte individuen gescheiden van wereld kunnen zijn is een illusie, want dit beeld zorgt enkel voor een gehechtheid aan het eigen ego. En het ego is niet iets wat de natuur in ons heeft gelegd, het komt enkel duidelijk tot uiting in het menselijk bewustzijn. Het is nauwelijks aanwezig bij planten of dieren, en zelfs achter grote verwoestende natuurverschijnselen schuilt er geen bedoeling van vijandschap.

Enkel een geest die alles in vraag stelt en zelf onderzoekt en zelf naar een oordeel zoekt, kan helpen de illusies te ondekken. De spirituele weg is dan ook een weg die zal lijden naar een eliminatie van het ego, zodat de zuivere gewaarwording overblijft.
Het is echter enkel mogelijk om illusies te elimineren als de achterliggende waarneming wordt waargenomen. Iets wat door menselijke gedachten gecreeerd is kan ook door de menselijke gedachten terug geëlimineerd worden.
De term 'zelfkennis' is hier zeer toepasselijk, daar het de kennis omvat, waartoe men is gekomen door zelf waar te nemen. In de spiritualiteit is het niet genoeg zoals in de natuurwetenschap dat een pioneer wetten opstelt die door iedereen nadien kan gebruikt worden. Hier wordt het motief en de waarheid niet louter door een boek weergegegeven, maar het moet zelf, door iedereen opnieuw herontdekt worden.
Zo kon Buddha de kennis niet gewoon verder geven. Hij stelde dat je je Meester enkel echt kunt volgen als je het bewustzijn van de Meester zelf hebt geëvenaard.
Ook Jezus elimineerde alle haat uit zijn bewustzijn, door vergevingsgezindheid en goedheid. Enkel indien we dezelfde bewustzijnstoestand bereiken zal het mogelijk zijn de geboden als dusdanig te ervaren, en enkel vanuit deze ervaring kunnen ze nagevogd worden.

De spirituele zoektocht is een zoektocht naar ervaringen. Vanuit deze ervaringen kunnen we dan verder evolueren naar zelfkennis.
Het moeilijke aan de spirituele zoektocht is dat de orde die we zoeken als dusdanig nog niet in ons bewustzijn bestaat.
Er zijn talrijke religieuze wijzen geweest. De volgelingen ervan hebben in plaats van de achterliggende ervaringen te onderzoeken, zich bezig gehouden met alles in wetten te gieten, die nadien als 'goede religieuze' gevolgd moesten worden. Maar puur door het slaafs volgen van wetten, krijg je geen inzicht, dus ben je fundamenteel niet spiritueel bezig. Elke religie is feitelijk een zoektocht naar waarheid. Als een mens door deze religie te volgen niet tot orde in zijn bewustzijn komt, kan hij onmogelijk als een goed religieuze persoon worden aan zien.
In dit opzicht is het zeer belangrijk om in te zien dat de religieuze instellingen enkel een nevenprodukt zijn van de spirituele zoektocht, ze kunnen op geen enkele manier als doel op zich worden aanzien.

In dit opzicht is het waarschijnlijk interessant om een vergelijking te maken met de wetenschap: Toen Faraday het elektromagnetisme ondekte en demonstreerde, berichte hij enkel over de objectief waarneembare waarheid. Alle apparaten die nu beschikbaar zijn en die op de een of andere manier het basisprincipe van electromagnetisme gebruiken, zijn echter enkel nevenproducten van deze waarheid. Het belang van de waarheid die aan de bron ligt mag zeker niet ondergeschikt worden gesteld aan de afgeleide producten.

Vanuit dit standpunt is de wetenschappelijke en de spirituele zoektocht eerder gelijklopend dan tegengesteld.

Geloof is een product van de religieuze instanties: waarom is het niet voldoende om te zeggen dat we niet weten wat de waarheid is. Niemand weet wat God is. De Hindoe, Christenen en islamieten herhalen enkel hetgeen hen is voorgezegd. De waarheid op zich is niet verschillend in de verschillende vormen van geloof. De zoektocht naar genoegen en vreugde is voor iedereen hetzelfde. Hierdoor is de waarheid van het menselijk bewustzijn bij iedereen hetzelfde. Wat echter wel kan verschillen zijn de illusies. Dit is meteen ook de reden waarom er verschillende religies zijn, terwijl er slechts één waarheid is. Via welk boek de het doel bereikt wordt is niet belangrijk. Vanuit dit standpunt kunnen de vergelijkende godsdienstwetenschappen gezien worden als de vergelijking van de onderliggende illusies. Wat echt telt is wat voor ons zelf belangrijk is wat voor onszelf belangrijk is. Zonder deze ervaring is er geen zoektocht, want de spirituele zoektocht is geen zoektocht naar een genoegzame illusie.

Krishnamurti

De moderne mens is psychologisch primitief. De discrepantie met de vergevorderde technologische kennis is de oorzaak van huidige problemen.

Het onderwijsmodel dat Krishnamurti voorstelt is een onderwijs dat zowel aandacht besteedt aan de wetenschappelijke als de spirituele zoektocht: Hierdoor verkrijgt men een combinatie van wetenschappelijke kennis en wijsheid. Hij gaat ervan uit dat er geen verandering van de maatschappij kan gerealiseerd worden tenzij door verandering in zelfkennis.
De geest moet wetenschappelijk en spiritueel worden gevormd, een evenwicht hierin is noodzakelijk.

De maatschappij kan enkel op deze manier veranderd worden, niet door allerlei wetten en regels.

Orde is noodzakelijk, hiervoor is innerlijke en wetnschappelijke wijsheid nodig. Het is een misverstand dat wetenschap en spiritualiteit verschillend is: Het zijn twee complementaire zaken in één holistische zoektocht naar waarheid. We moeten accepteren dat we deze waarheid niet kennen en vanuit dit besef onze spirituele zoektocht verderzetten.