CLASSIFICATIE
Er werd een classificatie uitgevoerd door Mr. Win Van
Craenenbroek
van de A.W.W.
hernomen en uitgegeven in het boek van NAVEWA in 1991. “Eenheid
in verscheidenheid, Watertorens in Belgïe” baserend op deze die ontwikkeld
werd door de C.H.A.B. van Louvain la Neuve (1980), op de studie van P. Houwink
(1973) en op de classificatie van de kuipen van G. Merkl (1985). Deze
classificatie is gegrond op de externe karakteristieken en in een tabel overgenomen zoals hieronder beschreven :
-
De tegenwoordigheid van een open of gesloten steun (voet);
-
De klemtoon leggen op de buiten maat van de kuip;
-
De basisvorm van de kuip
(cilinder, prisma, bol, afgeknotte kegel).
Aldus werden
vijf basisgroepen gedefinieerd :
| A |
Gesloten voet; kuip smaller dan de voet
(reservoir zonder mantel). |
| B |
Gesloten voet; zuiltype : kuipgedeelte
even breed als het voetgedeelte (reservoir zonder uitkraging). |
| C |
Gesloten voet; kuip ietsbreder dan de
voet (reservoir met lichte uitkraging) |
| D |
Gesloten voet; paddestoeltype : kuip
ruim breder dan voet (reservoir sterk uitkrageng) |
| E |
Open voet. |
Bij de vijf basisgroepen
voegen zich 4 groepen welke niet tussenkomen in de classificatie.
| O |
Primitive watertorens, bestaande uit
een eenvoudige kuip (ton of bak) geplaast op balken of op metselwerk. |
| S |
Watertorens met steuberen. |
| X |
kuipen op schoorstenen. |
| Y |
watertorens die deel uitmaken van een
gebouw met een andere functie (kasteel, woning,
hangaar…..) |
Van al
deze groepen zijn ondergroepen uitgetrokken, die verschillende types
hergroeperen, gekenmerkt door een volgnummer die het groepsymbool volgt: b.v.
C1, C2.... .Een onderverdeling mag eventueel gedaan worden, rekeninghoudende met de
basisvorm van de kuip, ofwel is een versterking van de kuip tegenwoordig of
niet. Dit verschil is door een alfabetische volgorde bepaald. A,…,C, die het
typenummer volgt (b.v. D3/A, D3/B, D3/C).
WATERTORENS TYPES
Hieronder vindt u een tabel die de verschillende types van
watertorens bevat. De bouwperiode van het type is in blauw gemerkt.
| Groep |
Aanduiding |
| O |
Primitive watertorens bestaande uit
een eenvoudige kuip (ton of bak). |
| |
| Type |
Aanduiding |
Datum |
| O1 |
Gesloten onderbouw in metselwerk. |
1899
-1954 |
| O2 |
Open onderbouw (stelling of balkenstructuur). |
1928
-1967 |
|
| A |
Metalen
cilindrische kuip op een licht bredere onderbouw.
|
| |
| Type |
Aanduiding |
Datum |
| A |
Voet bestaande uit een metselwerk van bakstenen. |
1899
- 1954 |
| A1 |
Voet bestaande
uit betonnen balken en met
metselwerk gevuld. |
1899
- 1954 |
|
| B |
Watertoren van het zuilentype (zelfde diameter voor de kuip en
voor de voet). |
| |
| Type |
Aanduiding |
Datum |
| B |
Oude watertorens van lage vorm bekleed met of zonder
veelkleurige
bakstenen, of in metaal en metselwerk (kuip met platte bodem). |
1892
-1909 |
| B1/A |
Watertorens
met onderscheid kuipdeel/voet. |
1912
-1959 |
| B1/B |
Watertorens zonder
onderscheid kuipdeel/voet. |
1906
-1984 |
| |
De
watertorens van het type B1/B kunnen verschillende vormen bezitten:
| Aanduiding |
| Cilindrische
watertoren. |
| Prismatische
watertoren. |
| Watertoren
in de vorm van een parallellepipedum. |
| Doorsnede
niet ringvormig, niet vierkantig, niet veelhoekig. |
|
|
| B1/C |
conische zuilen. |
1964
- xxxx |
|
| C |
Lichte
uitkraging kuip in verband met de voet (økuip/øvoet <=1,3). |
| |
| Type |
Aanduiding |
Datum |
| C |
Oude watertorens met cilindrische voet in bakstenen;
de
bekleding van de kuip is kenmerkend. |
1881
-1919 |
| C1 |
Betonnen kuip (de balkenstructuur is gewoonlijk
zichtbaar) op een simpele torenzuil in metselwerk of in beton +
eventueel
gecementeerd of geschilderd metselwerkvulling. |
1905
-1962 |
| C2 |
Bekledig met bakstenen zonder
zichtbare balkenstructuur, of :
met een verticaal accent op de torenzuil, door onechte
nervaturen of
contrasterende
betonnen balken; er zijn geen schoormuren. |
1923
-1974 |
| C3 |
Kegelvormig dak op een gemetselde
bekleding; kuip met
platte bodem. |
1941
-1976 |
| C4 |
Overgangstypes; een groot
erkervormige kuip in verband met de torenzuil, deze laatste bestaande uit betonnen balken en vulling van metselwerk (Ø
kuip/Ø voet> 1,3). |
1913
-1970 |
|
| D |
Groot
erkervormige kuip in verband met de torenzuil (paddestoelvorm). |
| |
| Type |
Aanduiding |
Datum |
| D |
Oude
watertorens met metalen Intzekuip. |
1895
-1920 |
| D1 |
Betonnen Intzekuip op een torenzuil
in betonbalken met metselwerk
vulling (of metalen uitvoering); piramidale torenzuil. |
1906
-1977 |
| D2 |
Betonnen Intze kuip bestaande uit een torenzuil in betonbalken met
metselwerk vulling (of metalen uitvoering); cilindrische
voet. |
1923
-1978 |
| D3/A |
Torenzuil in metselwerk of in
beton; cilindrische of prismatische kuip
met platte bodem. |
1930
- xxxx |
| D3/B |
Paddestoelvorm
met sferische kuip. |
1962
-1977 |
| D3/C |
Paddestoelvorm met kegelvormige kuip. |
1908
- xxxx |
|
| E |
Kuip
geplaatst op open voet. |
| |
| Type |
Aanduiding |
Datum |
| E |
Watertoren uit beton daterende van
het begin van het betonnen tijdperk (zware balkenbouw). |
1902
-1945 |
| E1/A |
Cilindrische of prismatische kuip
op zuilen, met een centrale
zijdelingse torenzuil. |
1930
-1986 |
| E1/B |
Kegelvormige kuip op zuilen met een
centrale of zijdelingse
torenzuil. |
1963
-1985 |
| E2/A |
Watertoren zonder torenzuil met
cilindrische of prismatische
kuip. |
1928
-1967 |
| E2/B |
Watertoren zonder torenzuil met
bolvormige
of met afgeplatte
bolvormige kuip. |
1928
-1967 |
| E2/C |
Watertoren
zonder pijpleiding met kegelvormige kuip. |
1928
-1967 |
| E3/A |
Metalen watertoren met cilindrische
of prismatische kuip,
met platte of Intze bodem. |
1900
-1966 |
| E3/B |
Metalen watertoren met een half
bolvormige of holronde kuip. |
1900
-1966 |
|
| S |
Watertorens met steuberen. |
| |
| Type |
Aanduiding |
Datum |
| S1 |
De erkervorige kuip is door
steuberen
ondersteund; cilindrische
kuip. |
1949
-1960 |
| S2 |
De steuberen raken bijna de kuipboord aan
(erkervormig uitzicht) of tot aan de half-breedte van de kuip; cilindrische kuip. |
1936
-1973 |
| S3 |
Kegelvormige
kuip door steuberen ondersteund. |
1970
-1985 |
|
| X |
| Aanduiding |
Datum |
| Intzekuip
(in beton of metaal) op schoorstenen. |
1920
-1930 |
|
| Y |
| Désignation |
Date |
| Watertoren
aan een woning of een ander gebouw aangebouwd. |
1907
-1964 |
|
Classificatie tabel

Illustratie
:Eenheid in verscheidenheid - Watertorens in Belgïe © NAVEWA 1991