Marc M. Braet

 

 

liefde het meervoudig woord

amour aux sens multiples

 

1980

 

 

·      Ook wij kennen de gang

van de vreemdste seizoenen

de nachten waarop de maan

koper spuwt   en de angstige mens

ondeelbaar droomt

van zijn paradijzen

 

Ook wij weten  hoe zweet

zich kan omzetten tot werelden van goud

hoe maten en gewichten worden vervalst

hoe de deftige burger

om vrijheid roept

wanneer hem wordt gevraagd

zijn rekeningen te verklaren

 

·         Als een korf vol bijen gonst de wereld

veranderingen voltrekken zich wetmatig.

De woedende mens is een architect geworden

die een nieuwe kartering maakt

geluk en vrede aan de dagorde stelt.

 

·         Maar ook wij weten met beslistheid :

woede alleen is niet voldoende.

·    Nous aussi connaissons

les plus étranges saisons

ces nuits  où la lune

crache le  cuivre     où l’homme anxieux

rêve sans répit

de ses paradis

 

Nous connaissons la sueur

se muant en mondes dorés

les poids et mesures faussés

l’honorable citoyen

réclamant sa liberté

lorsqu’il est poussé

à justifier ses comptes

 

·        Le monde bourdonne  tel une ruche d’abeilles

des modifications se réalisent législativement.

Exaspéré   l’homme s’est fait l’architecte qui

dresse une carte neuve

mettant  bonheur  et  paix  à l’ordre du jour.

 

·         Mais nous savons avec certitude :

la colère seule ne suffit pas.

 

 

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

 

 

 

En zoeter

 

louter liefde willen schrijven   ik

drijvend op wolken naar het andere land

 

boven me uit kunnen stijgen

had ik wondere woorden ter beschikking

waren de avonden langer en zoeter

 

ren ik woedend  wanhopig  taal achterna

maar  waar kan ik verder gaan

Plus  douces

 

un pur amour j’aimerais écrire    en

glissant sur des nuages vers l’autre pays

 

pouvoir me transcender

si je disposais de  mots magiques

en soirées   plus longues    plus douces

 

hors de moi    désespéré    je traque le langage

mais où puis-je aller au-delà

 

 

 

 

 

Langzamer zand

 

1.       vermoeidheid heeft zich vastgekleefd

de donkere wieren    de dieren van de zee

taal ons ontviel   langzamer zand

 

2.      of ik door lucebert getekend

als een stenen  of  vloeibare engel

ontvluchtend haar dodelijke omarming

 

3.      angst zich met de taal vermengd heeft

wat hebben we niet aan vreugde verloren

en tijd zoent langzaam mijn tijd

langzamer nog  de kleur in haar ogen

Sable  ralenti

 

1.  la fatigue s’est  incrustée

les algues sombres     les  animaux marins

le langage nous échappa    sable ralenti

 

2.  comme si j’étais marqué par lucebert

tel un ange fluide ou de pierre

fuyant son étreinte mortelle

 

3.  l’angoisse s’est mélangée à la langue

que de bonheur perdu   et

petit à petit  le temps embrasse mon temps

plus lentement encore   la couleur dans ses yeux

 

 

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

Terugvloeiend

 

dagen zullen open en dicht gaan

tijd zal de horloges verlaten

over ons zal stilte strijken

als een zachtere adem

 

meer nog dan vroeger

zal de zee ons liefhebben

zullen blauwe danseressen

ons toelachen langzaam terugvloeiend

 

woordloos zal alle liefde worden

eindeloos ook   en onnabootsbaar

golf na golf  zal naar ons toerollen

ons   o   zo pijnlijk kwetsend   en teder

Refluant

 

les jours s’ouvriront    et se refermeront

le temps quittera les horloges

sur nous se déploiera le silence

en souffle adouci

 

plus qu’autrefois

la mer nous aimera

les danseuses bleues

nous souriront en refluant lentement

 

tout amour existera tacite

infini    inimitable aussi

vague après vague roulera vers nous

nous blessant   si péniblement   et tendrement

 

 

Hoe mooier  hoe wilder

 

haar hand mijn woorden greep

als een kind de vlinder

taal zich opende

 

(en weet je nog hoe zand me omsloot

dolle zoenen die moesten gedeeld

droom vol witte banken)

 

jij kwam naar me toe

als een lamp in de mist

in vlaanderen papavers staan

hoe mooier  hoe wilder

 

ja hand zijn woorden greep

dodelijk as en krijt

taal zich sloot

 

dichtgevouwen ingedeukt

het breekpunt molekulair

D’autant plus beaux qu’ils sont  sauvages

 

sa main attrapa mes paroles

comme un enfant  le papillon

le langage  s’ouvrit

 

(te rappelles-tu comment le sable m’entoura

les baisers fous à partager

le rêve gorgé de bancs blancs)

 

tu vins vers moi

telle une lampe dans le brouillard

en flandre  , les pavots sont

d’autant plus beaux qu’ils sont sauvages

 

ta main saisit ses paroles

cendre   et  craie  mortelles

le langage  se referma

 

le point de rupture moléculaire

replié     défoncé

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

 

 

Donkeroogje

 

duiven opstoven als wit poeder

bedekkend het duister verdriet

 

regen me vergezelde wanhopig

beelden bevroren tot oorlog dravend

het dartel veulen op poten van glas

 

donkeroogje eenzamer lerend

 

:  echt verdriet later komt

als je alleen bent met twee

Petit-œil-noir

 

des pigeons tourbillonnèrent en  poudre blanche

couvrant la mélancolie noire

 

la pluie m’accompagna   désespéré

des images congelèrent en guerre

au galop  le poulain folâtre  sur pattes de verre

 

tout  esseulé   petit-œil-noir   d’apprendre

 

:  que s’éveille plus tard  le véritable chagrin

quand on est seul à deux 

 

 

 

 

 

 

Dit donker labyrint

 

doodt me niet  tenzij voor eeuwig

vergeet me niet  tenzij voor altijd

verlies me niet als een achteloos woord

achtergelaten in een blauwe trein

 

redt me  redt me

uit dit donker labyrint

van vragen

 

roep hem  vernietig hem  herschep hem

neem hem binnen in jou veilig huis

Ce  sinistre labyrinthe

 

ne me tue point sinon pour l’éternité

ne m’oublie point sinon à jamais

ne me perds pas comme mot négligé

dans un train bleu délaissé

 

sauve-moi    sauve-moi de

ce sinistre  labyrinthe

de questions

 

appelle-le    détruis-le    ressuscite-le

mets-le en sécurité dans ta maison

 

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

Van de vuurrode bloem  (in het teken van de leeuw)

 

soms bij het horen

bij het horen bijvoorbeeld

van het lied

het lied van de vuurrode bloem

 

het werd maar geen lente

geen lente vol wilde papaver

vogels vlochten niet langer

hun listige nesten

in het haar van de tijd

en de tijd stond als stil

 

verwonderlijk leek het

dat niets meer gebeurde

 

het lief liep getooid

met de eenvoud als rijkdom

en tijd lag versteend

op haar teken te wachten

 

verwonderlijk was het

dat niets meer gebeurde

alleen nog het lied

van de vuurrode bloem

bleef bijwijlen te horen

 

en al werd het geen zomer

en leefden vogels niet langer

in het haar van de tijd

van de tijd die versprong

van planeet tot planeet

 

:/……

 

 

 

 

 

 

het lief liep getooid

zo heerlijk getooid

met de zon en de maan

 

verwonderlijk bleef het

soms bij het horen

bij het horen bijvoorbeeld

van het lied

het lied van de vuurrode bloem

hoe mijn hart smolt als zilver

tot zilveren tranen

 

toen haar halfopen mond

zacht zong in mijn mond

Du carmin flamboyant   (sous le signe du lion)

 

parfois en entendant

par exemple en percevant

le chant   le  chant

du carmin flamboyant

 

le printemps ne perçait pas

printemps aux coquelicots sauvages

les oiseaux ne tissaient plus

leurs nids astucieux

dans la chevelure du temps

et comme suspendu était  le temps

 

il paraissait surprenant

que plus rien n’ait lieu

 

la bien-aimée allait parée

de simplicité

le temps s’était pétrifié

à attendre son signe

 

il était surprenant

que plus rien n’ait lieu

seulement     par moments

s’entendait le chant

du carmin flamboyant

 

et quoique l’été ne vint pas

et oiseaux ne vivaient plus

dans la chevelure du temps

temps qui ressautait

de planète en planète

 

:/……

 

 

 

 

 

 

la bien-aimée courait parée

merveilleusement parée

de soleil et de lune

 

il resta surprenant

parfois en entendant

par exemple entendant

le chant

chant du carmin flamboyant

que mon cœur fonde comme argent

en larmes argentées

 

pendant qu’entrouverte sa bouche

doucement chantait dans ma bouche

 

 

 

Een klein blauw doosje

 

in een klein blauw doosje

mag je me wegschenken

 

zullen woorden vervagen

samen met het parfum van herinnering

:  waar heb ik hem ontmoet   gesproken

wie beet zijn lachende lippen stuk

Un petit écrin bleu

 

tu peux m’offrir

dans un petit écrin bleu

 

les mots se dissoudront

avec le parfum du souvenir

:  où l’ai-je rencontré    lui ai-je parlé

qui lui a croqué les lèvres riantes

 

 

 

Herkenbaar

 

wat deelbaar bleek herkenbaar

gesponnen glas  en teder

 

verdriet klom als het breekbaar lied

hoger en hoger tot in mijn keel

tot bij een ander vreemder verdriet

Identifiable

 

qui semblait divisible    identifiable

au verre filé   et tendre

 

le chagrin   grimpa comme la délicate chanson

plus haut    toujours plus haut   dans ma gorge

jusqu’à un autre   plus étrange chagrin

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

Binnen een zingend binnenrijm

 

ik zou willen dat de maan puur zilver is

dromen   dromen blijven     de vis

een louter lichaam in de bolle bokaal

van mijn handen    een levend vokaal

 

ik zou willen dat de bliksem inslaat

dat ze in lichtelaaie staat van liefde

zon haar brandmerkt voor altijd

 

ik zou willen dat ze nooit

de bittere beet proeft van de dood

ik zal haar levend houden

binnen een zingend binnenrijm

 

zij :   springfontein en roder rood

waar pijn de tijd verlaat

en tijd  de zoete pijn

Dans une rime intérieure chantante

 

j’aimerais la lune de pur argent

que rêves restent rêves    le poisson

un simple corps dans le bocal bombé

de mes mains    une voyelle vivante

 

je voudrais que la foudre tombe

flambe d’amour

que le soleil la marque pour toujours

 

je voudrais que jamais elle ne goûte

la morsure amère de la mort

je la garderai vivante

dans une rime intérieure chantante

 

elle :    source  et  plus carminée que rouge

où douleur quitte le temps

et temps  la douce souffrance

 

 

 

 

Als een rode appel

 

kon ik maar  wandelend over het water

met de zoekende voeten van hans andreus

tot bij jou komen   volmaakt gelukkig

om de laatste vreugde te overhandigen

 

kon ik maar vrolijk zijn als een rode appel

als een zwaluw met soepele woorden schrijven

lachend hangen in een witte windwijzer

 

opdat zij  voor altijd  onder haar hart zou dragen

:  dat ik het vriendje ben van de volle maan

:  dat ik een gouden kreeft draag om mijn hals

Comme une pomme écarlate

 

puissé-je   en  marchant sur l’eau

avec les pieds chercheurs de hans andreus

te rejoindre    parfaitement heureux

pour te transmettre  l’ultime joie

 

puissé-je être gai comme une pomme écarlate

écrire en mots   agiles comme l’hirondelle

être suspendu riant dans une blanche girouette

 

afin qu’à jamais   elle retienne   au fond de son cœur

:  que je suis l’ami de la pleine lune

:  qu’au cou je porte un cancer d’or

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

Binnen de cirkel

 

mij heeft woede niet verminkt

en voor het leven getekend

noch het gesloten licht van de liefde

noch de boot   de langzaamste trein

het vliegtuig uit zuiver zilver

en ook jou landschap niet

waar mijn verdriet behoorde

 

fragmentarisch viel mijn taal uiteen

onsamenstelbaar zonder het geheim

der cijfers   onachterhaalbaar ook

voor wie niet kent het wondere geluid

van droom en water

 

nog even    maar we zien mekaar wel later

binnen de cirkel   waar weer alles mooi is

altijd zon is zachtjes trillend

als een rode vis

à l’intérieur du cercle

 

la fureur ne m’a point mutilé

et  pour la vie imprégné

ni la lumière éteinte de l’amour

ni le navire    le convoi le plus lent

ni l’avion de pur argent

ni non plus ton paysage

où résidait mon chagrin

 

mon langage s’est fragmenté

irrecomposable sans le secret

des chiffres    indéchiffrable aussi

pour qui ne connaît pas le bruit miraculeux

du rêve et de l’eau

 

plus qu’un instant     mais nous nous reverrons

à l’intérieur du cercle où tout redevient beau

soleil toujours présent    frémissant doucement

pareil au poisson rouge

 

 

In de tuin van haar klanken

 

trage tango van weemoed

van wanhoop de zwarte wijn

 

reizend door vroegere steden

herinner ik vrienden

die achteloos stierven

 

in de tuin van haar klanken

de barokke schrei van een liefde

springende snaar bij corelli

 

wacht ik weken en jaren

trage tango van weemoed

zwarte tango van auschwitz

Au jardin de ses harmonies

 

tango lent de mélancolie

le vin noir de désespoir

 

voyageant par villes d’antan

je remémore amis défunts

privés d’attention en mourant

 

au jardin de ses harmonies

le pleur baroque d’un amour

corde cassée chez corelli

 

j’attends semaines et années

tango lent de mélancolie

tango noir d’auschwitz

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

 

 

Grenzen verleggend

 

haar deelachtig wou maken

van de laatste droom   het proeven

van blauw   de geheime kode

wou meegeven de verloren liefde

de reizen per trein   auto   boot   vliegtuig

geboekt  en in gesprekken vereeuwigd

over deze die niemand weet

de reizen van oog tot oog

grenzen verleggend

 

haar deelachtig wou maken

van verdriet   geluk   koorts

van de maan   het waanzinniger wit

woorden brekend als steen tegen steen

sleutels die deuren openen

waarachter altijd iemand wacht

 

deelachtig wou maken van mezelf

buiten mijn pover lied  en de lidtekens

die zo onzichtbaar zijn dat niemand

kan geloven hoe ik ineenkrimp van pijn

als  zij  ze met haar droevige ogen zoent

 

steeds korter de tijd

verloren waaien jaren door mekaar

traag zinken de bittere nachten

over alles wat ik met haar zou willen zien

Repoussant les frontières

 

je voulais lui faire participer

au dernier rêve    goûter

le bleu    le code secret

lui faire emporter l’amour perdu

les voyages en train   auto   bateau   avion

réservés    immortalisés en tête-à-tête

de ceux que personne ne connaît

les voyages de l’œil à l’œil

repoussant les frontières

 

je voulais lui faire participer

à chagrin    bonheur    fièvre

au blanc plus démentiel de la lune

mots cassant comme pierre contre pierre

aux clefs ouvrant des portes

derrière lesquelles toujours quelqu’un attend

 

lui faire participer à moi-même

hors de  ma pauvre chanson et des cicatrices

si invisibles que personne

ne peut croire combien je rétrécis de mal

quand elle les baise de ses yeux tristes

 

le temps toujours plus court

les années perdues s’entremêlent

lentement les nuits amères sombrent

sur tout ce que j’aimerais voir avec elle

 

 

 

 

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De mooiere

 

in een herinneriing vermomd

komt hij tot haar terug

dappere dagen ten einde

hoop die men overseinde

woorden van hand tot hand

 

eng is de taal geworden

het lied loopt verloren uit

de betere woorden vergeefs

de mooiere uit de tijd

Les plus belles

 

il revient vers elle

en souvenir déguisé

les jours héroïques terminés

espoir que l’on transmettait

en paroles de main en main

 

le langage rétréci

la chanson finit à rien

les meilleures paroles en vain

les plus belles coupées du temps

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

 

 

Een dronken lied

 

toen jij nog met haar wandelen ging

de dag nog niet was weggewaaid

je binnen haar handen en ogen leefde

een dronken lied floot op haar mond

in al haar bewegingen gevangen zat

 

later   stervend blauw   je blik verduisterde

geen jasmijn meer te stelen viel

noch vrolijker water als witter zilver

over de zon van haar lenige lijf

 

toen zij je stem niet meer herkende

je genoeg had van het weerloos gejammer

het bittere verdriet dronk

dat je neersloeg tegen de aarde

je gezicht getekend werd

een brandmerk   een versplinerde spiegel

 

hij had vergeten het heerlijk geruis

van bomen  en kleurige jurken

het paarse parfum van de wind

haar donkere stem vol klaprozen

had hij vergeten de rivier

van haar heldere ogen   haar vriendschap

armen die sliepen om zijn hals

 

ach   waarom had je dit alles vergeten

Une chanson ivre

 

alors que tu te promenais avec elle

avant que le jour ne s’envole

et vivais à l’intérieur de ses mains    de ses yeux

sifflotais une chanson ivre sur sa bouche

prisonnier dans tous ses mouvements

 

plus tard    du bleu mourant assombrit ton regard

plus de jasmin à voler

ni d’eau plus gaie que le plus blanc argent

sur le soleil de son corps sémillant

 

quand elle ne reconnut plus ta voix

lassé du gémissement désarmant

tu bus le chagrin amer

qui t’abattit contre terre

ton visage fut marqué

devint stigmate    miroir éclaté

 

il avait oublié le délicieux bruissement

des arbres    des robes colorées

le parfum violet du vent

sa voix profonde remplie de coquelicots

oublié la rivière

de ses yeux clairs    son affection

ses bras dormant à son cou enlacés

 

ah    pourquoi avais-tu tout oublié

 

 

 

 

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

Signaal

 

kan hij bij haar niet komen

het water is veel te diep

binnen de glijbaan der stromen

zij wakker ligt in zijn dromen

dacht dat hij eindelijk sliep

 

de zwarte nachtvogel riep

signaal boven donkerder water

weerkaatsend de woorden voor later

 

kon hij bij haar niet komen

het water bleef eindeloos diep

en dieper nog dreven de dromen

waar zijn angstige mond om haar riep

Signal

 

il ne peut la rejoindre

de par l’eau trop profonde dans

le tobogan des courants

elle dans ses rêves éveillée

pensa qu’enfin il s’était endormi

 

noir   l’oiseau nocturne piailla

signal sur une plus impénétrable eau

pour plus tard  ricochant les mots

 

il ne pouvait la rejoindre

de par l’eau restée infiniment profonde   et

encore plus profondément  les rêves dérivaient

où sa bouche anxieuse l’appelait

 

Iets ongenaakbaars

 

languit onderhuids wonend  had ik

dromend willen liggen praten tegen jou

kijkend door haar ogen naar de wereld

 

sprekend tot het trillende licht

over de razende klagende liefde

fusee die opduikt uit een stalen zee

maan verdrinkend in een wolk van melk

vragend   vragend  over angst en droefheid

 

schrijvend met je vlugge vlinderhand

vluchtend uit de tijd  het zo barbaarse sterven

liggend onderhuids   en je dus nakend

dromend  willen liggen wachten op haar stap

 

ze hem zeggen zou  bijvoorbeeld  liefste

hem  dat zou laten liefhebben wat was

voordat de wereld werd gemaakt meervoudig

iets ongenaakbaars   dat hem raken zou

onderhuids   tot in het hart van zijn gedicht

 

ik had wonend in haar   lang voorbij

met vreemde stem geschreid :  herinner mij

Inaccessible

 

Demeurant étendu sous la peau

j’avais voulu te parler en rêve

en observant l’univers à travers son regard

 

en parlant à la lumière vibrante

de l’amour furieux   plaintif

fusée jaillissante sortant d’une mer d’acier

la lune sombrant dans un nuage de lait

s’informant  questionnant sur la peur et la peine

 

écrivant de ta main vive papillonnante

fuyant de ce temps le trépas si barbare

allongé sous la peau à ton approche

voulant en rêve attendre son pas

 

elle lui dirait    mon amour

lui ferait aimer   ce qui était

avant que le monde ne fut créé  multiplié

une ambition inaccessible le toucherait

sous la peau   jusqu’au cœur de son poème

 

moi   demeurant en elle    après longtemps

d’une voix étrange  j’avais pleuré :    souviens-toi de moi

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

Flessenpost

 

eindeloos luchtschip  vol zee

dansende vissen   en linten

zo dreven droevige landschappen

onze vragende ogen voorbij

 

hij heeft je zwijgen  als een witte

waaier ontvouwd   het vuur in de ogen gedoofd

en de engel gestreeld die zong

in het bed van haar heupen

 

je hebt de kreet van een dode vogel

gehoord   gerinkel van zilveren bellen

rosemarijn  die verdronk in het licht

 

doorheen de mond van het gedicht

:  flessenpost  tot een vreemd strand gericht

Courrier en bouteille

 

un vaisseau spatial sans fin    rempli de mer

de poissons    et de rubans dansants

ainsi dérivaient de tristes paysages

devant nos yeux interrogateurs

 

il a déplié ton silence tel un blanc

éventail    éteint le feu dans les yeux

et caressé l’ange qui chantait

dans le lit de ses hanches

 

tu entendis le cri d’un oiseau mort

tintement de sonnettes argentées

le romarin se noyant dans la lumière

 

projeté à travers la bouche du poème

:  un  courrier en bouteille dépêché vers une plage étrange

 

 

 

Voorbij

 

dacht dat ik gedroomd had

iets dat te maken had

met tederheid

en oversloeg naar pijn

toen plots die donkere wolk

voorbij mijn ogen schoof

alles angst werd

groot en zwart

zoals ik angstig zijn kan

met zwaar bonzend hart

Devant

 

je pensais avoir rêvé

quelque chose ayant trait

à  de la tendresse

bascula en douleur

lorsque subitement ce nuage sombre

glissa devant ma vue

tout devint frayeur

grande et noire

comme il m’arrive quand    pris de peur

bat à tout rompre mon cœur

 

 

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

Boven lievere woorden

 

maar hij moest natuurlijk

weer opstaan

en vallen

wolk die hem riep

reis door de regen

het verbluffend vuurwerk

van pijn

 

me wenkte

en ik huilde van angst

stampte   klauwde   en beet

tevergeefs   het verweer

van de grotere dagen

 

maar ik moest natuurlijk

weer vallen

en opstaan
ster die me riep

het schrijven van   liefste

boven   lievere woorden

Avant mots préférés

 

évidemment il devait

se relever

et retomber

le héla un nuage

pour un voyage

par orage

le feu d’artifice spectaculaire de la souffrance

 

il me fit signe

je pleurai d’angoisse

tapai du pied    mordis    griffai

en vain   la résistance

des jours meilleurs

 

évidemment    je devais

retomber et

me relever

me cria une étoile

d’écrire   mon adoré

avant les mots préférés

 

Als je luistert

 

schrei niet als je het verneemt

:  je weet hoe hij rouw verafschuwde

 

je dan een duinviooltje plukt

het in het dal van je borsten

te luisteren legt naar het

roekeloos zingen van zijn hart

 

hij zal je een nieuw verhaaltje vertellen

waarin kindertjes spelen   en dansen

liefde   vrolijk  en uitzinnig doet

 

als je luistert aan een kinkhoorn

je alle stukjes van zijn leven sampenraapt

door de tunnel van herinneringen kruipt

de brandzoenen van de zon  maar nooit vergeet

Si  tu écoutes

 

ne pleure pas quand tu l’apprends

:  tu sais qu’il exécrait le deuil

 

cueille alors une violette des dunes

la poses dans la vallée de tes seins

te mets à l’écoute du

téméraire refrain de son cœur

 

il te relatera un nouveau conte

d’enfants  jouant et dansant

d’amour  gai    fou    délirant

 

si   à une conque tu mets l’oreille

y  rassembles les fragments de sa vie

tu rampes à travers le tunnel de souvenirs

jamais   n’oublie les brûlants baisers du soleil

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

Deze wereld is niet de echte

 

er  moet  een andere wereld bestaan

die wij vermoeden   waarnaar we

op zoek zijn   rusteloos   wanhopig

 

niet één horizon

maar eindeloze einders

zoals er vele liefdes zijn

en één enkele vriendschap

 

de reis buiten de taal kan beginnen

o  kijk :   er drijft   er drijft

een paars ruimteschip voorbij

wij zullen te midden van muziek en bloemen

worden begraven

Ce monde n’est pas le vrai

 

un autre monde doit   exister

que nous pressentons      nous

recherchons     agités    désespérés

 

pas d’horizon unique

mais horizons sans fin

comme amours sans nombre

et  une seule  amitié unique

 

qu’il commence  le voyage

hors du langage

vois :     un vaisseau spatial mauve passe    glisse

nous serons enterrés

entre   fleurs   et musique

 

Vader  wij zijn samen geweest

in de langzame trein zonder bloemen

 

vóór de donkere dood je dichtsloeg

op het glinsterende ijs van februari

 

wellicht hadden we ooit met mekaar

kunnen praten als oude vrienden

had ik niet teveel verdriet te vergeten

teveel vokalen in het labyrint van mijn taal

 

(het klemwoord   het valluik   mijn ziekte   een oorlog

:  alle dode vrienden op een dun rijtje)

 

soms denk ik   vader   dat je

naast me bent komen zitten    en over

mijn te smalle schouders meeleest

en aarzelend je hand over mijn linkerlong

zou willen leggen   maar er niet toe in staat bent

 

ook   ik   was toch uit jou ontstaan   en buiten jou

:  de maanzieke jongen   de dromer   de dommerd

 

nooit hebben we met mekaar kunnen praten

teveel herinnering mijn deel   te weinig liefde

mijn woning   toen de dood ons verenigde

oh papa,  nous fûmes ensemble

dans le lent train sans fleurs

 

avant que ne t’abattit le ténébreux trépas

sur la glace étincelante de février

 

eussions-nous pu bavarder

comme de vieux amis    peut-être

si je n’avais eu trop de chagrin à oublier

de voyelles dans le labyrinthe de mon parler

 

(le mot qui coince   le traquenard    ma maladie    une guerre

: tous les amis morts sur un rang serré)

 

papa    il m’arrive de penser

que tu t’es assis à mes côtés

venu lire  par-dessus mes épaules trop étroites

tâtonnes     poses la main sur mon poumon gauche

mais    n’y parviens pas

 

quoique issu de toi     je vivais loin de toi

: enfant de la lune    sot    rêveur

 

jamais nous n’avons pu nous parler

trop de souvenirs     peu de passion en moi     papa

lorsque la mort nous rassembla

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

Al deze dingen gebeuren

 

: waarom we het koud hebben midden de zomer

verliefd zijn   en niet weten wanneer

te ontwaken  niemand herkennend

 

(en soms drijft droefheid ons

tot een lied van jaren geleden)

 

teveel wit in dit tragere landschap

te wit ook het donkere bloed

 

behoevend een warm woord

het kaligrafisch proeven

van een vriendelijke avond

 

en de eerste reis

    de tweede

en de derde   de allermooiste

:  werden wij immers niet

door vuur en water gelouterd

Toutes ces choses arrivent

 

:  pourquoi   avoir froid en plein été

être amoureux  et sans savoir quand

se réveiller  sans reconnaître personne

 

(parfois   le chagrin nous pousse

vers une chanson d’années passées)

 

trop de blanc dans ce paysage décéléré

et   trop blanc le sang foncé

 

avide d’un mot chaleureux

du goût calligraphique

d’une soirée amicale

 

et   le premier voyage

        le second    et

le troisième    le plus beau

:  ne fûmes-nous  peut-être  pas

purifiés  par feu  et eau

 

 

 

Dit leven  zachtjes ken ik het

zachtjes loop ik eruit

 

ik weet het   en soms

slaat een heftig verdriet

me neer in de donkere dag

 

ik die niet alleen maar hij wou zijn

lege hemel zonder zon

die wandelend als een wolk

droom bleef   en pijn

 

waar kan ik haar vinden bij mijn terugkeer

welke droevige liederen omsluiten

ons leven als een winterbrand

Cette vie doucement je la connais

doucement je la quitte

 

je sais   et  parfois

un intense chagrin

m’anéantit    journée noire

 

moi qui non seulement voulais être lui

ciel vide  sans soleil

qui   déambulant tel un nuage

demeurai rêve    et peine

 

où la trouverai-je à mon retour

quelles chansons tristes clôturent

notre vie comme une flambée en hiver

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zal de taal ooit stilstaan

ik geloof het niet

 

taal is als het meisje

dat komt en gaat

maakt ons lichaam mooier

sterven eenvoudiger

laat ons toe

met mekaar te leven

 

het oude jaar loopt leeg

wij hebben ons midden in de stad

herkenbaar gemaakt

de tedere totems ontsluierd

de feestvierende mensen

alle overeengekomen tekens

 

tussen de nacht en de griekse maan

heeft men zijn paars regenscherm gevonden

 

zij zal op voetjes van paarlemoer

glimlachend mij meenemen

naar het ontwaken

Le langage s’immobilisera-t- il jamais

je ne le crois pas

 

le langage est  tel la fille

qui vient et va

embellit notre corps

simplifie notre mort

nous permet

de vivre ensemble

 

le vieil an s’achève

au centre de la ville   nous

nous sommes identifiés

avons dévoilé les tendres totems

les personnes en fête

tous les signes convenus

 

entre la nuit et la lune grecque

son parapluie mauve fut retrouvé

 

elle sur des petons de nacre

souriante

vers le réveil m’emmènera

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

 

Ik vaar steeds verder van je lichaam af

ik ben op een lange reis

 

langer   hoe meer

splitsen woorden   woorden

reddeloos verloren lijkt de taal

 

onder een zwarte sneeuwboom gelegen

onder een zwarte sneeuwboom

in een alfabed

 

de heldere tekens   de muziek   de reizen

van vuur en water  het buigzamer licht

 

steeds verder   verder

vaar ik van mijn dode lichaam af

nooit meer  mijn bloedarme mond

een juichend verhaal   een romance

 

JJe navigue toujours plus éloigné de ton corps

je fais un long voyage

 

plus longtemps    au plus

les mots divisent les mots

le langage paraît irremédiablement perdu

 

couché sous un arbre enneigé   noir

sous un arbre enneigé   noir

dans une couche alpha

 

les signes lumineux    la musique    les voyages

plus flageolante  la lumière de feu et d’eau

 

plus loin     toujours plus loin

je navigue éloigné de mon corps mort

de ma bouche anémique    jamais plus

de récit exultant    d’ idylle

 

 

 

 

Dat de regenboog een guitaar is

 

amaril niet louter kleur is

een gedicht niet zo maar een gedicht

geld alleen maar nominale waarde heeft

een vuurvlieg mooier blijft dan een helikopter

een paardebloem kostbaarder dan koralijn

 

dat een dag langer kan duren dan een eeuw

L’arc en ciel est une guitare

 

l’émeri n’est pas   que   couleur

un poème non point   que   poésie

l’argent n’a  rien  qu’une valeur nominale

une luciole demeure plus belle qu’un hélicoptère

un pissenlit plus précieux que la coralline

 

qu’une journée peut s’éterniser plus longtemps qu’un siècle

 

 

 

 

 

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

Nee  niet langer ik   nee  niet langer de andere

 

te midden van muziek zullen we ondergaan

als koninklijke duikers

verdrinken zullen we in opperste zaligheid

in water dat ik nooit liefhad

 

onze planeet draait als een vreemde schijf

midden nog vreemdere scherven

en de dagsterbloemen zijn nooit

zo blauw geweest

 

liefde heeft haar nog mooier gekleurd

een dauwdruppel   een kwetsbaarder klank

Non   terminé mon moi       fini  l’autre

 

au cœur de la musique nous sombrerons

tels des  plongeurs royaux

en parfaite béatitude nous nous noierons

dans l’eau que je n’ai jamais aimée

 

notre planète pivote comme un disque étrange

au milieu d’éclats encore plus étranges

les fleurs de l’étoile du berger

n’ont jamais été aussi bleues

 

l’amour l’a encore plus finement colorée

un son plus délicat     une goutte de rosée

 

 

 

Die te vroeg is gekomen en te vroeg is

weggegaan   ik ben

 

van een avond blind

door een nieuwere nacht gegaan

 

vlinders gestorven waren

wolken dreven versteend

en het esperanto van de vogels

vergezelde de blinde

 

en de mens   ach  de mens

is dezelfde gebleven achter het masker

van lafheid  en leed

onder het kleed van onverschilligheid

 

rondtastend binnen de vele vormen

van verdriet onherkenbaar

binnengegaan met sneeuw in mijn haar

binnengegaan met vingers van as

een droevig liedje voor later

Arrivé trop tôt et reparti

trop tôt   je suis

 

aveugle d’un soir j’ai

passé par une  nuit inconnue

 

papillons étaient morts

les nuages glissaient pétrifiés

et l’esperanto des oiseaux

accompagnait l’aveugle

 

et l’homme   ah  l’homme

est resté le même derrière le masque

de lâcheté   et de souffrance

sous l’habit d’indifférence

 

tâtonnant sous les nombreuses formes

irreconnaissable  de chagrin

je suis entré    la neige dans les cheveux

les doigts en cendres

pour plus tard  le triste refrain

“liefde  het meervoudig woord”

amour aux sens multiples

 

 

 

 

 

 

Ik schrijf  omdat

ik leven wil

 

dag :   brug tussen dagen

zon :   munt van oud zilver

 

taal

:  die tedere klank   nooit meer

J’écris  parce que

je veux vivre

 

jour :     pont entre jours

soleil :    monnaie en vieil argent

 

langage

:  ce son tendre    jamais plus

 

 

 

 

 

 

Tot lichter licht

 

licht vervloeide tot lichter licht

tussen de zachte plooien van het gedicht

mijn hand    een andere hand

 

zee verglaasde tot later

dieper   en zwarter water

 

tussen woorden op paars papier

zon klom   en daalde

 

de dichter

uit lausanne

nooit teruggekeerd

een brief     een kort bericht

onder het breekbaar wit

van zijn gezicht

En lumière plus claire

 

la lumière s’estompa en lumière plus claire

entre les doux plis du poème

ma main     une autre main

 

la mer se vitrifia    plus tard    en eau

plus profonde    plus noire

 

entre les mots sur papier parme

le soleil monta    et décrût

 

le poète

de lausanne

jamais revenu

une lettre    un bref message

sous le blanc fragile

de son visage