Marc M. Braet
“een voltooide
zomer”
1975
|
Geen
pijn meer opnieuw
moet ik rennen tegen de muren hoog
gehangen aan de loden daken en
nog hoger op de trap naar de sterren die
haar begroeten met hun metalen stem maar
het doet reeds geen pijn meer |
Plus
mal il
me faut encore courir contre les murs suspendu en haut des toits de
plomb et
encore plus haut sur
l’escalier menant aux étoiles qui
la saluent de leur voix métallique mais
cela ne fait déjà plus mal |
|
Een
suite is
het wellicht niet zo in
dit leven : een avond die
langzaam sterft ik
vroeg toch niet veel een
suite voor
mijn linkerhand
een lichtje
boven mijn bed daarmee
ben ik reeds tevreden |
Une
suite n’en
est-il pas ainsi en
cette vie : une
soirée qui s’éteint lentement je
ne demandais pas beaucoup une
suite pour
ma main gauche
une veilleuse
au-dessus de mon lit avec
cela me voilà content |
|
De
ogen geopend elk
kind moet verkennen de
vleugels van stilte
het proeven van
blauw het
lopen in
een reitje de
stad heeft haar woningen voor
een ander bestemd de
duistere muren
mijn ruiten van
blinkend verdriet muzikanten
spelen elke dag de
golfstroom van mijn woorden kinderen
liggen wakker in het bed van
de nacht de ogen
geopend |
Les
yeux ouverts chaque
enfant doit expérimenter les
ailes du silence le
goût de
bleu la
marche dans
un rang la
ville a destiné à autrui ses
maisons les
sombres murs
mes vitres de brillante
’affliction journellement
des musiciens jouent le
courant d’ondes de mes paroles les
enfants restent éveillés dans le lit de
la nuit les yeux
ouverts |
|
Donkere
woorden wie
zal weten
hoe ik
met koper kaats de
briljante vinger van
een vergeten god op
een plaatje heuvels
der taal zacht
sluipen van water niet
trager daarom een
rustige adem luisteren
naar wolken donkere
woorden stromend
als zilver over
mijn kontinent |
Mots
profonds saura-t-on
comment avec
le cuivre je réfléchis le
doigt brillant d’un
dieu oublié sur
une plaquette collines
du langage coulée
furtive d’eau un
souffle calme cependant non
ralenti à
l’écoute de nuages mots
profonds coulant
ainsi que de l’argent sur
mon continent |
Is deze wereld
is deze wereld de
enige
waarin we leven en dood
gaan
waaruit we vermoeid
stappen
als in een zwarte
auto
zijn woorden meer of
minder
en het beschreven
blad
een vlaggetje in onze
handen
waarachter we
lopen |
Ce monde est-il
ce
monde est-il le seul dans
lequel nous vivons et mourons d’où
fatigués dans une
voiture noire nous
montons les
mots sont-ils plus ou
moins et
la page écrite qu’un
fanion dans nos mains derrière
lequel nous marchons |
|
Niet
iedere avond niet
iedere avond gelijkt de andere teder vermoeid en hijgende
taal als
een stijgende zee zo
donker niet
ieder woord wordt geschreven het
kinderlijk alfabet van vroeger heeft
afgedaan voor
zover we
niet in een wolk van droefheid oneindig
ver verdronken maar
gelief me te geloven :
niet iedere avond proeft even
zoet als
een avond waar soms een woord valt ongrijpbaar
en helder van maangoud |
Non
chaque soir chaque
soir n’égale pas l’autre tendre las langage
haletant tel
une marée montante obscure chaque
mot ne s’écrit point l’alphabet
d’antan enfantin est
classé pour
autant que
dans un nuage de peine nous
ne soyons noyés infiniment loin mais
croyez-moi : chaque soir ne se goûte
point aussi doux qu’une
soirée où tombe un mot clair insaisissable d’or lunaire |
|
Nog
tot morgen is
deze winter de enige die we kenden het
kantwerk van dode bomen in
het blauw van het netvlies geschilderd de
traagste muren van eenzaamheid zijn
alle straten niet gesloten voor
een glimlach vol tederheid en
blijft het woord werkelijk
voldoende voor
de eeuwige liefde van morgen zo
de nacht die langzaam
kantelt over
de witte bloemen van de droom het
hart groot en glanzend mijn
angst als
gezel nog tot
morgen tot
morgen |
Jusqu’à
demain cet
hiver est-il le seul à notre connaissance la
dentelle d’arbres morts peints
dans le bleu de la rétine les
murs les plus lents de solitude toutes
les rues sont-elles fermées au
sourire plein de tendresse la
parole vraiment suffit-elle à
l’éternel amour de demain lentement
la nuit bascule sur
les fleurs blanches du rêve le
cœur grand et brillant mon
angoisse m’accompagne encore jusqu’à demain demain |
|
Het
happy end een
struktuur in de taal is
me gegeven op te heffen uit
loutere eenzaamheid blijft
het woord me voldoende te
spreken tot haar zwijgende mond blijft
één woord je voldoende het
happy end niet te vergeten alle
sleutels hebben een slot tot huis soms
wil men het werkelijk geloven |
Happy
end il
m’est donné de lever une
structure de la langue de
par simple solitude un
mot me suffi-t-il pour
parler à sa bouche muette un
seul mot te suffi-t-il ne
pas oublier le happy end toutes
les clefs ont une serrure pour demeure parfois l’on veut vraiment y
croire |
|
Mijn
naam als ruïne ik
sta nog altijd daar tussen
het puin de
stem van een mens onhoudbaar het
traag gesponnen zilver wie
moet dit verhaal schrijven wie
moest schrijven over
mijn naam als ruïne een
stem rust ondergronds wachtend
op de nieuwe zomer wie
schreef met mijn woorden over
verdriet en gezang |
Mon
nom en ruine je
suis toujours là entre
les décombres insoutenable
appel d’une âme fil
d’argent tissé lentement qui
doit écrire cette histoire qui
devait décrire mon
nom en ruine une
voix repose sous terre dans
l’attente du nouvel été qui
a décrit avec les mots miens chanson
et chagrin |
|
Het
was zo eenvoudig is
het niet wenselijk zich
zelf te verlaten het
gezicht van de tijd woede als gesmolten
ijzer de
krisis een rode vogel laat
ik nog eens proberen de
smaak van de zachte woorden de
liefde van het vergeten is
het niet wenselijk naar
de andere wereld te vliegen het
blijft zo eenvoudig |
C’était tout simple
n’est-il
pas souhaitable de
se défaire de soi-même que
le visage du temps fasse
rage ainsi que fer fondu la
crise est un oiseau rouge j’essaye
de lui faire goûter encore
les paroles douces l’amour
de l’oubli n’est-il
pas souhaitable de
voler vers l’autre monde cela
reste tout simple |
|
De
handen te verbrand zouden
wij dezelfden zijn op
de kantelende rand van
de schaduw op
de vlakte van de taal als
de vlaggen gestrekt liggen in
deze verraderlijke wereld als
de vlaggen gestrekt liggen zouden
wij dezelfden zijn de
handen te verbrand om
mijn woorden weer verder door
te geven de lippen
verstomd |
Les
mains trop brûlées serions-nous
les mêmes sur
l’angle chancelant de
l’ombre sur
la plaine du langage si
les drapeaux sont étendus à terre dans
ce monde traître les
drapeaux étendus à terre serions-nous
les mêmes les
mains trop brûlées pour
passer mes paroles les
lèvres figées |
|
Zo
weerloos in
alle sprookjes leven wachtende kinderen van
stilte het geluk
als een gouden vogel een
opgespaarde vreugde voor morgen en
er is de wind die een gat slaat in de nacht de
minister die wetteksten citeert een
mens die ademt in zijn kooi en
ieders zee krijgt de kleur van emerald wie
moet dit verhaal schrijven voor later in
alle sprookjes zijn de kinderen van
vuur en zonder
woorden zo
weerloos |
Si
impuissants dans
tous les contes vivent des enfants silencieux en
attente du bonheur comme d’un oiseau doré une
joie pour demain épargnée le
vent fore un trou dans la nuit le
ministre cite des textes de loi une
âme respire dans sa cage la
mer de chacun prend la couleur d’émeraude qui
doit écrire cette histoire pour plus tard dans
tous les contes les enfants sont ardents et sans parole si impuissants |
|
Nog
een morgen dacht
ik nog
met de zon zijn dacht
ik in
het luie zand van spanje met
een aarzelende zee en het
geluid van
haar stem een plooi in
de taal daarbij
kwam dat dag reeds
nacht geworden
was onhoorbaar en zonder
pijn nog
een morgen dacht
ik nog een
morgen in
het zwijgende water staan
en niet verdrinken |
Encore
un matin
pensai-je encore
au soleil
pensai-je dans
le sable paresseux d’espagne à
côté d’une mer hésitante
et du
bruit de
sa voix un plissement du
langage puis
le jour fut changé en nuit inaudible et sans
douleur encore
un matin pensai-je un
matin dans
l’eau silencieuse
et sans me
noyer |
|
Nog
maar nauwelijks probeer
het nog eens soms vang
je haar
stem tussen gekleurde woorden een
meisje met slanker haar de
purperen zoen op het voorhoofd doe
je mee vandaag doe je
ook mee niettemin
minder buigzaam achter
de sluier van het verdriet nog
maar nauwelijks mijn voetstap |
à
peine reste –t- il essaye
encore parfois tu
surprends la
voix entre mots
colorés d’une
fillette aux cheveux effilés sur
le front le pourpre
baiser te
joins-tu à nous ce matin te joins-tu à
nous moins
souple malgré
tout derrière
le voile du chagrin à
peine encore une trace de mon pas |
|
|
En
het doek kon
ik ooit in mijn huis terugkeren nooit
meer zien de
doorschoten muur en het
doek van
verschrikking |
Et
la
scène puissé-je
rentrer dans ma maison ne
jamais plus y voir le
mur criblé de balles et la scène d’épouvante |
|
Een
enkele schaduw de
dag heeft opgespaard de smaak van
haar woorden de kleur
van mijn
ogen de gedachten zo
droevig als
een generaal met zijn vriend de
minister een verbond sluit wie
rekent hun donkere sommen na de
dag heeft opgespaard een lichte kant
van de maan een
onweer een
veldtocht een enkele
schaduw |
Une
seule ombre le
jour a gardé le goût de
ses paroles la
couleur de
mes yeux
les pensées si tristes lorsqu’un
général avec le ministre son
ami contracte une
alliance qui
vérifie leurs comptes obscurs le
jour a conservé de la lune un
côté clair un
orage une
croisade une
seule ombre |
|
Het
indigo van
alle dagen de
schoonste hebben
we gekoesterd als een
zomerzon een windstoot
liefde van
alle woorden het
beste bewaard
voor de vroege herfst die
het leven verkleurt voor
een moedeloos huis onbewoonbaar van
jou afscheid het
voorlopig adres
genoteerd en
het indigo
van de regen en
van een vallend blad het
einde
roerloos als
het einde het
einde |
L’indigo de
tous les jours nous avons choyé le
plus beau tel un soleil
d’été une
passion en coup de foudre de
tous les mots
conservé le
meilleur en vue du précoce automne qui
décolore la vie pour
un foyer désemparé inhabitable noté
à ton départ l’adresse
provisoire l’indigo
de la pluie et d’une
feuille tombante le
point final
inerte comme
la fin la
fin |
|
Netjes men
zal een straat mijn naam geven een
plein waar altijd kinderen spelen in
de geduldige schoolboeken zullen mijn
gedichten gedrukt staan netjes |
Soigneusement l’on
donnera mon nom à une rue une
place où jouent toujours des enfants dans
les livres de classe patients mes
poèmes se trouveront imprimés
soigneusement |
|
Als
voor de eerste keer als
een broodboom ik
proef in mijn mond nachten
van weleer woorden
van absurditeit achter
ons de dode
zee wij
wijzen naar zoveel landen wij
staan niet alleen nooit
staan wij meer alleen kon
ik ooit nog terugkeren naar
de tuinen van steen als
voor de eerste keer met
het ach van mijn
woorden |
Comme
la fois première comme
un arbre à pain je
goûte dans ma bouche les
nuits d’autrefois les
dites absurdités derrière
nous la mer morte nous
reférons à tant de pays nous
ne sommes pas seuls jamais
plus nous ne serons seuls puissé-je
jamais revenir aux
jardins de pierre comme
la fois première en
m’extasiant
ah |
|
Hoe
helder het lied ik
moet met mijn taal een
nieuwe wereld maken ik
moet woorden van vroeger voorbijgaan
vergeten kijk iemand heeft in haar
straat duizend
lichtjes gehangen ik
loop er onderdoor zie
hoe wit en
doorschijnend maar
niet alleen de taal is
een warm huis van vreugde een
deur die men zachtjes open en
dicht doet zonder te
schreien |
Combien
claire la chanson par
mon langage il me faut créer
un monde nouveau les
mots d’antan
dépasser les
oublier regarde quelqu’un a dans sa
rue mille
lumignons suspendu je
cours en-dessous vois-les
tout blancs et
transparents le
langage est non seulement un
foyer chaud de bonheur c’est
une porte que l’on ouvre doucement et
referme sans pleurs |
|
Ik
vertel het haar zo
gaat dat in onze wereld de
boeken hebben haar geheim bewaard niet
alles werd met woorden geschreven voor
de vermoeiden geen ontkomen meer als
je het zegt dan bedoel
je dat ze
het weet niet langer dan gisteren de
huizen kruipen onder de droeve aarde ik
vertel het haar in de zon van kastielje |
Je
le lui raconte ainsi
en va-t-il dans notre monde les
livres ont gardé son secret tout
n’a pas été écrit en mots pour
les éreintés aucun moyen d’échapper quand
tu le dis tu entends qu’elle
l’a su pas plus tard que hier les
maisons rampent sous la triste terre je
le lui raconte sous le soleil
castillan |
|
Een
prent met een kanon gooi
de verf van woorden tegen
de slapende muur tot
een ruiter van zwart proef
ik het geluid zelfs
in de handdruk van
vergeten diplomaten een
prent met een kanon uit
vergeelde jaren mijn
paardje wie
bezit dezelfde heupen van
droomhout een
hooglied voor later |
Une
image à canon lance
la peinture de mots contre
le mur endormi jusqu’au
cavalier en noir j’en
savoure le bruit même
dans la poignée de main de
diplomates oubliés reste
une image à canon d’années
jaunies petit
cheval mien qui
détient ces mêmes hanches en
bois de rêve un
cantique pour plus tard |
|
Zo
eenzaam zelfs
niet de zachte stroom van
de lente heb ik voor haar wijn
en brood klaargezet onder
het verdorrende gras opent
de warme aarde zich ongelooflijk en ergens in
mij nog
de echo de
klank van
de gedachten zo helder wij
leven binnen en
buiten wij
staan in de stromende regen zonder
liefde zo
eenzaam |
Tellement
solitaires Pas
même le doux courant du
printemps ni vin ni pain je
n’ai pour elle préparé sous
l’herbe desséchée la
terre chaude s’ouvre incroyablement et quelque part
en
moi l’écho le
son des
pensées si
clairement nous
vivons à l’intérieur
à l’extérieur sous
une pluie diluvienne sans
amour tellement
solitaires |
|
Haar
eigen landschap je
zingt me soms wolken schelpen en een strand ergens blinddoekend
de ogen die
alles verlaten moeten ze
hanteert de weegschaal van
de stoutste dromen soms
het geluid van een stem altijd
haar eigen landschap |
Son propre
paysage tu
me chantes des nuages coquillages
et quelque plage en
bandant les yeux qui
doivent tout abandonner elle
manipule la balance
des rêves
les plus téméraires parfois le son d’une
voix toujours son propre
paysage |
|
Wellicht
van
de vlinders de donkere zusters langs
onze weg zonder
behoedzaamheid in
ravijnen van angst verdwijnend want
de zon blijft vandaag zonder geluid de
zogenaamde troostwoorden te spreken in
echo’s van verloren jaren want
je bent wellicht zeer eenzaam tussen
het wit en het
blauw van
je vleugels |
Peut-être les
sœurs obscures des papillons faute
de précaution le
long de notre layon disparaissent
dans des ravins d’effroi le
soleil aujourd’hui restant sans
voix les
mots dits de
consolation à
traduire en échos d’années perdues car tu es peut-être tout
solitaire entre
le blanc et le
bleu de
tes ailes |
|
Niet
het absint te
lang zijn de uren te
hoog het safraanhuis in spanje als
het noodlot donkere handen strekt lichtjaren
ver naar een vertwijfeld hart als
liefde verdronk als een heel klein katje niemand
zal mij in de stad nog herkennen niet
het absint van mijn woorden
niet de
verdwaalde taal in mijn mond tranen
stollen in de angst tot ijs in
het westen zal het vroeg nacht worden elk
vecht voor zich in eenzamer kamers |
Non plus
l’absinthe
trop
longues les heures trop
haut le gîte safran en espagne quand
la fatalité étend ses lugubres mains à
des années lumières vers un
cœur désespéré quand
l’amour tel un tout petit chaton s’est
noyé personne
en ville ne me reconnaîtra non
plus l’absinthe de mes mots ni dans
ma bouche le langage
égaré de
peur des larmes se coagulent et givrent à
l’occident la nuit se
fera tôt chacun
lutte pour soi en
cellules plus isolées |
|
Te
hoog een
zwarte dag in een huis
zonder meisje alles
met gangen en deuren en
een vleugje barok we
zijn gewond aan de vleugel van
de linkerschouder angst
in mij als je spreekt als
je zwijgt angst
om het beeld en woord angst
zoals men soms pijn heeft te
weten : de smaak van de
waanzin de
boom die je was waarop
ik steunde de
grote hoed van stro misschien
waren we een verdieping
te hoog geklommen |
Trop
haut
journée
noire dans un foyer sans
fille tout
en couloirs et portes avec
un soupçon de baroque nous
sommes blessés à l’aile de
l’épaule gauche peur
en moi quand tu parles quand
tu te tais peur
de l’image du
mot comme
parfois on en a mal goût
de la folie l’arbre
que tu étais sur lequel
je m’appuyais le
grand chapeau de paille peut-être
étions-nous grimpés un
étage trop haut |
|
En
zich sluit als
liefde in mij
zinkt
en zich
sluit
en zich
opent als
vermoeide regen me
wakker kust zo
kwetsbaar zo
onuitspreekbaar als
droefheid in
ons zinkt
en zich
sluit
en zich
sluit |
Et se
referme quand
l’amour s’enfonce en
moi
et se
cache
et s’épanouit quand
la pluie lasse m’éveille
en baisers si
fragiles et
ineffables quand
la tristesse s’enfonce en
nous
et se
cache
et se
referme |
|
Zoals
men zei zoals
men zei : het
blijft je
laatste kans
verder wenen bleek
toen overbodig en
ik nog : waag je dood
of levend maar waag je in
de weegschaal van dood
of leven zo
hebben we ongetwijfeld een
nieuwe bladzijde toegevoegd aan
het geheim der sterren overbodig een taxi te
roepen nutteloos de trein naar
Parijs liefde
sterft trager |
Comme
on disait comme
on disait :
c’est ta
dernière chance
pleurer paraissait
superflu et
d’ajouter :
risque-le
mort ou
vif
risque-toi dans
la balance de
vie ou de mort nul
doute nous avons
adjoint une
nouvelle page au
secret des étoiles inutile
de héler un taxi vain
le train pour Paris l’amour
s’éteint plus lentement |
|
Niets
meer over ziezo
: de bladzijde
gedraaid de
nieuwe tekst moet nog ontcijferd
worden
geduldig woorden
wachten op hun plaats lichtvoetig de
liefde op
de eindhalte der dingen zo
drijven blauwe rozen in de maan voorzichtig en
doorschijnend zoals
rozen drijven kunnen voor
wat nu het vervolg betreft blijft
niets meer over geen
enkel bericht kwam de
vorige vervangen |
Il n’en reste
rien voilà la page
tournée le
nouveau texte reste à déchiffrer avec
patience les
mots attendent leur place l’amour
au pied léger viendra
en tout dernier ainsi
s’étalent les roses bleues dans la lune prudentes et
translucides les
roses capables de nager quant
à la suite
ici il
n’en reste rien aucun
commentaire ne vint remplacer
l’ancien |
|
Een
jammer afscheid was
in een huis van glas kon
ik je voeden en
spreken met
woorden niet langer bestaande vergeten
haar koperen adem die
op mijn angstig voorhoofd kilte
blies en
dood hoe
veilig dit huis hoe
arm kan
ik je bij de hand nemen zeggen mijn meisje iets
verzinnen over
sterren en liefde vuur
doen ontvlammen alchemist
worden van vreugde maar ach hoe
verraderlijk gebruikt
men mijn taal registreert
men mijn seinen alsof
het niet voldoende blijkt alsof
het niet voldoende blijkt ik
weet hoe ik vervreemd van
zoveel dingen lijk daar
zijn wet
en rede een nog te vinden
woord alsof
het niet voldoende bleek werkelijk alsof een
jammer afscheid
inderdaad een
jammer afscheid |
Un regrettable
adieu dans
une maison de verre j’aurais
pu te nourrir
te parler en
mots du passé oublier
son haleine cuivrée qui
sur mon front anxieux soufflait
froid et
trépas si
sûr si pauvre ce
logis-là je
puis te prendre par la main te
dire mon aimée
affabuler sur
les étoiles et l’amour mettre
en feu et flammes devenir
alchimiste de la joie mais ah que
traîtreusement l’on
use de mon langage enregistre
mes signaux comme
si ça ne suffisait pas ne
suffisait pas je
sais je parais
coupé de
tant de choses il
y a loi et raison à cela un mot à
découvrir encore comme
si ça ne suffisait pas vraiment comme
si un
regrettable adieu
assurément un
regrettable adieu |
|
Een
zegel van liefde en
toch leef ik onsterfelijk binnen
mijn werkplaats de
broeders slaande het
doffe rouwstaccato op
de donkere mouwen altijd
zal iemand me herinneren de
as van mijn woorden de
honing van mijn lippen het
licht in de tempel ach het
licht van
mijn dode ogen en
mijn hand als een bloem een
zegel van liefde |
Un
sceau d’amour Pourtant je vis immortel dans
mon atelier les
frères frappant le
staccato sourd du deuil sur
les manches noires sempiternellement quelqu’un me
rappellera la
cendre de mes paroles le
miel de mes lèvres la
lumière dans le temple ah la
lumière de
mes yeux vides de vie ma
main telle une fleur un
sceau d’amour |
|
Het
sinjaal van Potemkin maar
morgen blijft alles nog mogelijk het
landschap in blauw te veranderen de
koning voor goed in ‘t museum en
de hofnarren met poeder en pruik dansend
een vuurvaste tango als
de politie maar verder slaapt in
alle talen der wereld
of luistert naar
mingus en parker of
blues fluit
van vrede
met in hun
vingers de
paradijselijke rust van miles davis ja morgen kunnen we
drinken een
perzik van vreugde een
fontein van
altijd stromend geluk kunnen
we proeven een blauwdruk voor
later een
plastisch vermogen van
nieuwer en mooier een
sintese van
oproer : het sinjaal
van potemkin |
Le
signal de Potemkine demain tout restera
possible modifier
le paysage en bleu le
roi pour toujours au musée les
fous du roi perruqués
poudrés dansant
un tango réfractaire au feu que
dorme la police dans
toutes les langues du monde
ou écoute
mingus et parker ou des blues sifflet
de paix avec
entre les doigts la
quiétude paradisiaque de miles davis oui demain nous
boirons une
pêche de joie une
fontaine jaillissante
de bonheur éternel nous
goûterons un tirage bleu pour
plus tard un pouvoir
plastique plus
neuf plus
beau
une synthèse
d’insurrection :
le signal de potemkine |