Marc M. Braet

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

1972

 

 

 

 

 

 

Met glinsterend haar

 

met een gelaat van nachtelijk water

ach  water is zwart en hopeloos diep

en dieper dan het gelaat van het water

waarop een zilveren kangoeroe liep

 

en ik dacht dat ik sliep in de diepte

maar slapend rechtopstaan  is recht

naar de dood gaan met glinsterend haar

met een woord dat men nachtelijk zegt

 

en ik dacht    ach ik dacht dat ik dacht

maar de dag staat bleek in mijn mond

maar mijn mond is nu nachtelijk graf

en graf is het woord dat ik vond

Avec des cheveux étincelants

 

un visage d’eau nocturne

oh  l’eau est noire   désespérément profonde

et plus profonde que le visage de l’eau

sur lequel courait un kangourou argenté

 

et je pensais que je dormais dans le fond

mais me lever en dormant est aller droit

à la mort  avec des cheveux étincelants

et une parole qui se  dit la nuit

 

et je pensais    oh je pensais que je pensais

mais le jour est pâle dans ma bouche

ma bouche est devenue un tombeau nocturne

et tombeau est le mot que j’ai trouvé

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Onbewoonbaar  verklaard

 

de sneeuw van het verdriet

waait door het open raam

een huis onbewoonbaar verklaard

mijn stem  het trage menuet

van mijn vergeefse woorden

de wonde van mijn droevig bloed

in het herhaalde boek verborgen

 

de sneeuw van het verdriet

dwarrelt mijn open vingers door

de nacht verzwelgt de dreun

van mijn twee zwarte paarden

ik noem bij naam :  pijn en woede

de hardheid van de leugen

breekt mijn blind gelaat

 

ik weet  dat in mijn schaduw

een andere schaduw staat

Déclaré  insalubre

 

la neige du chagrin

souffle par la fenêtre béante

une maison déclarée insalubre

ma voix   le  menuet lent

de mes vaines paroles

la blessure de mon sang peiné

enfouie dans l’écriture répétée

 

la neige du chagrin

tournoie entre mes doigts béants

la nuit engloutit le grondement

de mes deux noirs pur-sangs

je cite par leur nom :     peine  et ressentiment

la cruauté du mensonge

brise mon visage aveugle

 

je sais   que  dans mon ombre

se cache encore une ombre

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

 

 

 

Tenslotte

 

zo zou ik willen vragen  of

met de anderen gebeurt

wat met mij gebeurt

of ook zij  van het ene leven

naar het andere gaan   en of zij

ook  de smaak kennen van zwart

 

of zij nog het cijfer weten

van de liefde   en of iemand nog

met hen spreekt  en dag zegt

 

alhoewel dood   leef ik nog een beetje

verder   en zo dood ben ik  dat

de bomen schreien   en dat mijn taal

zich sluit als kwarts

 

en ik zeg jullie :   in de aarde bevindt zich

aarde als een kleine wereld

we moeten toch weten  dat vele stenen

in zich geheimen dragen   en jullie

moeten eens  als ik  deze maskerade bekijken

waarmee we op reis zijn

 

vergeten we diegene die vuur zocht

en neerstortte in vergetelheid

 

 

 

 

:/……

 

 

 

 

 

luister eens jullie allemaal :

 

het is goed van hemd te veranderen

van huid   haar   en werk

 

tot de zuivere lucht te behoren

de kleinburger rechts te laten liggen

 

te weten dat men nooit iemand ontmoet

vermits ze teveel bezigheden hebben

 

en trouwens  iedereen koopt  en verkoopt

en niemand vraagt om mij   en wie ik was

 

zo heb ik er vandaag enkelen gevonden

die sedert jaren sliepen tussen mijn boeken

 

je ziet  dat er veel te vertellen valt

maar hier eindig ik    tenslotte

ben ik maar een arme dichter

van alle dingen die

ik zag  en proefde    van alle steden

waar ik woonde  blijft niets meer over

 

ce que je veux  c’est que l’on t’aime

et que tu ne connaisses pas la mort

Finalement

 

j’aimerais demander

s’il advient aux autres

ce qui m’arrive à moi

s’ils passent aussi d’une vie

à l’autre

s’ils connaissent le goût de noir

 

s’ils reconnaissent le chiffre de l’amour

si quelqu’un leur parle encore

et leur dit bonjour

 

même mort je vis un peu encore

tellement mort

que les arbres pleurent   et  mon langage

comme du cristal se resserre

 

et je vous dis :   en terre

se trouve un univers  tel  un petit monde

sachons que beaucoup de pierres

renferment des secrets

regardez donc comme moi la mascarade

qui voyage avec nous

 

oublions celui qui cherchait du feu

et s’écrasa dans l’oubli

 

 

 

 

:/……

 

 

 

 

 

écoutez-moi tous:

 

il est bon de changer de chemise

de peau    chevelure   et  travail

 

d’appartenir  à l’air pur

d’oublier le petit bourgeois

 

de savoir qu’on ne rencontre jamais personne

puisqu’ils sont trop occupés

 

d’ailleurs   chacun achète et vend

personne ne s’informe de moi  ni de qui j’étais

 

j’ai trouvé quelques types aujourd’hui

depuis des années entre mes livres endormis

 

il y a donc beaucoup à raconter

mais ici  je m’arrête

finalement     je ne suis qu’un pauvre poète

de  toutes les choses que

j’ai vues et goûtées    de toutes les villes

où j’ai habité    il ne reste rien

 

ce que je veux c’est que l’on t’aime

et que tu ne connaisses pas la mort

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

 

 

In deze stilte

 

hier laat ik je

alles wat ik bezat  en nooit bezat

wat ik was  en nooit geworden ben

 

mijn liefde is een schreiend kind

dat niet uit je armen vandaan wil

en ik laat het je :   jij bent

toch voor mij de mooiste

 

jij bent toch voor mij de mooiste

de meest door de wind gekwetste

als een heel klein boompje

uit het zuiden   als een oleander

 

en over mij valt de muziek

van je nieuwe klanken

 

van zuiden tot zuiden zocht ik je

van oost naar west  het goud

van je wimpers   en je hebt me

onoverwinnelijk gemaakt

 

wat kan ik je nalaten

dat je niet bezit   een aroma

van mijn verbrande woorden

en tussen de zee van je borsten

de herfst  als mijn teerste kus

 

 

:/……

 

 

 

 

 

 

 

waar moet ik nu de bus nemen

naar blankenberge

ziek van het vuur en de sneeuw

de bloemen van silvester   de

oneindige vreugde   of het verdriet

 

wanneer ik er niet meer ben

nooit meer kom of ga

onder de mantel van stof

en met de voeten van mijn dood

toch zal ik altijd bij jou zijn

 

toch zal ik altijd bij jou zijn

van veel dingen neem ik hier afscheid

maar van jou neem ik nooit afscheid

in de gele torens stampen de klokken

en ik denk alleen maar aan goedheid

waar ik voorbijkom   en ik denk

alleen maar aan de laatste uren

van mijn september

 

zoveel malen reeds ben ik opgestaan

dat ik mag spreken van ondervinding

dat ik je zeg wat ik niet meer te zeggen mag

dat ik mij niets meer herinner

dat jij er niet bent als ik ontwaak

en dat ik drijf  heel langzaam drijf

naar het einde der dingen

 

in deze stilte  wil ik schreien en zingen

Dans ce silence

 

Je te lègue tout

ce que je possédais   et n’ai jamais eu

ce que j’étais   et ne suis jamais devenu

 

mon amour est un enfant en pleurs

qui se cramponne dans tes bras

je te le laisse :    pour moi

la plus jolie  en tout cas  c’est toi

 

tu es pour moi   la plus jolie

par le vent  la plus écorchée

telle un minuscule arbrisseau

du midi      un laurier rose

 

sur moi dévale la musique

de tes nouveaux sons

 

du sud au midi

je t’ai cherchée

d’est en ouest    l’or de tes cils  et

tu m’as rendu invincible

 

que puis-je te léguer

que tu ne possèdes déjà    un arôme

de mes paroles brûlées

et dans la mer de tes seins   l’automne

comme  mon plus tendre baiser

 

 

:/……

 

 

 

 

 

 

 

où dois-je prendre le bus

pour blankenberge

malade du feu  et  de la neige

des fleurs de silves

de la joie infinie   ou du chagrin

 

quand je ne serai plus

jamais plus ne viendrai   ni ne marcherai

avec les pieds de ma mort

sous le manteau de poussière  toutefois

je serai toujours près de toi

 

toutefois  je serai à jamais près de toi

je prends  ici  congé de tant de choses

mais de toi   je ne me séparerai jamais

dans les tours jaunes cognent les cloches

moi    où je passe

je ne pense qu’à bonté

rien qu’aux dernières heures

de mon septembre

 

tant de fois je me suis levé

que d’expérience  je puis parler

je te dis ce que je ne peux plus dire

que je ne me souviens plus de rien

que tu n’es pas là quand je m’éveille

et que je flotte    très lentement   flotte

vers la fin des choses

 

dans ce silence je veux pleurer et chanter

 

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

Er  is

 

er ligt ergens een vlakte

van kleine woorden

de vingers als dode takken

breekbaar en angstig

 

er bestaat ergens een boek

met honderdduizend woorden

maar ik ben het vergeten

 

er is een vlakte van liefde

Il  existe

 

  environ  se trouve une étendue

de petits mots

les doigts  en branches mortes

fragiles   et  angoissés

 

  environ  il existe un livre

de cent mille mots    mais

je l’ai oublié

 

il existe une étendue d’amour

 

 

 

 

 

Weer verder

 

we hebben dit allemaal achter ons

het wonderdier    het lied van de regenboog

de vallende nacht van tevredenheid

de verstilde handen    het temperament

 

minder dan zij die wenend smeken

om de sirenen    om de wondere boottocht

o   de stad met haar zwijgend gelaat

niemand woont er    niemand woont er

 

soms zijn ze talrijk  en onweerstaanbaar

de woorden van suiker   en de heldere blijdschap

de vrouwen met zachte lippen  en handen

van genezing    zo komt men weer verder

 Plus  avant

 

nous avons laissé tout ceci  derrière nous

le chant de l’arc-en-ciel    le fantasmatique

la nuit tombante ’en contentement

les mains calmées    le tempérament

 

moins tragique que pour ceux     qui pleurant   vous

en conjurent  pour les sirènes    pour  la croisière de rêve

oh   ville   au visage tacite

personne n’y vit     personne ne l’habite

 

ils sont parfois nombreux    et irrésistibles

les mots de sucre  et  de joie cristalline

les femmes aux lèvres douces    et mains

guérissantes    par quoi   l’on  progresse plus avant

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

Met een meisje

 

ik zou in een boudoir willen wonen

met een meisje  een regenwolk

met een hart dat van honger sterft

vallend in haar bedauwde armen

 

maar de minister heeft een proklamatie gericht

maar de minister zal harder moeten optreden

maar de minister zou willen een keizer worden

in dit arme land  waar men zoveel vergeet

 

ik zou in een groot blauw bed willen liggen

met een meisje uit zuivere room  en zo jong

ik zou mijn lichaam in het hare laten zinken

ik zou  één  enkel ogenblik  gelukkig zijn

avec une jeune fille

 

j’aimerais habiter un boudoir

avec une jeune fille une nuée de pluie

le cœur qui de faim se meurt

tombant dans ses bras humectés de rosée

 

mais le ministre émit une proclamation

le ministre agira plus durement

le ministre aimerait devenir empereur

dans ce pays pauvre où l’on oublie tellement

 

je voudrais me coucher dans un grand lit bleu

avec une jeune fille de crème pure    toute jeune

je laisserais mon corps sombrer dans le sien

un unique instant je serais heureux

 

 

En schaduw

 

ik zou je een liefde in een zee

van verdriet willen versieren

een ogenschaduw   de steen op

mijn lippen

de verminkte woorden van vroeger

 

terugkerend in de voor open

verklaarde vreugde

wees mij niet vreemd

als de morgen van kleur verandert

als van de liederen ook

de as verwaait

 

en teder en beter dan liefde

waar je aan dood gaat

en hoger  en dieper

en mooi

als je borsten   en mooier

je waaier van stilte  en schaduw

et  ombre

 

je voudrais te conquérir    une passion

dans une mer de chagrin

une ombre oculaire     la pierre                                                   

                                                                                sur mes lèvres

les mots amputés de jadis

 

revenant à la joie

                                                                             déclarée ouverte

                                                               ne me sois pas étrangère

si l’aube change de couleur

si     des chansons également

la cendre s’envole au vent

 

et tendre    et meilleure que la passion

                                                                                dont tu meurs

plus élevée     plus profonde

                                                                                             et belle

comme tes seins    et  plus beau encore

ton éventail  de silence  et ombre

                                                                                                       

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een  zuiden

 

zo  zonder woorden in de

seizoenen van het licht

en zijn de stranden witter bij

de avond

en zijn de vrouwen zachter in

de omgang

 

om wat vergeten bleef   om wat

van vroeger was   om wat

de droefheid draagbaar maakt

als men de vrienden ziet

 

gezeten in de trage tuinen

van een zuiden

dat aan mijn linkerhand

zo woordloos blijft

Un  midi

 

sans mot dire   dans les

saisons de la lumière

                                                       les plages plus blanches

dans la soirée

                                                       plus douces les femmes

accompagnées

 

par ce qui est resté dans l’oubli    par ce qui

s’est passé jadis    par ce qui

rend le chagrin supportable

quand on voit  les amis

 

assis dans les jardins paresseux

d’un midi

qui   à ma main gauche

reste  sans mot dire

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

Duizend Persische paardjes

 

mijn mooie meisje van vreugde

maar wie heeft je borsten verminkt

maar wie schilderde een schaduw

in je ogen van veronese

 

dag wilde magnolia

dag heerlijke rode verhaaltje

mag ook ik zingen

van de duizend persische paardjes

die rennen over je huid

 

daar ligt het noorden

en ginds wijst het zuiden

kom    laat ik je vertellen

hoe de vlinders

zingen en dansen van liefde

ik noem je orihuela còrdoba

mojacar  en vloeiend water

ik toon je waar miguel

stierf aan een oneindige honger

naar vrijheid

 

waar federico viel  zo

rood als de aarde

 

mijn mooie meisje van vreugde

kom ik je tegen zo vereenzaamd

en beiden op zoek naar een

ongelooflijk geluk   ach   wat zeg ik

 

kijk :  onze hemel besneeuwt

ja   onze hemel besneeuwt

en wordt donker

dag

mijn mooie

mijn mooie meisje

mijn meisje van vreugde

ach

Mille  petites montures  persiques

 

jolie fille    source de ma joie

qui donc t’a mutilé les seins

qui donc une ombre a peint

dans tes yeux de véronèse

 

bonjour sauvage magnolia

bonjour  savoureux conte rouge

puis-je moi aussi chanter

les mille petites montures persiques

qui te courent sur la peau

 

là se trouve le nord

là-bas indique le sud

viens que je te raconte

comment les papillons

chantent et dansent par amour

je t’appelle orihuela còrdoba

mojacar et eau fluide

je te montre où miguel

mourut d’une infinie faim

de liberté

 

où federico tomba

aussi rouge que la terre

 

jolie fille source de ma joie

je te rencontre si esseulée

nous deux à la recherche

d’un bonheur incroyable mais que dis-je

 

regarde:  notre ciel enneigé

oui notre ciel s’enneige

et s’assombrit

bonjour

ma jolie

jolie fille

source de ma joie

ah

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een mazoerka afdraaien

 

herinner de kleine nachtmuziek

van mijn lippen   o herinner me

 

waar komt de liefde vandaan

uit wolken van room    of alleen

maar uit een boek dat men las

 

toch zullen er altijd mensen zijn

zoals ik  die nadenken over morgen

en over de wereld   en over wat

het mooiste is   en wat men moet haten

 

die zeggen :   waar ben ik nu gebleven

na mijn terugkeer uit athene    waar

 

maar natuurlijk bestaat er veel meer

dan enkel een polka mazoerka

 

als ik straks dood ben    herinner

je nog wat ik je vertelde    jij

waart toch de mooiste

Passer  une  mazurka

 

remémore la petite musique de nuit

de mes lèvres     rappelle-toi de moi

 

d’où naît l’amour

est-ce de nuages de crème    ou seulement

d’un livre qu’on a lu

 

il existera toujours des gens

comme moi  qui pensent à demain

au monde    à ce qu’il y a

de plus beau    et ce qu’il faut haïr

 

qui disent :  où en suis-je resté

après mon retour d’athène    où donc

 

naturellement   il existe beaucoup plus

qu’uniquement une polka mazurka

 

quand tout à l’heure je serai mort

rappelle-toi ce que je te disais

c’était toi   la plus belle

 

 

 

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De zachte narkose

 

vandaag ben ik reeds

weer veel verder dan gisteren

maar het verdriet bestaat nog

en de schaduw van verkeerde woorden

 

luister wat ik je zeggen moet

er leeft iets in mij   dat ik niet

ken   en waardoor ik pijn heb   en

waardoor ik schreien moet   en

waardoor ik lach  en zing  en dans

en waardoor ik alleen ben

 

soms komt de zachte narkose

van woorden op mij af   en

ik bedwelm   en kan nooit meer slapen

 

en zo is er elke avond  iemand die

lacht   en iemand die schreit  en

iemand die sterft  zachtjes  zonder

geluid  in de donkere stilte

La narcose douce

 

aujourd’hui je suis

beaucoup plus loin que hier

mais subsistent le chagrin

et l’ombrage de paroles fautives

 

écoute ce que j’ai à te dire

quelque chose vit en moi que je ne

connais pas    me fait mal  et

par quoi je dois pleurer  et

par quoi je ris    chante  et danse

et  par quoi je suis seul

 

parfois la narcose douce

de paroles me subjugue

me grise   et  je n’arrive plus à dormir

 

ainsi    chaque soir  il y a quelqu’un qui

rit   et  quelqu’un qui pleure

et   quelqu’un qui doucement meurt

sans bruit dans le sombre silence

 

                                                                                                     

 

 

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

Lichamelijk

 

toch ben ik nog niet heengegaan

maar in alle huizen daalden de sterren

neer   zo langzaam  en zonder geluid

 

als ik nog deze nacht vertrek

je achterlaat in de hoorbare stilte

zeker zal het beginnen sneeuwen

je zult mijn voetstappen herkennen

en de wind zal een verhaaltje

vertellen   juist deze nacht

 

maar in je huid van blauwe zijde

heb ik mijn brandwonden achtergelaten

lig ik nog in de zachte muziek

van je armen   dat weet je wel

 

zo zou ik willen een bloem van

vreugde in je planten   een tastbaar

geluk  duizendmaal weerkaatst

in jou spiegels van kroom

 

nog mijn stem  in je stem    mijn

stilte die groter werd sedert

gisteren    maar ik ben altijd

bij je   dat weet je toch wel

 

als ik juist  nu  vertrek

met mijn liedjes en dromen   juist

deze nacht   die zwijgend haar donkere

handen op mij legt   en mij toedekt

 

:/……

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

hoelang zijn we dan wel samen geweest

te lang wellicht   want onze bruiloft

moest ik wegens gebrek aan wettige

getuigen laten afzeggen   hoe ver

ben je nu zonder mijn woorden

 

toch ben ik nog niet heengegaan

de auto zal ik morgen achterlaten

de kamers van mijn hart moeten

herschilderd   ook in mijn ander huis

dient dringend de vloerbekleding vernieuwd

 

zo ben ik nog niet weggegaan

lichamelijk   maar dat komt nog

Physiquement

 

non je ne suis pas encore parti

mais dans toutes les demeures les étoiles sont tombées

lentement   et sans bruit

 

si je pars cette nuit

te livre au silence audible

il neigera assurément

tu reconnaîtras mes pas

et le vent son anecdote contera

cette nuit précisément

 

mais à ta chair de soie bleue

j’ai confié mes brûlures

je gîs couché dans la musique douce

de tes bras    tu le sais

 

j’aimerais planter une fleur

de joie en toi   un bonheur palpable

mille fois reflété

dans tes miroirs de chrome

 

ma voix   dans ta voix

ma sérénité depuis hier plus profonde

toujours je reste près de toi

tu le sais

 

si je pars justement maintenant

emportant chansons et rêves

cette nuit    qui en silence pose sur moi

ses mains sombres   et me borde

 

:/……

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

combien de temps aurons-nous vécu ensemble

trop longtemps peut-être     car   faute de témoins légaux

notre mariage dut être dissout

que tu es loin

maintenant    sans mes promesses

 

non je ne suis pas encore parti

demain je laisserai l’auto

les chambres de mon cœur doivent

être repeintes   et dans mon autre maison

d’urgence il me faut revêtir les sols

 

ainsi je ne  suis pas encore parti

physiquement   mais d’ici peu  cela viendra

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

Nooit meer binnen mag

 

in de draden gevangen van

angst en verdriet

ach   hoe ik geschreid heb ‘s nachts

toen de laatste treinen vertrokken

 

en de hennep van haar ogen

me dooddronken gemaakt

en haar donker saharahaar

me onverbrekelijk omwonden

en haar karmozijnen mond

me dodelijk bebloemd

 

herinner ik me mijn kapotte schoenen

en toen ik niets te eten had

en de stille regen over mijn gelaat

en mijn blauwe auto zo nachtelijk

 

o   hoe ik me blij maakte

me met liedjes en dromen omhing

een vloeren broek aantrok

een rode shetland pull speciaal

voor mij uit london meegebracht

 

hoe het sneeuwde in mijn haar

hoe zij verschrikkelijk mooi werd

hoe zij verschrikkelijk mooi werd

en ik dreef in golven van pîjn

 

ik heb op mijn warme woning

adieu geschreven   adios   vaarwel

en in alle talen geschreid

in alle talen   kijk toch hoe

ik val  en zink als lood   en

niet meer in de hemel kan

nooit meer binnen mag

Jamais  plus autorisé à y rentrer

 

prisonnier des filets

de peur et de chagrin

combien j’ai pleuré la nuit

quand filèrent les derniers trains

 

rendu ivre mort

par le houblon de ses yeux

sa chevelure-sahara

m’avait inextricablement entortillé

sa bouche carminée

m’avait fleuri mortellement

 

je me rappelle mes souliers esquintés

quand je n’avais rien à manger

sur mon visage la pluie calme

et mon auto bleu-nuit

 

combien je me rendais heureux

en me drapant de chansons et de rêves

enfilant pantalon de velours

et pull en shetland écarlate

ramené de londres pour moi spécialement

 

combien ’il neigeait dans mes cheveux

combien ’elle devint belle

elle    terriblement belle

et moi je flottais dans des vagues de souffrances

 

j’écrivis sur ma chaude maison

au revoir    addios    adieu

et pleurai en toutes langues

toutes langues     vois donc comment

je tombe    et tel du plomb  je sombre

et ne pourrai plus entrer au ciel

jamais plus autorisé à y rentrer

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

Het is toch te vroeg

 

ik zal in mijn woorden op reis gaan

als in een witte boot   zo onsterfbaar

wat achter me ligt   zal ik vergeten

je mond  en je huid  en haar verdrietige ogen

 

het is toch te vroeg om te sterven

toch wordt het te laat om zonder jou

te wonen   ik had met mijn woorden

je een nieuw huis gebouwd

 

o   luister toch   ik heb haar verlaten

heb ik werkelijk reeds verlaten

het lichaam van pijn en angst

de besneeuwde woorden van vroeger

Il est  vraiment trop tôt

 

je voyagerai dans mes mots

comme dans un impérissable blanc bateau

ce qui repose au passé j’oublierai

ses yeux tristes    ta bouche    ta peau

 

pour mourir il est vraiment trop tôt

quoique trop tard pour vivre sans toi

je t’avais avec mes mots

construit un nouveau toit

 

oh  écoute donc     je l’ai quittée

j’ai réellement quitté

le corps de peine et de peur

les mots enneigés du passé

 

 

Of het wel mooi klonk

 

toe ik nog droomde  was

er geen regen gevallen

ik kon met mijn lichaam op reis gaan

naar de andere wereld   de mijne

 

of het mooi klonk  een muziekje

en het lichte wuiven met woorden

en de juist getelde honderd jaren

van lachten en schreien

 

toen de morgen besneeuwd lag

ik heb in mijn goeden spiegel

gekeken  omdat ik niet meer

spreken kon   omdat ik alleen was

 

de slanke jongen die ik geweest ben

toen ik met niets dan dromen leefde

in de eenzaamheid van mijn taal

of het wel mooi klonk een muziekje

Combien  sonnait  magnifique

 

tandis que je rêvais encore

nulle pluie n’était tombée

avec mon corps je pouvais voyager

vers l’autre monde    le mien

 

combien  sonnait magnifique une petite musique

et l’ondulation en mots

et cent années bien comptées

de rire et de larmes

 

lorsque le matin fut couvert de neige

dans mon miroir doré me suis regardé

parce que je ne pouvais plus parler

parce que j’étais seul

 

le jeune homme élancé que j’avais été

lorsque je ne vivais que de rêves

solitaire dans mon langage

combien  sonnait magnifique une petite musique

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Voor altijd

 

wellicht moet ik de trein

nemen naar zwitserland

het schijnt dat de lucht

er zo zuiver is  en zo goed

om te leven

 

de wind zal ik proeven als honing

de droevige gedachten van vroeger

ach   ik praat maar een beetje

ach   de zon die mij moet genezen

 

ik ben lang genoeg alleen geweest

ik ben zo arm geworden

ik zal de reisroute morgen bepalen

ik zal inslapen voor altijd

 

maar dat iedereen weet

dat ik niet dood ben

Pour  toujours

 

peut-être  prendrai-je le train

pour la suisse

il paraît que l’air

très pur y est si bon

pour vivre

 

comme miel je goûterai le vent

les pensées tristes du passé

ah   je ne fais qu’un peu causer

ah   le soleil qui doit me guérir

 

longtemps resté seul

je suis très appauvri

demain l’itinéraire tracerai

pour toujours je m’assoupirai

 

mais que chacun le sache

je ne suis pas mort

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

Ik zeg zo maar wat

 

zij kwam uit een andere wereld vandaan

in haar tas had ze gespreid

de bloemen van januari

haar ogen blonken nog geler

dan voordien   en haar woorden zo fragiel

 

toen ze tot mij sprak  en ik verdronk

in mijn donker verdriet   we hadden

de tram doen stilstaan   we waren

samen opgestapt   en ik keek naar

de achter mij liggende jaren

 

weet je wat ik zag :   het ruimen van puin

en de deftige mensen  die opnieuw

vervielen tot puin   en deze wereld

die sedert giordani nooit meer

kon stilstaan   en hoe ik uit een straat

kwam  in een andere straat  waar

alle uurwerken gelijkmatig liepen

en een mus  die uit de dakgoot

op mijn hoofd viel  en traag bleef liggen

 

en de meisjes  die voor immer waren

heengegaan   en de vrienden voor immer

dood   en alle woorden die totaal

onbruikbaar geworden waren   en

mijn handen  ook al definitief vergeten

 

mirte en rozemarijn in je haar

en mijn lichaam  op weg naar de dood

met het brandmerk van haar zoenen

aan de hemelpoort van mijn zwijgende mond

en van alles zo wat     ik zeg zo maar wat

 

:/……

 

 

 

 

ik drijf zo maar wat op een lichtblauwe

marine  met mijn verzamelde brieven

ergens naar de glanzende liefde

ik boor een tunnel door het zwart van de wanhoop

ik ben op weg naar haar sedert jaren

 

bij een hernieuwde stilstand van de tram

zijn we moeizaam afgestapt   en zij voerde

me een donker huis binnen

Je dis quelque chose

 

elle arriva d’un autre monde

tenait étalées dans son sac

les fleurs de janvier

ses yeux brillaient plus jaunes

qu’auparavant    fragiles étaient ses paroles

 

quand elle me parla  et je me noyai

dans mon sombre chagrin

nous avions arrêté le tram    y étions montés

ensemble    je regardai

mes années écoulées

 

et que vis- je :    un déblayage de ruines

des personnages distingués

retombant en ruine    et ce monde  qui

depuis giordano ne pouvait plus

s’immobiliser    et comment d’une rue

je rentrai dans une autre  

toutes les horloges allaient en mesure

et un moineau  sorti de la gouttière

me tomba sur la tête   et  y resta mollement couché

 

les jeunes filles  parties pour toujours

les amis  morts à jamais

les mots totalement inutiles

et mes mains également

oubliées   définitivement

 

dans tes cheveux du myrthe et romarin

vers la mort  mon corps en chemin

stigmatisé par ses baisers

à la porte céleste de ma bouche muette

à propos de tout    je dis quelque chose

 

:/……

 

 

 

 

sur un vaisseau bleu clair  je dérive

avec mes épîtres rassemblés

quelque part vers l’amour rayonnant

à travers le noir du désespoir  je fore un tunnel

depuis des années je suis en chemin vers elle

 

à un nouvel arrêt du tram

nous sommes péniblement descendus   et  elle

m’introduisit dans une sombre maison

 

 

 

 

Zonder woorden

 

liefste   zijn we ooit wel samen

geweest in de langzame dag    zonder

tranen  met de zachte muziek en

de ogen vol vreugde

 

was het gisteren  of vandaag

dat je gelaat te drijven begon

in vijvers van stilte en angst

dat ik mijn handen te sterven legde

op je groene ogen van vroeger

 

waar ben je nu met mijn liefde

ik die te vroeg ben weggegaan  omdat

het zo laat werd   omdat ik ziek was

en op de travesti van deze wereld

spuwen moest met hardere woorden

 

zo moet ik wellicht weer leren spreken

en ademen   de radio aanzetten   en horen

hoe miles davis lacht en zingt  en sterft

in de langzame nacht  zonder woorden

Sans  paroles

 

chérie     étions-nous jamais ensemble

par une longue journée

sans larmes   avec une musique douce

les yeux remplis de joie

 

était-ce hier   ou aujourd’hui

que ton visage se mit à dériver

dans des lacs de silence et d’anxiété

que je posai mes mains pour décéder

sur tes yeux verts du passé

 

avec ma tendresse où es-tu désormais

moi   parti trop tôt

parce qu’il se faisait tard    parce que j’étais malade

et que sur le travesti de ce monde

je devais cracher des mots durcis

 

peut-être dois-je réapprendre à parler

respirer    allumer la radio    entendre

comment miles davis  rit   chante   et meurt

par une lente nuit   sans paroles

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

 

 

Lievelingen

 

lievelingen   kijkt eens aan

het regent in de tijd

de dag heeft een hoedje

opgezet   de nacht kleeft

aan mijn woorden

 

horen jullie ook het schreien

van de wolken   en het

geluid van brekend glas

nog trager dan mijn meisje

die zich klaarmaakt

 

luister toch eens naar me

ik heb gezegd :   het sneeuwt

in mijn haren   en iemand

poogde mijn stem te verdrinken

en iemand wilde me vermoorden

 

lievelingen   ach  lievelingen

weten jullie ook van mijn woede

die hard in mijn keel opzwelt

en van mijn hand die voortaan

alle maskers afrukt

 

horen jullie hoe geluk in de aarde

haar huis heeft   hoe we allemaal samen

zullen gelukkig zijn

Chéris

 

regardez mes chéris

il pleut dans le temps

le jour s’est coiffé d’un petit chapeau

la nuit colle

à mes paroles

 

entendez-vous les pleurs

des nuages

le bruit de verre qui se brise

encore plus lents que ma jeune fille

qui s’habille

 

écoutez-moi

j’ai dit :    dans mes cheveux

il neige    et  quelqu’un

a tenté de noyer ma voix

quelqu’un a voulu m’assassiner

 

chéris    oh    mes chéris

êtes-vous conscients de ma colère

qui s’éclate dans ma gorge

de ma main qui dès lors

arrache tous les masques

 

entendez-vous comment le bonheur

habite sous terre    comment nous tous ensemble

serons heureux

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

Sulamith

 

in een groot boek moet nu haar naam

vermeld staan :   een statistiek van

zoveel doden   en zoveel kubieke meter

gas   en de onoverzienbare bergen van

schoenen en engelenhaar

 

ze moet gegaan zijn tussen de barakken

ze moet een tijdje in de rei hebben gestaan

mooi en naakt   gereed zich door

het blanke water te laten omhelzen

 

naast haar   voor haar   achter haar

moeten anderen gestaan hebben   ook kinderen

een stukje zeep strelend  en geduldig :

gelieve u vooral niet te haasten

 

ze zal de betonnen kamer betreden hebben

even verbaasd  omdat plafond en muren

door vingernagels zo zeer zijn gewond

`

voordien was ze uit brugge weggevoerd

uit amsterdam en warschau  met het lied

van de trein en de gewapende kreten

van soldaten  zo donker

 

ze moet de eerste geweest zijn die

het blauwe gas heeft geproefd

even verbaasd om het gehuil

vooral van de kinderen   vooral

van de kinderen

 

heel even zal ze aan mij hebben gedacht

heel even nog aan de andere vrienden

en zwakjes nog aan het verduisterde brugge

 

:/……

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

in het museum moet nu haar groene

manteltje liggen   de zwarte schoenen

die ze kocht in de steenstraat   haar

haren van as  toen ze as werd

 

sulamith  sulamith   hoe kan ik

je helpen   hoe kan ik vergeten dat

de dood een meester uit duitsland was

dat je nu leeft in de tederste wolken

 

elke dag legt men bloemen zo mooi

en welriekend  in de donkere holte

van de oven  waarin je verschroeide

:  vergeef me   vergeef me  dat ik niet

in jou plaats kon gaan

Sulamith

 

son nom se trouvera

dans un livre colossal :     la statistique

de morts  et  mètres cubes de gaz  et

incalculables montagnes de

chevelures d’anges  et chaussures

 

elle aura marché entre les baraques

dans le rang un bon moment

belle et nue pour se faire enlacer

par l’eau pure

 

à côté    devant    derrière elle

devaient s’en trouver d’autres    enfants également

caressant un bout de savon    patients:

veuillez surtout ne pas vous presser

 

elle aura pénétré dans la chambre bétonnée

sidérée en apercevant plafond et murs

par ongles de doigts profondément blessés

 

de bruges elle fut déportée

hors d’amsterdam  et  varsovie

avec le chant du train et les cris de soldats armés

tellement lugubres

 

la première   elle aura goûté

du gaz bleu

bouleversée par les pleurs

d’enfants    surtout

des enfants

 

à moi elle aura un petit peu songé

aux autres amis aussi

faiblement encore à bruges l’occultée

 

:/……

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

au musée reposent maintenant

les chaussures noires et son mantelet vert

qu’elle acheta rue des pierres

sa chevelure en cendres de quand elle devint cendre

 

sulamith  sulamith    comment

t’aider  comment oublier que la mort

était en maître venue d’Allemagne

qu’aujourd’hui tu vis dans les nues les plus tendres

 

des fleurs journellement sont déposées

si belles et odorantes au trou noir

du four où tu fus calcinée

:   pardon    pardonne-moi de n’avoir

pu te remplacer

 

 

 

 

 

 

“ONBEWOONBAAR  VERKLAARD”

déclaré  insalubre

 

 

 

 

 

 

Er is een andere pijn

 

Laat de woorden van marsepein

zichzelf vergeten

 

er kleeft bloed op de mirte

 

elke fontein roept een klaaglied wakker

want fonteinen slapen nooit

noch bewaren de bergen het mauve

van de morgen jong en gewillig

het lied van de heester   de lach

van de spotvogel  hoog  en zonder grenzen

 

er kleeft bloed op de aarde

 

elke voetstap maakt de wanhoop los

zwart  als avondlijke olijven

nog zijn de glanzende hanen van glas wakker

en houdt de stad haar adem in

opdat de angst niet zou losbreken

 

er kleeft bloed aan de handen

 

de zilveren adem van de quadalquivir

de zwijgvlucht van de nachtzwaluw

het teder bewegen van de primavera

het hondsgras met het lied

van de tedere dood  en ongenaakbaar

 

:/……

 

 

 

 

 

 

wanneer toont de hemel haar wraak

donker en geweldig als de hete bliksem

wanneer zwijgen de stemmen niet langer

en komen ze los als een orkaan van vuur

 

want er kleeft bloed op het hoofd van federico

 

laat de woorden van marsepein

zoet en eetbaar zijn

er is een andere pijn die gloeit

met blind gelaat  en verminkte vingers

er is een andere pijn van het vergoten bloed

van het vergeten bloed  en van

het eenzaam zijn

Il est une autre souffrance

 

laisse les paroles de massepain

s’oublier elles-mêmes

 

du sang colle sur le myrte

 

chaque fontaine rappelle une cantilène

car jamais ne dorment les fontaines

ni les montagnes ne conservent le mauve de

l’aube jeune et docile

le chant de l’arbrisseau   le rire

de l’hypolaïs haut  et hors frontières

 

du sang colle à la terre

 

chaque pas libère le désespoir

noir comme les olives du soir

les coqs de verre scintillants sont encore éveillés

et la ville retient son souffle

pour que ne se déchaîne pas la terreur

 

du sang colle aux mains

 

l’haleine argentée du quadalquivir

le vol silencieux de l’engoulevent

des primevères le tendre mouvement

la langue-de-chien  au chant

de la mort inaccessible et tendre

 

:/……

 

 

 

 

 

 

quand le ciel marque sa vengeance

sombre   véhémente   telle l’éclair brûlant

quand les voix ne se taisent plus

et se déchaînent telles un ouragan de feu

 

car du sang colle à la tête de fédérico

 

laisse les paroles de massepain

être douces et comestibles

il est une autre souffrance qui brasille

au visage aveugle    aux doigts mutilés

une autre souffrance de sang versé

de sang oublié

et de solitude

 

 

In hun laarzen van honger

 

is het waar dat het kind ouder

is dan de druk doende mensen

met hun bedrijvige oorlogjes bezig

 

lees de drukproeven van de zondag

een proefstuk voor later

een niet te vergeten korrektie

 

tussen al het wit en zwart

liggen de sprekende woorden op wacht

zo vol als de bergen met onweer

bijna paars tegen het behang van de morgen

 

is het waar dat het kind verstandiger

spreekt dan de nooit meer slapende mensen

groot in hun laarzen van honger

met hun verloren oorlogjes bezig

Dans leurs bottes de faim

 

est-il vrai que l’enfant est plus adulte

que les gens affairés

occupés à guerroyer

 

lisez les épreuves du dimanche