Marc Braet

 

 

“ALLES 1 WERELD”

tout en 1 monde

 

1962

 

 

 

Met de bergen

die niet op reis gaan

met de zee doelloos

rustig vertellend

met van de warme wind

de lispelende tongen

gretig in een hand

gebroken schelpen

 

wij hebben

in het bed van de nacht

naar een witte maan liggen kijken

van ons hart boordevol beethoven

zo slapeloos de linkervleugel

de nacht was blauwe druiven

een vrouw die zacht ademt

roze wolken als flamingo’s

wandelden op het water

vuurvogels op één poot

 

kijk     nu verschuiven de sterren

als ze verbleken

later in de nieuwe morgen

wij zullen er nog zijn

als gele gordijnen

boordevol zomer

Avec les montagnes

qui ne voyagent point

avec la mer   débitant

sans dessein    paisiblement

dans la chaude brise

aux langues chuchotantes

en main des coquillages

brisés avec convoitise

 

nous avons

au sein de la nuit

contemplé la lune blanche

le coeur débordant de beethoven

l’aile gauche tout insomnieuse

la nuit était de raisins bleus

une femme qui respire doucement

les nuages  comme les flamants roses

se promenaient sur l’eau

oiseaux de feu perchés sur une patte

 

vois    les étoiles se mettent à glisser

quand elles pâliront

plus tard   à l’aube nouvelle

nous y serons encore

tout comme les rideaux jaunes

remplis d’été

 

 

 “ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

 

Vogels

als van een uitroepteken

de kreet boven het hoogriet

wegwaaiend   blind   en moe

 

waar de nacht    (daar ergens)

verdrinkt

en onafwendbaar de dag

zich klaarmaakt op te staan

 

zie ons

die haastig opzwemmen

door het pruisisch blauw

van een glazen zee

ergens naartoe

tussen rots en wier en witte bomen

 

wij zullen traag ontwaken

in het oog

de as van verbrande dromen

zonder verbaasd te zijn

dat we nog adem halen

 

hoort de vliegmachine

met zijn rode reklamestaart

hoort in het maaigras

de verdorde kevers

 

de wandelende wind

wuift zacht bonjour

aan ons gelaat

 

wij vallen rugwaarts naar de dageraad

 

 

D’oiseaux

ainsi que d’un point d’exclamation

le cri    sortant des joncs

éventé   aveugle    et las

 

   où la nuit   (quelque part)

se noie

et le jour inéluctablement

se prépare à se lever

 

regarde-nous

nageurs pressés qui remontons

à travers le bleu prussien

d’une mer vitrée

vers une destination inconnue

entre rochers   algues    et arbres blancs

 

nous nous réveillerons lentement

avec    dans l’oeil

les cendres de rêves calcinés

sans nous étonner

d’encore respirer

 

écoutez   l’avion

à réclame rouge en queue

écoutez   dans l’herbe à faucher

les scarabées desséchés

 

le vent ambulant

nous agite un bonjour gentiment

au visage

 

nous tombons sur le dos    tournés vers l’aube

 

 

 “ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

Zo kort lopen de wegen

men komt er vlug

tot de gekleurde stenen

dan

tot steen hol van de regen

 

men komt als rappe mieren

tot woorden gelijk

tot zinnen zonder gewicht

stil

tot alfabet der dieren

 

spreken zonder te mogen spreken

men gaat de vesting voorbij

van de woorden de zwaarte

sluit

de deur niet te doorbreken

Si courts sont les chemins

qu’on touche vite

les pierres colorées

puis

la pierre creusée par la pluie

 

comme de rapides fourmis

l’on en arrive aux mêmes mots

aux phrases sans poids

au muet

alphabet des animaux

 

à parler   sans pouvoir parler

l’on en oublie la forteresse

la lourdeur des mots

verrouille

la porte    impossible à enfoncer

 

 

 

                                Para guitarra sóla                                               Para guitarra sóla

 

Maar het dreef reeds over

 

we leefden weer binnen de zachte schaduw van onbelangrijke woorden en de zee was weer zee en de bergen weer bergen   en het schroeivuur dat daarjuist over ons allen werd uitgestort was weer gewoon zon

 

het leek nochtans even dat de stenen zouden opstaan en met hun magere granieten vuisten de schande die over dit land gestrekt bleef als een doodskleed, zouden wegrukken

het leek nochtans even dat een kokende zee vol vergiftigd blauw buiten haar oevers zou treden.

 

:/……

 

WANT ER MOEST IETS GEBEUREN !

 

de guardia civil die we in Barcelona mensen zagen opleiden   die even vóór Rosas een arbeider tussen haar automatische wapens meevoerde   troonde ook hier in dit heerlijke landschap   waar slechts plaats scheen voor liederen en liefde   voor liefde en liederen  huisde ook hier in de schaduwen van de verdrukking   en kwam voorbij het luchtige terras waar we juist de koele glazen aan onze dorstige mond hieven   het was een nog jonge man die ze meevoerden    hij droeg een valiesje aan de linkerhand

 

EN NU MOEST PLOTS ALLE MUZIEK VERSTOMMEN EN ALLES KOKENDE LAVA WORDEN EN OPROER

 

EN DE WITTE VERZENGENDE VLAMMEN VAN DE HAAT ZOUDEN NIET OPHOUDEN

 

EN IEDEREEN ZOU MEDE OPSTAPPEN IN DIT GROTE ONOVERWINNELIJKE LEGER VAN RECHTVAARDIGHEID

 

maar de kinderen dansten met gemaakte ernst de sardane en de muziek klonk zo schel als voorheen en alles EN ALLES

 

zo leefden we opnieuw binnen de zachte schemer van onbelangrijke woorden die vielen als as

 

het dreef allemaal reeds over

 

Puerto de la Selva

midden augustus 1960

Mais tout déjà débordait

 

nous vivions de nouveau dans l’ombre douce de mots dénués d’intérêt   la mer était redevenue mer    les montagnes redevenues montagnes   et le feu incandescent à peine coulé sur nous   était redevenu simple soleil.

 

il semblait pourtant que les pierres se lèveraient  et arracheraient de leurs poings maigres de granite   la honte   qui restait tout étendue sur ce pays   tel un suaire

il semblait un moment cependant   qu’une mer bouillante pleine de bleu empoisonné  déborderait de ses rives

 

:/……

 

 

CAR QUELQUE CHOSE DEVAIT ARRIVER !

 

la garde civile  que nous vîmes arrêter des personnes à Barcelone  et  qui juste avant Rosas  emmenait un ouvrier entre ses armes automatiques  trônait également ici dans ce merveilleux paysage  où il semblait n’y avoir de place que pour chansons et adoration  pour amour et chants     ici aussi elle logeait dans les ombres de l’oppression  et passa devant la terrasse fraîche où justement nous élevions nos verres glacés vers nos bouches assoiffées    ce fut un homme encore jeune qu’ils emmenèrent   il portait une mallette à la main gauche

 

ET  TOUT à COUP TOUTE LA MUSIQUE DEVAIT SE TAIRE ET TOUT DEVENIR LAVE JAÏLLISSANTE   ET éMEUTE

 

ET LES FLAMMES BLANCHES CONSUMANTES DE LA HAINE NE S’ARRÊTERAIENT PLUS

 

ET TOUS MARCHERAIENT ENSEMBLE  DANS CETTE GRANDE ARMEE INVINCIBLE POUR LA JUSTICE

 

mais les enfants dansaient la sardane avec un sérieux fait   et la musique résonnait aussi stridente qu’auparavant   et tout   ET TOUT

 

ainsi   nous vivions de nouveau dans l’ombre douce de mots dénués d’intérêt  qui tombaient comme de la cendre

 

tout déjà débordait

 

Puerto de la Selva

mi-août 1960

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 “ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

 

 

 

Vóór de woordlijn staan

als voor een frontgebied

en weten :

 

daar het spervuur van verdriet

dodelijke wonden slaat

— dekking zoeken    of vergaan

Se tenir devant la ligne de mots

comme devant une zone frontale

et savoir :

 

qu’étant donné que la mitraille du chagrin

frappe des plaies mortelles

—il faut chercher protection    ou bien périr

 

 

 

 

 

 

 

Droeviger dan het alfabet

in mij bewegend

gespleten en verminkt

en zo hulpeloos

 

angstiger nog dan de geheime reizen

van ogen en handen

sluipend over de daken

der wereld

 

vreemder ook dan drijvende straten

dwars doorheen mij vertrekkend

met de zachte genezende huizen

van hoop en van nogmaals hoop

Plus triste que l’alphabet

remuant en moi

fissuré    mutilé

et si désemparé

 

plus angoissé encore que les voyages secrets

des yeux et des mains

rampant au-dessus des toits

de l’univers

 

plus étranges aussi que les rues glissant

droit à travers moi   emportant

les demeures douces  guérisseuses

de l’espoir   et de l’espoir encore

 

 

 

 

 

 

 “ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

Ik kan mezelf zien leven

aan de grenzen van je blik

behoedzaam bewegend

zo zijn wij

in eenzame spiegels

binnen de schijn van onwezenlijke dingen

altijd ons zelf gelijk

of we schreien of zingen

 

ik kan mezelf horen

met de stem van een vreemde

tegen een horizon van muziek

en begerig ontwaken

met de ontbinding van elke vraag

 

ik kan de zon wal raken

zo dicht is zij vandaag

Je peux me voir vivre

à la frontière de ton regard

me remuant prudemment

nous nous trouvons    ainsi

miroirs solitaires

à l’intérieur de réalités immatérielles

toujours semblables à nous-mêmes

que nous pleurions ou chantions

 

je puis m’entendre moi-même

avec la voix d’un étranger

contre un horizon de musique

et me réveiller affamé

toute question dissoute

 

je puis même toucher le soleil

tellement proche   aujourd’hui

 

 

Zo stil groeien de bomen

vol diagonalen

in de scherpe zomerzon

van vandaag

 

zo is genezing langzaam

langzamer inderdaad

dan een 33-toerenplaat

waar onwezenlijk

een naald over gaat

 

zo stil groeien de bomen

wonderbaarlijke vogels

in de kooi van mijn gelaat

heb maar geen angst zeg ik

geen verdriet als molenstenen

rond de hals van uw pijn

alles   alles  is goed

met de nacht in mijn mond

als de smaak van flets bloed

Si lente la pousse des arbres

remplis de diagonales

dans le soleil d’été brûlant

de ce jour

 

la guérison aussi est lente

en effet   plus lente

qu’un disque 33 tours

où passe une aiguille

tout irréelle

 

si lente est la pousse des arbres

admirables oiseaux

dans la cage de mon visage

ne crains rien   dis-je

point de chagrin  comme meules

autour du cou de ta peine

tout     vraiment tout  est bien

avec la nuit dans ma bouche

au goût de sang blême

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

 

 

 

 

 

Maar de vogels

mijn woorden

zij ontvliegen me

zij hebben hun eigen nest

 

maar het donker verhaal

in mijn eigene kamers

mijn handen bewegen erover

als een vertelling ontvalt

aan mijn mond

 

en alles wordt zwijgen

en alles lijkt zwart

als een klaproos

bij avond

 

dus schijnbaar van kleur

en van teder bewegen

in genezende wind

tot ik terugkeer

langs mijn eigene wegen

en me wedervind

met de vermoeide vleugels

van mijn stem

Mais les oiseaux

mes vocables

ils m’échappent

ils ont leur propre nid

 

mais l’histoire sinistre

dans mes propres pièces

mes mains passent dessus

quand un récit tombe

de ma bouche

 

et tout devient silence

et tout paraît noir

comme un coquelicot

le soir

 

donc apparemment de par la couleur

et le tendre mouvement

dans un vent guérissant

jusqu’à ce que je rentre

par mes propres chemins

et me retrouve

avec les ailes lasses

de ma voix

 

 

 

 

 

 

 

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

Gij weet

dat er dromen bestaan

(van een vreemd huis

het blinde gelaat)

waar men niet binnen gaat

 

het wordt dus altijd stiller

binnen de puinen van angst en pijn

altijd stiller steeds

ondanks het grote feest van verwachten

en de kleuren van het verhaal

(van de tekening

ging het innerlijk behang verloren)

 

ik weet

gij weet

wij weten:

 

niemand leeft uitverkoren

Tu sais

qu’il existe des rêves

(d’une étrange maison

au visage aveugle)

où l’on ne met pas les pieds

 

tout devient donc de plus en plus silencieux

à l’intérieur des débris de la peur    de la douleur

toujours plus silencieux

malgré la grande fête attendue

et du récit les couleurs

(du dessin

la tenture intérieure s’est perdue)

 

je sais

tu le sais

nous savons

 

personne ne vit en élu

 

 

 

Met speelgeluiden van eender waar

verzameld uit de bergen

of de golven

van deze katalaanse zomer vol dissonanten

binnen het eenvoudig enkelvoud

van mijzelf

 

spreek ik mij toe

(aldus mij troostend)

met rode woorden van liefde

met woorden dusdanig

als hoop-groen en geluks-blauw

maar wat belang heeft een mime

een gebarenspel

tussen de trage woorden

van vaarwel

Avec des bruits de jeux de n’importe où

rassemblés des montagnes

ou des vagues

remplis des dissonances de cet été catalan

à l’intérieur du singulier  simple

de moi-même

 

je me parle à moi

(me consolant ainsi)

avec des paroles d’amour

des mots du genre

vert-espoir   et   bleu-heureux

mais quel sens a une mime

un jeu de gestes

au milieu des  mots  lents

adieu

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

Naar de vier windstreken

joeg ik mijn noodsein

vallend

over het ik-woord

van mijn lied

 

moest ik toen zwijgend zijn

onder een hemel die elkeen behoort

vol diepe hunkering

en smeltend van pijn

 

smeltend van pijn

binnen de kleuren

van mijn herfstgebied

A tous les vents

je lançai le signal de mon désarroi

tombant

sur le mot  moi

de mon chant

 

il fallut alors me taire

sous un ciel qui est universel

rempli de profond désir

et fondant de mal

 

fondant de mal

à l’intérieur des couleurs

de ma terre automnale

 

 

Aldus  wij dachten  alles is goed

en wij dromen knipten

als papieren vlinders

en ze kleurden met wat hoop   wat liefde

en een beetje blauw

en wij vleugels gaven aan woorden

en een glimlach

aan de blinde muren van wanhoop

 

maar aan de najaarsruiten

kleefden mistige tranen

maar buiten waren vallende blaren

als roestende letters van ons alfabet

 

wij moesten steeds weer

een nieuw prentenboek beginnen

wisten we

en we knipten een zoekplaat als Hirosjima

met wat puin en met het zwart

van moord en dood

en wij kleurden ze met wat groen

en met van de liefde

het felste rood

Ainsi  nous pensions  tout est bien

et découpions des rêves

en papillons de papier

et les colorions avec un peu d’espoir   un peu d’amour

et un peu de bleu

et donnions des ailes aux mots

et un sourire

aux murs aveugles du désespoir

 

mais aux fenêtres automnales

collaient des larmes brumeuses

mais dehors il y avait des feuilles tombantes

telles que les lettres rouillées de notre alphabet

 

nous devions   chaque fois

entamer un nouvel album

nous le savions

et coupions une image telle qu’Hirosjima

avec un peu de ruine et le noir

de meurtre et de mort

et nous les colorions avec un peu de vert

et   de l’amour

le rouge le plus vif

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

Er komen nog mensen in de straat

mensen vol schaduw en schijnbaar beraad

 

zoals je weet lachen en vloeken ze niet

en nooit in hun ogen speurt men verdriet

 

ze gaan peinzend verder in stilte en rust

en nooit wordt hun voorhoofd door hoop gekust

 

aan ’t eind van hun weg tussen leven en dood

zijn ze bedachtzaam en nimmer in nood

 

ze denken dat morgen de deur opengaat

van hun hemel die toch niet bestaat

 

Il passe encore des gens dans la rue

des gens pleins d’ombrage et d’apparente réflexion

 

comme tu le sais  ils ne rient pas    ne jurent pas

jamais l’on n’aperçoit de chagrin dans leurs yeux

 

ils avancent en silence et en paix    tout en pensées

et ne sont jamais baisés au front par de l’espoir

 

au bout de leur chemin entre la vie et la mort

ils restent pensifs     jamais en détresse

 

ils croient que demain s’ouvrira la porte

de leur ciel    qui n’est pas du tout  réel

 

 

De derde weg

 

het zand dat zij vergaarden

2 handen vol

hoe schoon zouden zij het uitstrooien

als zout over de velden

het ophopen tot versterkte wallen

tot logge kastelen en slanke minaretten

 

(maar de wereld draaide wetmatig

botsend tegen het zwarte wrakhout

van vooroordelen en gedachten

als diezelfde wereld zo oud)

 

zie      de wolken zouden het hun vertellen

de vreemdsoortige wieren

de gebluste schelpen

aan hun eigen dromen gelijk

 

in het duinlandschap van verlangens

zou wellicht een woord vrije vaart nemen

zou er niets kapot gaan of stranden

en zij gingen verder

met hun gelaat vol regen en roest

en traliewerk er doorheen

met ogen vol woorden

onhoorbaar als drijfzand

proevend het einde van hun verhaal

zwijgend binnen het geluid van de taal

La troisième voie

 

Le sable qu’ils rassemblèrent

2 poignées pleines

que bien ils pourraient l’éparpiller

tel le sel sur les champs

l’entasser en murailles fortifiées

en châteaux pesants et minarets élancés

 

(mais le monde tourna conformément aux lois

en se heurtant à l’épave de bois décomposé

des idées préconçues et des pensées

aussi vieilles que ce même monde)

 

vois    les nuages le leur diraient

les algues d’étranges sortes

les coquillages éteints

semblables à leurs propres rêves

 

dans le paysage ensablé des désirs

où probablement un mot  pourrait prendre son libre essor

où rien ne pourrait se briser  ni s’échouer

eux    continuaient leur chemin

le visage empli de pluie  et  de rouille

au travers du grillage

avec des yeux emplis de

paroles inaudibles comme le sable mouvant

appréciant le terme de leur histoire

silencieux au milieu du timbre du langage

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

Lig aan de mond van alle geluiden

scheur u niet los met bloedende lippen

het is zo pijnlijk zo pijnlijk

wat aan wanhoop groeide

op de mesthoop van verhakkelde huizen

wat wij ook voelden wat wij gaven als namen

aan dwaze dagen vol oorlog

aan verduisterde blinde ramen

er is altijd een kind

dat scherven als schelpen verzamelt

er is altijd een kind dat reeds dood is

 

lig aan de mond van alle geluiden

het is zo begeerlijk begeerlijk

in de hete golfstroom

van verlangen te drijven

maar wij hadden woorden als glazen messen

maar wij hadden vlaggen om koelte te waaien

om te genezen

wat wij ook voelden wat wij gaven als namen

aan het bittere onkruid

aan besmette wolken en vissen

en doodnuchter regenwater

er is altijd een kind

dat herinnering draagt aan zijn verschroeide moeder

er is altijd een kind dat reeds dood is

 

lig aan de mond van alle geluiden

sluit niet de stroom af

die u het nieuws van morgen moet brengen

wat wij ook voelden wat  wij gaven als namen

aan geluk aan hoop

als zachte wind uit het oosten

sluit niet de stroom af

naar de volle heerlijke dagen

wat wij ook voelen wat wij als namen geven

er is altijd een kind

dat de wereld van morgen zal zien

er is altijd een kind dat blijft leven

Gis à l’embouchure de tous les sons

ne t’en arrache pas avec les lèvres en sang

c’est douloureux   si douloureux

ce qu’il a poussé de désespoir

sur le fumier de maisons morcelées

ce que nous avons ressenti   et donné comme noms

aux bêtes jours remplis de guerre

aux fenêtres aveugles occultées

il existe toujours quelque enfant

qui rassemble des débris comme les coquillages

il existe toujours un enfant déjà mort

 

couche-toi à l’embouchure de tous les sons

c’est enviable    si enviable

de flotter dans la houle chaude

du désir

mais nous avions des paroles comme des couteaux de verre

nous avions des drapeaux pour éventer de la fraîcheur

pour guérir

ce que nous avons ressenti   et donné comme noms

aux mauvaises herbes amères

aux nuages infectés   aux poissons

et à l’eau de pluie   imperturbablement

il existe toujours quelque enfant

qui porte en lui le souvenir de sa mère calcinée

il existe toujours un enfant déjà mort

 

couche-toi à l’embouchure de tous les sons

ne coupe pas le courant

qui doit t’apporter les nouvelles de demain

ce que nous avons ressenti   et donné comme noms

au bonheur    à l’espoir

comme vent doux venu de l’orient

ne coupe pas le courant

menant aux jours pleinement merveilleux

que nous ressentons  et à quoi nous donnons des noms

il existe toujours quelque enfant

qui verra le monde de demain

il existe toujours un enfant qui reste vivant

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

 

 

 

 

 

En zo alleen

en met allen tesamen

 

was ik een open stad

vol verlichte ramen

zon en sterren bijwijlen

 

bracht ik liederen mee

vol opstandigheid

gestrekt tot miljoenen harde vuisten

 

brak later wat later verdriet

als dood hout van binnen

schreef aan mijn ruit

het verhaal van morgen

 

ga ik voorbij

dag heren dag hoge heren

hoe meer ik u stoor des te beter

 

ga ik voorbij

met het zachte wuiven van adieu

recht voorbij

in het spoor van mijn woorden

Si seul

et tous ensemble

 

j’étais une ville ouverte

remplie de vitres éclairées

parfois de soleil et d’étoiles

 

j’apportais des chansons

remplies de révolte

étendues vers des millions de poings durs

 

un peu plus tard se déclencha le chagrin

comme du bois mort à l’intérieur

j’écrivis sur ma vitre

l’histoire de demain

 

je passe     j’apostrophe

bonjour messieurs   b’jour messires

au plus je vous dérange    tant mieux

 

je passe

avec le signe doux de l’adieu

tout droit  devant moi

sur la trace de mes mots

 

 

 

 

 

 

 

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

Maar er lag altijd ergens nog

een achtergebleven foto

in de donkere kamer

van mijn herinnering

 

een stervend paard

in een landschap van spanje

of een glazen kind

in het slijk van de oorlog

of een vriendin

in de blauwe vlammen van auschwitz

 

er bleef altijd ergens nog een negatief

een zwart-wit patroon

in de angstdroom

in het kruis van geliefde armen

altijd in de schemer van gedoofde woorden

en bijwijlen was het zo

dat de wind in me greep

als in een dorre distel

 

maar er bewegen altijd nog ergens mensen

in het schilderij van mijn vertrouwen

en als ik zeg hoe ik hen liefheb

dan is dat geen pose

en als ik zeg er leven altijd mensen

er is dus altijd hoop en liefde

het is zo eenvoudig

en het is alles

 

en als ik zeg

gij die me haat :

ik ben niet een der uwen

gij zijt niet eens een verbleekt negatief

in mijn herinnering

waar gij nooit hebt bestaan

Mais quelque part  il restait toujours

une photo oubliée

dans la chambre noire

de mon souvenir

 

un cheval agonisant

dans un paysage d’espagne

un enfant de verre

dans la boue de la guerre

une amie

dans les flammes bleues d’auschwitz

 

toujours il restait un négatif

motif  noir blanc

dans le rêve angoissé

dans la croix des bras bien-aimés

toujours dans la pénombre de paroles étouffées

et parfois il arrivait

que le vent m’agrippa

tel un chardon séché

 

mais quelque part bougent des âmes

dans le tableau de ma confiance

et quand je dis combien je les aime

ce n’est pas une pose

et quand je dis que des âmes vivent toujours

il reste donc encore toujours espoir et amour

c’est aussi simple

et c’est   tout

 

et quand je dis

à toi qui me hais :

je ne suis pas un des tiens

tu n’es même pas un négatif pâli

dans mon souvenir

tu n’y as jamais existé

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zo bleef regen

niets anders dan tijdelijkheid

waardoor wij hand in hand

liepen

naar grenzen zonder land

 

riepen zwarte wolken ons toe

halt te maken

maar schroeiend dreven wij

in ons brandpunt mee

ondeelbaar

als een schilderij van Klee

 

zo bleef regen

een tussentijdig lied

terwijl we lachend liepen

doorheen hernieuwd gebied

naar grenzen van het woord

dat jou en mij behoort

La pluie

restait temporalité

à travers laquelle nous marchions

la main dans la main

vers les frontières sans pays

 

des nuages sombres nous criaient

de nous arrêter

mais tout brûlants  nous étions

entraînés vers notre source ardente

indivisibles

comme une peinture de Klee

 

la pluie

resta un chant temporaire

tandis que nous marchions en riant

à travers une zone rénovée

vers les frontières du mot

qui nous appartient  à toi   et  à moi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

De algerijnse jongen

 

er ligt een dode jongen op het plein

wie mag toch wel die dode jongen zijn ?

 

zijn moeder had hem ’s morgens weten gaan

hij wou, op ’t plein, tussen de andren staan

 

zijn vader was lang dood, op ’t zelfde plein

hij wilde dat zijn jongen vrij zou zijn

 

nu stond de jongen met groen-witte vaan

tussen de velen, stil en aangedaan

 

soldaten dromden dreigend op het plein

’t doelpunt van hun wapens vormde één lijn

 

het eerste saldo trof de trotse vaan

en ook de jongen die was blijven staan

 

er ligt een dode jongen op het plein

het had uw eigen jongen kunnen zijn

Le jeune algérien

 

un gamin gît sur la place

qui peut-il être cet enfant mort ?

 

le matin  sa mère l’avait vu s’en aller

voulant être avec les autres sur la place

 

jadis  son père mourut sur cette même place

voulant que son fils soit libre

 

serrant un étendard vert blanc l’enfant

était debout dans le tas    muet   ému

 

des soldats envahirent la place menaçants

le point de mire de leurs armes sur une seule ligne

 

la première salve toucha le fier étendard

et le gamin aussi   qui était resté sur pied

 

un gamin gît sur la place

ç’aurait pu être votre propre enfant

 

 

 

Er staat een zwarte bom

op de aarde

er dreigt een witte wolk

boven de bom

 

hoop in enkelvoud

wentelt om en om

 

er barst een zwarte vloek

over de aarde

er valt een witte waanzin

door ieders ruit

 

angst in meervoud

splitst elk zonder geluid

Une bombe noire

repose sur la terre

un nuage blanc menace

au-dessus de la bombe

 

l’espoir au singulier

gravite     tourne  tout  en rond

 

une malédiction noire

éclate sur la terre

une folie blanche tombe

au travers de chaque vitre

 

l’angoisse au pluriel

fractionne tout un   sans bruit

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

 

Het kleine meisje

 

ik ben het kleine meisje

uit hirosjima

de bloemen waren mijn vrienden

de vogels mijn reizende dromen

en de wereld mijn speeltuin

nu heb ik geen poppen meer nodig

en roerloos ligt mijn blokdoos

aan de kant

ik werd immers als een oude vod verbrand

 

ik ben het kleine meisje

uit hirosjima

eerst greep het vuur

mijn haren en handen

toen verzengde het mijn zij

moedertje, vadertje

je moet niet schreien om mij

 

ik ben een grote reis begonnen

ik klop aan de deuren der wereld

en vraag om een handtekening

tegen de atoombom

ik ben het kleine meisje

uit hirosjima

neen, ik kom niet om bloemen

geen boterham vraag ik

geen fijne snoep

kan me bekoren

 

maar ik sta op je stoep

en je moet mij aanhoren !

La petite fille

 

je suis la fillette

de hirosjima

mes amies étaient les fleurs

les oiseaux mes rêves voyageurs

le monde mon terrain de jeux

plus besoin de poupées

ma boîte de construction

gît inerte de côté

je fus brûlée comme un vieux chiffon

 

je suis la fillette

de hirosjima

le feu m’agrippa

les cheveux   les mains

puis roussit mon côté

petite mère    petit père

ne pleurez pas sur moi

 

j’ai entamé un grand voyage

je frappe aux portes du monde

demande une signature

contre la bombe atomique

je suis la fillette

de hirosjima

je ne viens pas pour des fleurs

non pour une tartine

une gourmandise fine

ne peut me séduire

 

je suis debout sur ton seuil

et  il te faut m’écouter !

 

 

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Aan mijn kongolese vrienden

 

mij is vandaag de tijd

geen huis dat ik bewoon

geen sprankel eeuwigheid

 

mij heeft er meer belang

rechtop te blijven staan

geen schaamrood op mijn wang

 

en dus nooit mee te doen

aan dreiging, hoon en haat

neen     nimmer mee te doen

 

zodat gij morgen weet

dat ik uw broeder ben

in liefde en in leed

à mes amis congolais

 

à ce jour d’aujourd’hui

je ne possède pas de maison où je vis

pas de lueur de l’éternel

 

il est pour moi plus essentiel

de me tenir debout

sans rouge de honte aux joues

 

donc      ne jamais participer

ni à menace       moquerie    ou haine

non    ne jamais y tremper

 

afin que tu saches demain

que je suis ton frère

dans la tendresse et le chagrin

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

 

 

 

Zo gij het weet

 

er rijdt een trein met joden door uw droom

kijkt gij hen aan maar ze zijn reeds verder

u verder voorbij

tussen de donkere draden van angst

 

er rijdt een trein met Joden door uw hart

en uit de witte wielen

stijgt een droevig lied

een bittere alleenspraak met hun ogen

 

er rijdt een trein met joden door u heen

stervende vogels aan ieder van ons ander ik gelijk

maar ze zijn reeds verder, u verder voorbij

in deze haastige doorvaart

met de lijnen van gedoofd verdriet geschreven

 

en die het weet leeft in een glazen huis

binnen de sneeuwboom van elektrisch licht

met praatvingers en gesloten gelaat

voor deze wereld open als een nieuw gedicht

 

er rijdt een trein met joden door uw huis

maar u bent reeds verder

en ze roepen u aan, u bent reeds veel verder

maar ze roepen u aan met hun schrale geluid

van hoop bewegend in hun trein

 

dit kon hun laatste lied wel zijn

Afin que tu le saches

 

un train avec des juifs traverse ton rêve

regarde-les     ils se sont éloignés

t’ont dépassé

entre les fils sombres de l’angoisse

 

un train avec des juifs te traverse le cœur

des roues blanches   monte

une chanson triste

monologue amer avec les yeux

 

un train avec des juifs te traverse

oiseaux moribonds   pareils à chacun de notre autre moi

déjà ils sont plus loin   t’ont dépassé

dans ce passage précipité

écrit en lignes de chagrin étouffé

 

qui le sait habite une maison de verre

arbre enneigé à lumière électrique

aux doigts parlants et visage hermétique

eu égard à ce monde parlant tel un  poème inédit

 

un train avec des juifs traverse ta maison

mais tu es loin

ils t’implorent     tu es déjà beaucoup plus loin

ils te hèlent    de l’âpre son

d’espoir agité dans leur train

 

Ce pourrait être leur ultime chanson

 

 

 

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

 

 

Ik heb geen paradijzen

van woorden nodig

zo met mijn plannen van beton en staal

spreek ik hen aan

 

gij, zeg ik, verloren en reeds bijna dood

gij, mijn bekenden en mijn onbekenden

(terwijl hun telefoon als een zwart monster gilt

en kreten slaakt van nood)

wijl in een nieuwe stad

ik lichte etalages weet

van oponthoud

of zal ik zeggen

dat van de eindelijke morgen

mijn keel vol klanken zwelt ?

 

de leeuwen uit papier

kijken me aan

hun ogen zijn vol as van sigaren

 

ach dode lantaarnen

die mekaar nog handen reiken

neemt afscheid want uw tijd is heen

spreek ik hen toe

zo met mijn zevenjarenplannen

die bloeiend op mijn vreugde staan

wijl zilveren vogels landen op de maan

 

de leeuwen uit papier kijken me aan

 

ze houden ongelovig het hoofd wat schuin

en plots is hun gelaat vol dood en puin

Il ne me faut pas de paradis

en paroles

je leur parle ainsi

avec mes plans de béton  et d’acier

 

vous êtes    dis-je     perdus  et presque morts

vous      mes connaissances    et mes inconnues

(tandis que leur téléphone hurle tel un monstre noir

et pousse des cris de détresse)

tandis que d’une ville nouvelle

je connais de clairs étalements

de retenue

ou   dirai-je

que cette matinée finale

fait gonfler ma gorge pleine de sons ?

 

les lions en papier

me dévisagent

leurs yeux sont pleins de cendres de cigares

 

ah    mortes lanternes

qui vous donnez encore la main

prenez congé     votre temps est passé

leur dis-je

tels sont mes plans septennaux   qui

se dressent florissants sur mon bonheur

tandis que des oiseaux argentés atterrissent sur la lune

 

les lions en papier me regardent

 

incrédules  ils tiennent la tête un peu penchée

et subitement leur figure est pleine de mort et de ruine

 

 

 

“ALLES   1  WERELD”

tout  en  1  monde

 

 

 

 

De wensen hebben hun waarde

ik weet het ik schrijf het

ik wil niet dat we opnieuw

doorheen het slijk moeten

ik wil dat de zon horizontaal

onze smart geneest

dat open en klaar onze handen

onze ogen terugkeren

van de afschuw

 

de woede heeft haar waarde

ik weet het ik roep het

de onderdrukte aarde    de droom

van de mens aan flarden gescheurd

verslaafd    vernield    verstrooid

ik wil dat er rechtvaardigheid kome

recht   zonder medelijden

dat de heersers in volle gezicht slaat

de vaderlandsloze meesters

tussen ons

 

de wanhoop heeft geen waarde

ik weet het ik zeg het

zij heeft ongelijk

er is steeds begin van nieuw leven

de oude wereld kan mij niet raken

ik ben vrij

ik ben geen koningszoon

ik heb niemand verraden

ik heb niemand moeten leugens vertellen

ik ben een mens  rechtstaande

die men zou willen vellen

Les voeux ont leur valeur

je le sais     je l’écris

je ne veux pas   qu’à nouveau

nous soyons traînés dans la boue

je veux  que le soleil   horizontalement

guérisse notre douleur

que nos mains   nos yeux

se rétablissent tout ouverts et clairs

de l’horreur

 

la colère a sa valeur

je le sais    je le crie

la terre opprimée    le rêve

de l’homme  déchiré   en lambeaux

intoxiqué   détruit   dispersé

je veux que justice soit faite

que le droit   sans pitié

frappe les autocrates en plein visage

les maîtres apatrides

parmi nous

 

le désespoir n’a pas de valeur

je le sais   je le dis

il a tort

il y a toujours un début de nouvelle vie

le vieux monde ne peut me toucher

je suis libre

ne suis point fils de roi

n’ai trahi personne

n’ai du raconter des mensonges à personne

je suis un homme   debout

que l’on voudrait abattre