Heer, geef ons heden een koster


De Kerk in België kampt met een nijpend tekort aan priesters. Maar met de kosters dreigt het dezelfde kant uit te gaan. Steeds minder mannen (en vrouwen) voelen zich geroepen om de kerk diensten met orgelmuziek en zang luister bij te zetten. "Een wonder is dat niet", zegt koster-organist Léon-Bernard Giot, "want de job van koster is veeleisend en wordt schromelijk onder betaald."

MELLE / WAREGEM - Met net geen 430 parochies telt het bisdon Gent circa 200 kostersEn daarvan is slechts een deel in vaste dienst van één of ander kerkbestuur. De meeste kosters-organisten doen het na hun job of in nevenberoep. Eén van hen is Léon-Bernard Giot. Al dertig jaar beklimt de musicus uit Melle de smalle kerktrappen om naar godsvrucht en vermogen klank te geven aan eucharistievieringen, begrafenissen en huwelijksmissen.

"Op zaterdagavond luister ik twee missen op : om 17.30 uur in Wanele en om 19 uur in Vlekkem, vijftien kilometer verder. 's Zondags komt daar nog en mis bij in het Ghislaininstituut in Gent en naast die vaste wekelijkse opdrachten word ik occasioneel gevraagd voor diensten in Mere, Erpe en Erondegem. Voor de drie weekendmissen ontvang ik drie keer 500 frank. En daarvoor moet ik altijd paraat staan. ik kan mij geen enkel vrij weekend permitteren. Met alle familiale gevolgen vandien", zucht Giot.

"Bovendien", zegt Giot, "je mag het kosterschap niet onderschatten. Wie de job goed wil doen, moet niet alleen zijn instrument beheersen, maar ook goed kunnen zingen. Meestal zonder microfoon. Een combinatie die niet aan velen is gegeven. Zelf heb ik vijf jaar notenleer, vijf jaar piano en orgel en vijf jaar solo-zang gevolgd. En zeg mij eens wie na vijf jaar studie met zo'n aalmoes vrede zou nemen ? Geen wonder toch dat maar weinig jongeren happig zijn om koster te worden, ook al zou kerkmuziek hen überhaupt nog interesseren. En weet je, als ik met vakantie wil moet ik nog zelf een vervanger zoeken én betalen..."

Giot pleit voor een grotere spreiding van het aantal missen. "Mochten de missen niet allemaal op hetzelfde tijdstip plaatsvinden, zou makkelijk vier tot vijf erediensten kunnen verzorgen zodat ik een behoorlijk inkomen heb. Maar tot nog toe heeft het bisdom daar geen oren naar."


Lage lonen

Arnold Vandenbogaerde is koster in Waregem én secretaris van de overkoepelende vereniging van Vlaamse kosters-organisten Sacrista. Ook is hij al weken vruchteloos op zoek naar iemand die hem wil vervangen als hij straks met vakantie gaat.

"Dertig jaar geleden verdiende de koster nog behoorlijk zijn boterham. Al is de situatie niet in alle bisdommen en parochies dezelfde, ikdurf gerust stellen dat zonder onze vereniging er intussen geen kosters meer zouden zijn. De verloning is niet mee geëvolueerd. Vaak is de koster afhankelijk van de goodwill van de priester en het kerkbestuur. Gediplomeerde kosters krijgen een beginwedde van 51.370 frank. Bruto, voor een voltijdse betrekking van veertig uur ! Maar er zijn er niet veel die nog een voltijdse opdracht hebben. Na twintig dienstjaren krijgt de koster de maximumwedde van 75.211 frank bruto."

"In sommige bisdommen krijgt hij daar nog iets bij voor begrafenissen of huwelijksmissen, maar dat is niet overal het geval. En kosters die voor de rest van hun leven benoemd zijn, behoren ook al tot een ver verleden."


----Martin Tytgat


Koster-organist Léon-Bernard Giot :
Wie wil er nog elk weekend werken voor 50.000 frank per jaar ?"