2e jaargang Nr 6 september '97

Kantoor van afgifte 2490 Balen 1
Verschijnt 5 maal per jaar. (Januari, Maart, Juni, September, November)
2e jaargang Nr 6 september ‘97
Verantwoordelijke uitgever: Aerts Dirk boekweitstraat 13 2400 Mol

Voorwoord.

Onze vakantie is achter de rug , en dat betekend dat we ons weer gaan moeten toespitsen op andere dingen. De club is daar voor mij een van. De eerste trainingen zijn achter de rug, en een hele groep nieuwelingen staan op de dorpel om lid van onze club te worden. Ik wens zee allen veel succes.? Wat mij nu pas opvalt is dat er geen schriftelijke reactie gekomen is op mijn vorig voorwoord. Het doet mij wel een plezier te horen dat er op de laatste kadervergadering (waar ik jammer genoeg niet aanwezig kon zijn) het voorstel is gelanceerd om leden de kans te geven met een andere federatie (IADS) in zee te gaan. Zie verslag kadervergadering. Van Zjef en Marie heb ik sinds vorige plons niets meer gehoord, en Hippoliet schijnt van de aardbodem verdwenen te zijn. Zander heeft mij via via laten weten dat hij op dit moment geen verslagen van zijn verhalen kan schrijven. Hij zou op dit moment ergens, om wie weet welke reden ergens opgesloten zijn. Ik weet niet of het hier om een gevangenis of om een psychiatrische instelling gaat.

Woordje van de voorzitter,

Op de laatste dag van de vakantie krijg ik nog een vermanend vingertje vanwege de redacteur van de nieuwe plons, zoals steeds is bovengenoemde weeral niet op tijd met zijn kopij. In elk geval hoop ik dat iedereen een fijn verlof achter de rug heeft, en mooie duiken heeft kunnen maken.

Vanwege de club heb ik echter géén al te goed nieuws te melden. Met name dat sinds eind juni ons leslokaal, door de directie van het zwembad als verboden terrein wordt bestempeld , dit alles vanuit een brandgevaarlijke toestand. Daar sta je dan als club, ondertussen hebben wij een regeling uitgewerkt op de hik. ( tips omtrent lokalen blijven welkom ) We hopen dan maar dat de financiële impact van deze situatie niet al te groot is.

Naar aanleiding van de recente commotie omtrent de verschillende mislukkingen bij de examens, kan ik melden dat er zich een alternatief aandient. Binnen het dagelijks bestuur werd deze optie reeds besproken en naar waarde geschat. Uiteraard volgt er nog een bespreking binnen het kader. Een informatieve bijeenkomst dringt zich misschien wel op voor de clubleden.

proficiat

We zijn blij U te mogen medelen dat Sonja Smets en Janssens Paul mama en papa geworden zijn van een flinke dochter Kelly

Adreswijziging

Verslag kader 5/9/97

Aanwezig: Hus X; Verhees F; Belmans W; Meynen R; Ceulemans R; Van de Poel W;Van de Wouwer P;Lodewyckx E

Over de 30% van de homologatie die teruggestort wordt beslist dat deze teruggestort wordt in de klubkas, waar het eventueel gebruikt kan worden voor lesmateriaal en dergelijke zodat het ten goede komt aan de leden en kandidaten.

Over de IDEAL bedragen, die teruggestort worden aan de instructeurs en 4* duikers, wordt gezegd dat deze die dat wensen het bedrag, of een deel ervan, kunnen doorstorten aan een aparte kas. Degene die deze terugstorting doen en de bestuursleden, kunnen van deze kas genieten. Op die manier kunnen mensen die ook werken voor de club mee genieten van deze gelden. Er wordt op gewezen dat deze terugstorting moet aangemoedigd worden.

Sus doet een opsomming van de voordelen die eventueel kunnen getrokken worden uit het overgaan naar IADS, hij wijst erop dat iedereen vrij is dit te doen of niet. Na bespreking wordt besloten dat er toch nog meer informatie nodig is. Sus zegt daar voor te zullen zorgen tegen de volgende extra kadervergadering die hieromtrent zal gehouden worden op 28/11//97 om 20:00u.

Vader van zeven zeeën is dood.

Parijs * Jacques-Ives Cousteau, de vader van de zeven zeeën, is dood. Woensdag morgen (26 juni ‘97) is hij overleden, aan de gevolgen van een slepende ziekte? Hij werd 87.

"Jacques-Yves Cousteau is teruggekeerd naar de wereld van de stilte", liet zijn stichting gistermorgen weten. Die wereld van stilte is zestig jaar lang zijn leven geweest. De wereld onder water was zijn fascinatie. Zijn rode wollen muts, zijn kenmerk. Zijn boot, de Calypso, zijn stokpaardje. Zijn televisiedocumentaires en marine bevlogenheden, zijn erfenis.

Iedereen kent Cousteau. Samen met de paus en de president van de Verenigde Staten behoorde hij tot het selecte kransje van "Meest Bekende Persoonlijkheden van deze Wereld." De Fransman heeft zijn leven gewijd aan het water. En wat erin leeft. De zeven wereldzeeën heeft hij bevaren. Het milieu, de vissen, de koraalriffen, de vervuiling: hij heeft het allemaal gezien, geproefd en gefilmd.

Engel * Iedereen heeft in zijn leven minstens één Cousteau- reportage gezien. Met toelichting in dat typische Engels-met-zwaar-Frans-accent. Pareltjes in hun soort waren het. En die documentaires, die eigenlijk niet meer waren dan een verslag van de activiteiten van zijn onderzoeksteam, hebben Cousteau onsterfelijk gemaakt. Het water was zijn liefde. Hij noemde het "het ultieme symbool van de liefde. Als je in de zee duikt begin je te voelen dat je een engel bent." Zelf bestempelde hij zich als "oceanografisch technicus."

Al tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarin hij een actieve rol speelde in het Franse verzet, begon hij met het maken van onderwaterdocumentaires.

In de jaren vijftig begon hij alle wereldzeeën te bevaren, de eeuwige roem tegemoet. Op zijn Calypso, het schip dat hij in 1950 -hij was toen jonge marine officier- als een verroeste bak kocht in Malta. De oude mijnenveger boude Jacques-Ives Cousteau om tot drijvende filmstudio en laboratorium. Vorig jaar stierf de Calypso een roemloze dood in de haven van Singapore, waar het zonk na een aanvaring.

IJsberg * Zijn documentaire De wereld van stilte won in 1956 een prijs op het Filmfestival van Cannes en een Oscar. De naam Jacques-Ives Cousteau betekende plots iets. Zijn onderzoeksteam maakte vervolgens ontelbare onderwaterreportages. En stoorde zich niet aan halsbrekende toeren. Cousteau’s duikers, waren de eersten die ónder een ijsberg gingen loeren. Hij ontwierp ook verschillende waterscooters, haaienkooien, enz... om de vissen, bij wijze van spreken, tot in de kieuwen te kunnen filmen.

Cousteau droomde ervan dat de mens ooit zou kunnen gebruik maken van de rijkdom van de zeebodem. Dat dat immense stuk aarde zou kunnen bewerkt worden, dat er gewassen op zouden kunnen worden geteeld, zodat iederéén er iets aan zou hebben. Hij ging altijd verder dan de laatste stap. Zocht en vond manieren om zich in het water te verplaatsen die als absoluut vernieuwend geboekstaafd staan. Zo vond hij de aqualong uit, het duikerspak met zuurstoffles. Hij vond zijn inspiraties voor dat tuig bij de parelduikers. Cousteau is zo de vader van de kikvorsmannen. Maar Cousteau was geen dagdromer. Zijn bekommernis voor het milieu getuigde daarvan. Hij zag de onwaarschijnlijke pracht van het onderwaterleven. Ongerept, zonder tussenkomst van de mens. En tegelijk zag hij ook wat die mens aan het doen was: heel het zootje naar de verdoemenis helpen. Cousteau liet niet na daarop te drukken. Greenpeace is hem later gevolgd. Maar de wortels van de milieuactie liggen bij hem.

Eredoctoraat * Hij kreeg veel kritiek over zich. Van wetenschappers die hem niet voor vol aanzagen. Want hij was zelf niet als wetenschapper gekwalificeerd. Soms kwam ook een of ander criticus met onwaarschijnlijke verhalen aandraven. Dat hij op de markt van Marseille kreeften kocht, die in het water zette en ze dan filmde bijvoorbeeld.

Hij was dan wel geen wetenschapper-met-diploma, de universiteiten van Gent en Leuven bedachten hem respectievelijk in 1983 en ‘89 met een eredoctoraat. Voor bewezen diensten aan het milieu.

In ‘93 werd Cousteau lid van de Franse Raad voor de Rechten van de Toekomstige Generaties. Als geen ander wist hij hoe broos het evenwicht mens-natuur is. Toen de France president Jacques Chirac in september 1995 het bevel gag op de atollen Mururoa en Fangataufa in Frans-Polynesië onderzeese kernproeven te houden, nam Cousteau ontslag uit die Raad.

Wrakduiken in de Noordzee.

De bodem van de Noordzee ligt bezaaid met duizenden wrakken. Voor duikers een interessante uitdaging.

Van mei tot oktober kunnen ze de boot op met een ervaren zeebonk die hen in het scheepskerkhof rondleidt. Hoewel twee jaar geleden voor het strand van Knokke nog een eeuwenoud schip werd ontdekt.

Kust Wie wil gaan wrakduiken in de Noordzee heeft een boot nodig en iemand die zijn weg kent in het immense scheepskerkhof. Yves Peperstraete uit Nieuwpoort neemt al twee jaar duikers mee op zijn Dive Star. En hij zoekt zelf naar wrakken. "Ik krijg vaak tips van zeelui op vissersboten die met hun sleepnetten ergens zijn blijven hangen. Dan is het een kwestie van positie van het obstakel te bepalen en de diepte te meten.

Dan kunnen we beginnen zoeken en duiken. ‘t Is niet altijd een wrak dat we vinden, het kan evengoed een container zijn, of overblijfselen van sleepnetten. Dat weet je nooit op voorhand." Als dan toch een "nieuw" wrak gevonden wordt, is het identificeren geen eenvoudige klus. "Als de naam er niet meer opstaat, moet je dingen beginnen zoeken. Als er bijvoorbeeld bordjes liggen met een hakenkruis op, weten we al dat het een Duits schip is. Ook bestek kan handig zijn om een gezonken vaartuig te identificeren. Eens de naam gevonden, begint het zoeken in boeken naar de geschiedenis van het wrak. Daar kruipt ontzettend veel tijd in." Specialiteit Duikers neemt Yves Peperstraete vooral in het weekend mee op toer. "Zo’n duiktrip duurt 14 -15 uur.

We vertrekken meestal rond vijf uur ‘s ochtends. Dan kunnen we twee keer duiken. Want tussen elke duik moet je zes uur wachten tot de stroming weer ideaal is." Welk wrak hij aandoet, weet Peperstaete nooit op voorhand. "Dat is afhankelijk van de meteo, de zichtbaarheid en de stroming. Als we uitvaren heb ik daar niet genoeg zicht op. Dat zien we onderweg wel." Een van de meest populaire wrakken ligt amper 13 km in zee. "DeTrifels. Een cargoschip dat in ‘41 gezonken is. Ideaal voor beginnende wrakduikers. Het ligt niet diep, plat op de grond en is dus makkelijk te overzien."

Veel concurrentie heeft de Dive Star niet. In Nieuwpoort is er nog één bootje dat duikers op sleeptouw neemt en ook Oostende telt weinig wrakduik-boten. "Met duikers op zee gaan is een specialiteit. Samen uit, samen thuis. Je moet hun veiligheid kunnen garanderen. Ikzelf heb er ongeveer 1000 duiken opzitten en geef op de boot telkens een uitgebreide briefing. Welk wrak het is, hoe diep het ligt, hoe het eruit ziet, waar we de boeien leggen, hoe ze moeten duiken, dat ze moeten opletten voor netten enzoverder. Die uitleg duurt toch een klein halfuur."

Als reddingsduiker op de Seakings in Koksijde neemt de beroepsmilitair van mei tot oktober onbetaald verlof. "Al voor de tweede keer op rij. Volgend jaar is mijn onbetaald verlof dan op. Normaal zou ik het jaar daarop met pensioen kunnen gaan. Ik ben nu 43 en ons is destijds beloofd dat we met 45 jaar op rust mochten gaan. Een soort compensatie voor het gevaar dat we als reddingsduiker lopen. Maar die belofte is nog altijd niet ingevuld."

Spannend Een trouwe klant van de Dive Star is Dion uit Waregem. Hij is instructeur bij duikclub Galathea in Tielt en heeft er ongeveer 50 wrakduiken opzitten. " De meeste wrakken voor de Belgische kust zijn al platgedoken. Interessante dingen vind je al lang niet meer. Elke duiker wil wel een patrijspoort naar boven halen, maar daar moet je geluk mee hebben. Het enige wat ik al gevonden heb zijn wat porseleinen kopjes en schoteltjes." De 36-jarige Waregemnaar duikt dan ook niet om een buit mee naar boven te halen. " Het is gewoon spannend dat aan elk schip een geschiednis vast zit. En ik ben een grote natuurliefhebber, bewonder de fauna en de flora rond zo’n wrak: sponsen, anemonen, zeeanjelieren, kabeljauwen, krabben,... Voor de rest is de Noordzee een immense zandwoestijn waar niet zoveel te zien is." Het klinkt allemaal spannend, maar wrakduiken is niet helemaal ongevaarlijk.

" Je moet al enige ervaring hebben voor je in de Noordzee springt. Er zijn een aantal dingen waar je moet op letten. De stroming bijvoorbeeld. Als een wrak getorpedeerd geweest is, kan de stroming rond het gat enorm verschillen. Ook is het opletten geblazen met visnetten. Er wordt vaak op wrakken gevist en het net hangt dan te wapperen. Gevaarlijk om daarin verstrikt te geraken. Aan duikers met niet zoveel ervaring raad ik ook altijd aan niet in het wrak te gaan. Door het peddelen laat je het zand stuiven en is er kans dat je de uitgang niet meer terugvindt."

Onder het zand. Een toestemming om op vergane schepen te duiken is niet nodig. Behalve als het om een historisch wrak gaat. Maar die zijn schaars en liggen meestal verborgen onder het zand. Voor de Belgische kust zijn tot nog toe twee oude wrakken teruggevonden: Het Vliegende Hert, een schip van de Verenigde Oost-Indische Compagnie en een Vlaamse kraak uit de vijftiende of zestiende eeuw. " Van de Oost-Indische Compagnie zijn er wel 200 schepen gezonken. Voor onze kust zouden er acht vergaan zijn, maar de wrakken worden nauwelijks teruggevonden. Ook de Bethlehem niet, die ergens voor de kust van Oostende moet liggen", vertelt Bart Schiltz. De voorzitter van de reddercentrale duikt zelf al 23 jaar, is fervent onderwater archeoloog en was tot voor kort baas van het Zeebrugse bergingsbedrijf Submergo. " Het zoeken naar wrakken die onder het zand liggen is zeer duur, zeer arbeidsintensief en niet gemakkelijk. Voor onze kust ligt de drukst bevaarde route, dus is het maar normaal dat zoveel schepen vergaan zijn. En denk eens aan al die zeeslagen: de raid in Duinkerke waarbij 263 schepen en een masse kleinere bootjes gezonken zijn, de Tweede wereldoorlog... Er liggen duizenden scheepswrakken. Bovendien werd de positie vroeger niet zo nauwkeurig bepaald als nu. Dat maakt het terugvinden ook moeilijker." Vorig jaar ontdekte hij een interessant wrak. "Een Vlaamse kraak, tot nog toe niet geïdentificeerd. Eerst dachten we de Anna Katharina gevonden te hebben, een Oost-Indiëvaarder die in 1735 met man en muis vergaan is. Maar de voorwerpen die we vonden zijn zeker 200 jaar ouder. Interessante dingen trouwens: vingerhoeden, koperen speldjes, munt- en pijlgewichtjes, kanonnen... Maar het vaartuig zelf hebben we nog niet kunnen identificeren. Niet gemakkelijk", onderstreept Schiltz, die ook al eens op resten van bemanningsleden stootte. " Ik heb al op honderden wrakken gedoken, maar zo’n historische vondst blijft toch de meest fascinerende ervaring", besluit Schiltz.

N.v.d.r. Dit artikel geeft wel een sfeerbeeld over de noordzee, maar is niet altijd even reëel.Een voorbeeld:Er varen veel meer boten met duikers dan de auteur vermoed. Het is trouwens ook perfect mogelijk om duiken op voorhand te plannen. Dat de schipper dit pas op zee kan beslissen is volgens mij een fabel

Toch geen schat.

"Het lijkt wel een sprookje", zei de man die veel geld ter beschikking stelde voor de zoektocht naar het Spaanse galjoen La Capitana Jesus Maria. Een sprookje inderdaad toen bekend raakte dat Noorse duikers voor de kust van Ecuador het in 1645 gezonken Spaanse galjoen gevonden hadden. In het ruim zat een schat van ruim 252 miljard frank.

Het sprookje is uit want de vondst van de miljardenschat zou helemaal verzonnen zijn.

De kranten in Oslo melden dat de directeur van het schattenzoekersbedrijf een fabeltje de wereld heeft ingestuurd, omdat hij op die manier meer geld wilde lospeuteren bij sponsors voor het vervolg van de zoektocht.

Als gevolg van het bedrog heeft Ecuador besloten de Noorse schattenjagers uit zijn territoriale wateren te weren.

De lopende agenda

Grapje?

"Die van mij," zegt er één "die kocht een grasmachien en we hebben gene hof" pff zegt de tweede "die van mij kocht nen autoradio en we hebben gene auto." "Die van mij die klopt alle records," zegt een derde. "Ze kocht onlangs drie grote pakken kondooms en ze heeft zelfs gene peimel"