Per 1 oktober 2002 is de duikverordening gewijzigd en de Zeelandvergunning afgeschaft. Daarmee is een belangrijke stap gezet op weg naar ... ja, waar naar toe eigenlijk? Kunnen we voortaan doen en laten wat en waar we dat maar willen in de Zeeuwse wateren, hoeven we ons alleen nog maar wat aan te trekken van de afspraken die gemaakt zijn tussen duikers en vissers? Nee, natuurlijk niet, voor onze veiligheid en die van andere watergebruikers blijven er regels en welke die zijn kun je hieronder lezen.

Provinciale duiksport verordening Zeeland
Artikel 1
Deze verordening verstaat onder:
- duiken: het zich voorzien van onder druk gebracht ademhalingsgas te water bevinden of kennelijk kort tevoren bevonden hebben, dan wel te of uit het water begeven of het kennelijk voornemen daartoe hebben;
- duiksport: het duiken als vrijetijdsbesteding.

Artikel 2
Het is verboden de duiksport te beoefenen:
1. a. In betonde/bebakende vaarwateren in de provincie Zeeland;
- voor het Oosterschelde gebied is dit verbod alleen van toepassing op de hoofdvaarroutes voor de beroepsvaart gelegen in: Volkerak-Krammer-Keeten- Engelsche Vaarwater-Witte Tonnen Vlije-Brabantsche Vaarwater-Oosterschelde- Kanaal door Zuid-Beveland-Zandkreek.
1. In havens en in aanloopgebieden van havens;
2. In sluizen en in aanloopgebieden van sluizen.
3. Gedeputeerde Staten kunnen in bijzondere gevallen op aanvraag ontheffing verlenen van dit verbod.

Andere wetten
Zoals hierboven al vermeld, kun je in andere wetten bepalingen vinden waar duikers zich aan moeten houden en omdat de meeste mensen geen rijtje wetboeken in de kast hebben staan, vind je de actuele regelgeving hieronder op een rijtje. Misschien is de taal even lastig, want dit zijn de teksten zoals ze in de wet staan, maar als je er even moeite voor doet is al snel duidelijk wat je wel en niet mag doen.

Provinciale Milieuverordening Zeeland
Artikel 4.4.4.1.
1. Het is de duiker, zoals bedoeld in de Verordening duiksport in de provincie Zeeland (provinciaal blad 1983, nr 31 zoals nadien gewijzigd) of degene die zich anderszins in het water bevindt, verboden planten en wieren uit te steken, af te snijden of te vervoeren, dan wel dieren nodeloos te verontrusten, te vangen, te doden of te vervoeren of zulks pogen of in het algemeen schade aan de natuur toe te brengen.
2. Het is de duiker als bedoeld in het eerste lid, of degene die zich anderszins in het water bevindt, verboden artikelen of voorwerpen bij zich te hebben, die duidelijk tot doel hebben om daarmee planten, wieren of dieren te vervoeren of te bemachtigen.
3. Het is verboden op of in de nabijheid van een duiklocatie planten of dieren, behorende tot een door gedeputeerde staten aangewezen soort, voorhanden te hebben.
4. Gedeputeerde staten kunnen ontheffing verlenen van de in dit artikel genoemde verboden.

Artikel 4.4.4.2.
De aanvraag om een ontheffing als bedoeld in artikel 4.4.4.1 wordt in enkelvoud ingediend.

Natuurbeschermingswet
De op de kaart aangegeven informatie geeft aan welke gebieden geheel dan wel gedeeltelijk voor mensen zijn gesloten.

Monumentenwet 1988
Artikel 11
Het is verboden zonder of in afwijking van een vergunning:
1. Een beschermd monument af te breken, te verstoren, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen;
2. Een beschermd monument te herstellen, te gebruiken of te laten gebruiken op een wijze, waardoor het wordt ontsierd of in gevaar gebracht.
3. Een beschermd monument te beschadigen of te vernielen.

Artikel 39
1. Het is verboden opgravingen te doen zonder schriftelijke vergunning van Onze Minister.

Artikel 47
1. Hij die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt, waarvan hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is, is verplicht hiervan binnen drie dagen aangifte te doen.
2. De aangifte dient te geschieden bij de burgemeester van de gemeente waar de vondst is gedaan of wanneer de vondst werd gedaan buiten het grondgebied van enige gemeente, bij Onze minister.
3. De burgemeester geeft van deze aangifte onverwijld kennis aan de directeur van de Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek.

Gemeenteverordening
Iedere gemeente heeft indien van toepassing, verordeningen aangaande het gebruik van havens en/of recreatie gebieden. Het is niet mogelijk van elke gemeente de regels op te nemen. In deze verordeningen is in het algemeen opgenomen dat er niet gezwommen mag worden in havengebieden. Ook het duiken in deze gebieden wordt daaronder gerekend.

Recreatieschap- en Waterschapverordening
De beheerders van recreatiegebieden, zoals Grevelingen & Veerse Meer, kunnen aparte regels stellen met betrekking tot het gebruik van voorzieningen voor recreatiedoeleinden. Zo kan parkeergeld geheven worden voor aangelegde parkeerterreinen of een gebruiksheffing voor steigers en recreatiegebieden.
Het voert te ver alle regels in dit overzicht op te nemen. Let op de borden.

Binnenvaartpolitiereglement
Artikel 1.23 - Melden van en toestemming voor evenementen
4. Het is verboden een sportevenement, een festiviteit of een ander evenement, waarbij één of meer schepen of drijvende voorwerpen zijn betrokken, dan wel tewaterlating van een schip of een drijvend voorwerp op een vaarweg te doen plaatshebben zonder dit tijdig tevoren bij de bevoegde autoriteit te melden.
5. Indien een gebeurtenis, zoals bedoeld in het eerste lid, de veiligheid van de scheepvaart in gevaar kan brengen, is het verboden deze zonder toestemming van de bevoegde autoriteit te doen plaatshebben.
6. Het is verboden een evenement, waarbij zich personen anders dan op een schip te water te bevinden en waarbij hinder of gevaar voor het scheepvaartverkeer kan ontstaan, zonder toestemming van de bevoegde autoriteit te doen plaatshebben.

Artikel 3.38 -Bijkomend teken voor schepen gebruikt bij het beoefenen van de onderwatersport.
1. Een schip dat gebruikt wordt voor het beoefenen van de onderwatersport moet, teneinde dit kenbaar te maken, als bijkomend dagteken voeren;
een replica van de internationale seinvlag <>, vervaardigd van niet buigzaam materiaal en met een hoogte van tenminste 1 meter, op een geschikte plaats en op een zodanige hoogte dat hij van alle zijden duidelijk zichtbaar is.
Des nachts moet dit teken zodanig zijn verlicht dat het duidelijk zichtbaar is.
2. Het schip mag, in plaats van dit teken, de tekens voeren vermeld in artikel 3.34, eerste lid. (= beperkt manoeuvreerbaar = bol - ruit - bol)
Er zijn nog meer artikelen van toepassing zoals de regels omtrent ligplaats nemen. De schipper behoort hiervan op de hoogte te zijn.

Scheepvaart Reglement Westerschelde 1990
Artikel 53 - Bijzondere gebeurtenissen
1. Zonder vergunning van de Rijkshavenmeester Westerschelde is het verboden een sportevenement, een waterfeest of een vergelijkbare gebeurtenis te houden.
2. Aan de vergunning kunnen voorschriften worden verbonden.
Er zijn nog meer artikelen van toepassing zoals de regels omtrent gebruik van de vaarweg. De schipper behoort hiervan op de hoogte te zijn.

Handhaving
Na afschaffing van de duikvergunning moet je je dus aan de hier vermelde regels houden en wanneer je die overtreedt, kun je rekenen op een bekeuring. Daarnaast zijn er natuurlijk regels die ieder fatsoenlijk en verstandig mens in acht neemt.

Respecteer andermans eigendommen
Beschadig of verniel geen vistuigen, ook en vooral niet als je dat zou doen om kreeften, sepia's, paling of dergelijke te 'bevrijden'. De basis van de afspraak tussen de vissers en de duikers is respect voor elkaars activiteiten en materialen en op alle duikers rust de verplichting om die afspraak na te komen. Schending van het vertrouwen kan de hele overeenkomst in gevaar brengen en dan zouden alle inspanningen voor niets zijn geweest. Iets anders is als je vast komt te zitten in vistuig, dan zul je maatregelen moeten nemen om jezelf te bevrijden. Mocht daarbij schade ontstaan, meld deze dan, zodat de schade geregeld kan worden via je eigen W.A. verzekering of de NOB aansprakelijkheidsverzekering, zoals is overeengekomen in het convenant tussen beroepsvissers en onderwatersporters. Meldingen kun je doen bij Zeeuwse Visserij Belangen (Zevibel), telefoon 0113- 576066. Je kunt hier ook melding doen van vistuig dat zodanig is neergezet, dat duiken op populaire stekken en/of op drukke tijden onmogelijk is gemaakt.

Veiligheid
Bedenk dat de scheepvaart jou niet kan zien als je onder water bent en dus ook geen rekening met jouw aanwezigheid kan houden. Schepen kunnen nu eenmaal niet 'even stoppen' of 'plotseling koers wijzigen' om jou te ontwijken. Duik veilig en laat zien waar je bent door het gebruik van een 'onbuigzame duikvlag' op de kant, volgboot of boei.

Duiksportvergunning definitief verleden tijd

De Nederlandse Onderwatersport Bond (NOB) is verheugd over het besluit van de Provincie Zeeland om de duiksportvergunning te schrappen uit de Verordening Duiksport. Het besluit, dat vrijdag 28 juni door Provinciale Staten van Zeeland werd genomen, houdt in dat alle sportduikers vanaf nu weer zonder vergunning gebruik kunnen maken van de populaire duikplaatsen in de Oosterschelde en Grevelingen. De NOB was sinds 2000 in gesprek met de Provincie om tot afschaffing van de vergunning te komen.

Formeel is het zo dat de vergunning met ingang van 1 oktober 2002 wordt geschrapt. Vanaf 7 mei, toen het voorstel aan Provinciale Staten werd gedaan, worden er al geen nieuwe vergunningen meer uitgegeven en controleert de Provincie ook niet meer op het bezit ervan.

Sinds de invoering van de duiksportvergunning in 1983 zijn er in totaal enkele honderdduizenden uitgegeven. Momenteel zijn er vijftigduizend in omloop. “De vergunning is ingesteld naar aanleiding van een aantal duikongevallen waarmee we werden geconfronteerd,” zegt Jan Reijnhoudt, de verantwoordelijke beleidsambtenaar bij de Provincie Zeeland. “Door in een verordening minimumeisen vast te leggen voor de opleiding en uitrusting van sportduikers, wilden we de sport enigszins reguleren.”

Volgens Jan Reijnhoudt is die doelstelling ook gehaald. “We hebben gezien dat de sport veel veiliger is geworden. De kwaliteit van de duikopleidingen in Nederland en België is sterk verbeterd, en ook het duikmateriaal is veel veiliger dan twintig jaar geleden. De verordening is de laatste jaren dan ook meer toegespitst op bescherming van het milieu onder water en gedragsregels voor sportduikers.”

De NOB is sinds eind 2000 in gesprek met de Provincie Zeeland en andere belanghebbenden over het afschaffen van de duikvergunning. “De NOB zag weinig toegevoegde waarde in de vergunning,” zegt voorzitter Maurice de Zwart. “Ten eerste was het voor de Provincie Zeeland niet mogelijk om het legesgeld te gebruiken voor faciliteiten voor sportduikers. De inkomsten werden voornamelijk gebruikt om de administratie en uitgifte van vergunningen te betalen.” (De Provincie laat desgevraagd weten dat legesgelden niet worden terugbetaald).

Maurice de Zwart vervolgt: “Ten tweede hebben we als sportduikers laten zien dat we ook in goed onderling overleg met andere gebruikers van de Zeeuwse wateren tot werkende afspraken konden komen over gezamenlijk gebruik van de Oosterschelde en het Grevelingenmeer. Dat was voor de NOB aanleiding om het initiatief te nemen en de Provincie te vragen om afschaffing van de duiksportvergunning.”

“Na evaluatie van de samenwerking tussen sportduikers en vooral de vissers in Zeeland, ziet de Provincie nu dus ook geen aanleiding meer om de vergunning in stand te houden.”

Sportduikers krijgen met de afschaffing van de duikvergunning een bewijs van goed gedrag, maar dat wil niet zeggen dat er geen regels meer gelden voor duiken in Zeeland. De bestaande regelgeving geldt nog steeds, als deel van andere wetten en verordeningen.

De Provinciale Duiksport Verordening Zeeland is er nog steeds en bestaat nu alleen uit een artikel dat het duiken in betond vaarwater, havens, sluizen en aanloopgebieden daarvan verbiedt. De regels ter bescherming van de natuur onder water zijn vastgelegd in de Natuurbeschermingswet, de Provinciale Milieuverordening Zeeland en de Algemene Verordening Natuur-en Recreatiegebied de Grevelingen. Verder zijn er de Gemeenteverordeningen waarmee we te maken hebben.

De NOB blijft werken aan de bevordering van de duiksport in Zeeland. Maurice de Zwart: “De eerste prioriteit is dat de NOB zich, door middel van voorlichting aan alle duikers, blijft inzetten voor voortdurende verbetering van de relatie tussen sportduikers en andere gebruikers van de Zeeuwse wateren, met name de vissers. We vinden het afschaffen van de duiksportvergunning een geweldig resultaat maar ik roep meteen alle duikers op om zich te allen tijde aan de geldende regels te houden.”

“Bovendien zoeken we nu het initiatief richting andere organisaties, zoals gemeenten, waterschappen en recreatieschappen, om met hen afspraken te maken over faciliteiten voor sportduikers. Dat overleg is al gestart. De NOB praat namens de duikers mee met nog zo'n veertien andere groeperingen die zich bezig houden met recreatie in de Zeeuwse Delta, om te komen tot één integrale recreatievisie. Voor de duikers zetten we daarmee opnieuw de toon.”